Sinds de Omgevingswet 2024 verloopt elke vergunningaanvraag via het Omgevingsloket. Reken op € 350 - € 1.200 leges en 8-14 weken doorlooptijd. In veel gevallen kunt u ook vergunningsvrij bouwen, maar dit hangt af van regels per gemeente en specifieke situatie zoals ligging ten opzichte van erfgrens, achter- of voorerf, hoogte en diepte van de uitbouw, en eventueel aanwezigheid van beschermde monumenten.
Wanneer heeft u een vergunning nodig?
Of u een vergunning nodig heeft voor een aanbouw of uitbouw, is afhankelijk van de gemeente waarin u woont. Over het algemeen geldt: grenst de aanbouw aan een openbare weg of openbaar water, dan is een vergunning meestal verplicht. Ook de grootte van de aanbouw telt hierin mee. Daarnaast is vaak een sloopvergunning nodig, zeker bij het verwijderen van Asbest. Komt uw nieuwe aanbouw aan het water? Dan mag u wellicht vergunningvrij bouwen, maar heeft u soms wel toestemming nodig van het Waterschap in uw regio. Controleer dus altijd voor u een aannemer inschakelt welke vergunningen er nodig zijn.
Vergunningvrij bouwen vs. vergunningsplicht
Om uw aanbouw vergunningsvrij te mogen bouwen mag uw aanbouw niet dieper zijn dan 4 meter en geldt een maximale hoogte van 5 meter, met een totaaloppervlak van maximaal 100 m2 en 50% van uw perceel onbebouwd. Deze regels gelden voor achterbouwen; monumenten hebben vaak strengere eisen. Voor hoekhuizen en bij sommige bijzondere situaties kan toch een vergunning nodig zijn.
De regels zijn per gemeente anders en kunnen aangescherpt zijn, zeker met de focus op energieprestaties en brandveiligheid in 2026. Het loont om een vergunningcheck te doen via Omgevingsloket.nl en vroegtijdig navraag te doen bij de gemeente over eventuele welstandseisen (welstandsnormen), zeker als u een monumentaal pand heeft.
Welke regels gelden er voor verschillende plekken van de uitbouw?
- Uitbouw aan de voorkant: altijd vergunning nodig; bufferzone van 1,5 meter tussen erfgrens en woning; uitbouw niet hoger dan eerste verdieping; materialen en kleuren dienen overeen te komen met rest van huis.
- Uitbouw aan de achterkant: vaak vergunningsvrij als u binnen de maximale afmetingen blijft; controleer bij gemeente of dit inderdaad zo is en of er bijzondere welstandseisen zijn.
- Uitbouw aan de zijkant: hou rekening met minimale afstand van 1 meter achter de voorgevel; uitbouw mag niet grenzen aan een openbaar toegankelijk gebied.
- Uitbouw tegen de muur van de buren: bij gemeenschappelijke muren gelden regels voor constructie en toestemming van mede-eigenaar; bij muur op het perceel van de buren is toestemming van buur nodig voor bouw tegen die muur.
Afmetingen en grenzen voor vergunningsvrije uitbouw
Om vergunningsvrij uit te bouwen moet u rekening houden met:
- Lengte: uitbouw langer dan 4 meter vereist meestal vergunning.
- Hoogte: bij één bouwlaag hoger bouwen dan hoofdgebouw is vergunning nodig; bij meer bouwlagen geldt de regel dat uitbouw niet hoger dan 30 cm boven grens tweede bouwlaag mag komen.
- Diepte: uitbouw mag doorgaans niet dieper zijn dan 4 meter.
- Totale oppervlakte en perceel: regels variëren per perceelgrootte en aanwezigheid van bebouwingsgebied; per regel geldt een combinatie van afstand tot erfgrens, hoogte en oppervlakte die bepalen of vergunningsvrij bouwen mogelijk is.
Kosten en legeskosten (leges) voor een omgevingsvergunning
Legeskosten zijn doorgaans een percentage van de bouwsom (meestal 2-4%). Voor een aanbouw van € 50.