Onderdak delen in huurwoningen: regels, toestemmingen en hospitaregeling bij Leystromen

In de strijd tegen de woningnood gaan steeds meer woningcorporaties hun huurders toestemming geven om onder te verhuren. Woningcorporatie Leystromen uit Rijen is daarbij één van de koplopers in Nederland en gaat als proef samen met het Bredase bedrijf MijnWoongenoot woningzoekenden via de hospitaregeling aan huurders koppelen. En er zijn nog meer nieuwe manieren bedacht om een woning te delen voor huurders die dat graag willen.

De woningcrisis raakt veel mensen in ons land hard. De komende jaren zullen er veel huizen bijgebouwd worden, maar dat zal niet voldoende zijn. "Het woningtekort kunnen we niet alleen aan met de bouw van nieuwe woningen", zegt Mariëtte Ipenburg van woningcorporatie Leystromen. "Dat gaat te langzaam, dus moeten we een beetje anders en out-of-the-box denken om te zorgen dat meer mensen aan woonruimte komen."

Nieuwe instrumenten voor onderdak: inwonen, vriendenwoningen en hospitaregeling

"Omdat er huur gevraagd mag worden, zorgt dat voor een stukje extra inkomen." Woningcorporatie Leystromen zet daarom in overleg met gemeentes drie instrumenten in om mensen aan onderdak te helpen. Het zijn proefprojecten van twee jaar waarvoor eerder geen toestemming aan de huurders werd gegeven. Als eerste is er het zogenaamde inwonen. "Iemand gaat heel kort en tijdelijk bij een ander wonen", legt Ipenburg uit. "Er mag geen huur gevraagd worden, want het is echt bedoeld om iemand in nood te helpen. Voor een vriend die onderdak nodig heeft."

"Een tweede, nieuwe, variant zijn de 'vriendenwoningen'. Daarbij gaan twee mensen een voordeur delen, zodat de beschikbare ruimte beter wordt benut. "Twee bekenden gaan samen voor langere, onbepaalde tijd een huurcontract aan. We zijn hier pas mee gestart en hebben daar twee nieuwbouwwoningen voor beschikbaar gesteld. Eén in Goirle en één in Hilvarenbeek", zegt Ipenburg."

"Onderverhuur brengt ook gezelschap en een veilig gevoel in huis." Nieuw is ook de derde en meest opmerkelijke proef, waarbij de hospitaregeling nieuw leven wordt ingeblazen. Huurders van woningcorporatie Leystromen mogen voortaan aan iemand een kamer onderverhuren en deze huurder in huis nemen om een hospitahuurovereenkomst mee te sluiten. Dat heeft meerdere voordelen, vindt Marloes Sperber van woningcorporatie Leystromen: "Ze helpen natuurlijk iemand aan woonruimte. En omdat er huur gevraagd mag worden, zorgt het ook voor extra inkomsten. Dat kan sommigen helpen. Maar onderverhuur brengt ook gezelschap én een veilig gevoel in huis. Er wordt een stukje eenzaamheid tegengegaan. Dat is voor mij misschien nog wel de grootste toegevoegde waarde."

Om de proef van onderverhuur in goede banen te leiden, werkt de woningcorporatie samen met het Bredase bedrijf MijnWoongenoot. Die gaat belangstellenden, huurders en woningzoekenden, matchen. "De aanbieder is leidend, dus ik ga als eerste in gesprek met degene die de woonruimte aanbiedt", vertelt matchmaker Kitty van der Made van MijnWoongenoot. "Wat zijn de wensen en grenzen. Daar selecteer ik kandidaten op. Iemand kan bijvoorbeeld als harde eis man of vrouw hebben. En hoe zit het met hobby's en overeenkomsten? Het is belangrijk dat er een klik wordt ervaren, want je deelt alle voorzieningen met elkaar. Het is een zorgvuldig proces."

"Er is een toename van het aantal mensen dat alleen woont in vaak (te) grote huizen", vervolgt Van der Made. "Als er kamers over zijn is dit vaak een snelle, goedkope en eenvoudige oplossing om woonruimte te creëren voor een ander."

"Met deze proef kunnen we mensen echt helpen." Niet iedereen komt nog in aanmerking voor de hospitaregeling en er zijn regeltjes. Voorlopig is de proef alleen voor alleenstaande huurders en geeft Leystromen slechts toestemming voor de verhuur van een jaar. Er is een belastingvrijstelling voor 5998 euro huur per jaar en bij onderverhuur blijft zorg- en huurtoeslag, WW, AOW in de meeste gevallen ongemoeid. Voor een participatie-uitkering doen we vaak een beroep op een gemeente om maatwerk te leveren."

"Van het woningdelen is de hospitaregeling wel de meest ingrijpende", vindt Marloes Sperber. "Want is het allemaal wel zo leuk als we van tevoren bedacht hebben? We zijn nu met zes gemeentes in Brabant in gesprek en in Goirle gaan we op zeer korte termijn al de eerste matches maken. Het is een proef, maar ik verwacht dat we mensen echt kunnen helpen."

Regels rond verbouwen en renovatie in huurwoningen

Je huurwoning mag je niet verbouwen of renoveren. Ook mag je niks veranderen aan de buitenkant van de woning. Het maakt hierbij niet uit of je een sociale huurwoning betrekt of een huurwoning die je in de vrije sector gevonden hebt. Je kunt wel overleggen met de verhuurder. Als huurder mag je niet zomaar veranderingen aanbrengen aan je woning. Dat geldt zowel voor sociale huurwoningen als huurwoningen in de vrije sector. Toch betekent dit niet dat je helemaal niets kunt aanpassen. Grote verbouwingen zoals het verwijderen van een muur of het plaatsen van een dakkapel mogen alleen met schriftelijke toestemming van de verhuurder. Wil je iets groots aanpassen? Overleg dan altijd vooraf. Een verhuurder is verplicht binnen acht weken te reageren op je verzoek. Heeft de verhuurder onterecht geen toestemming gegeven? Dan kun je naar de rechter stappen. Sommige verbouwingen kunnen de woning in waarde laten stijgen. Denk aan een luxe badkamer of een energiezuinige keuken. Niet alles valt onder 'verbouwen'.

Twijfel je? Wil je je woning een nieuwe uitstraling geven zonder te verbouwen? Je mag best wat veranderen aan je huurwoning, maar niet zonder toestemming als het om grote aanpassingen gaat. Door goede afspraken te maken met je verhuurder voorkom je problemen. Kleine veranderingen zijn meestal toegestaan zolang je deze weer kunt terugdraaien. En wil je het interieur opfrissen? U mag niets veranderen aan uw huurwoning. Ook niet aan de buitenkant van uw woning. Kunt u de veranderingen zonder teveel kosten weer terugdraaien? Bijvoorbeeld gaatjes in de muur dichten? Dan is geen toestemming van uw verhuurder nodig.

Toestemming verhuurder nodig voor renovatie. Voor renovatie (woningverbetering) heeft u altijd toestemming nodig van de verhuurder. Afspraken met de verhuurder bij renovatie. Uw huurwoning verbouwen kan voordelen hebben voor de verhuurder. Soms neemt de verhuurder een deel van de kosten op zich. Bespreek daarom ook vergoeding van de kosten. De verhuurder moet binnen 8 weken reageren op uw verzoek. Geen toestemming van de verhuurder nodig bij kleine aanpassingen. U mag kleine aanpassingen doen aan uw woning. Deze kunt u zonder teveel kosten terugdraaien. Bijvoorbeeld als u gaatjes in de muur wil boren. Lees meer bij het Juridisch Loket over uw huurwoning achterlaten.

Verhuurder geeft geen toestemming voor verbouwing of renovatie. Geeft de verhuurder u geen toestemming? Dan kunt u naar de rechter gaan. De rechter beoordeelt of de verandering redelijk is. Of die meer genot geeft om te wonen.

Infographic: Overzicht hospitaregeling en onderverhuur
  • Drie instrumenten: inwonen, vriendenwoningen en hospitaregeling
  • Proefprojecten van twee jaar met toestemming via woningcorporaties
  • Belang van afspraken en mogelijke financiële voordelen
  • Regels: geen huur bij inwonen, één jaar huurtoestemming, kleine aanpassingen

tags: #aanbouw #huurwoning #leystromen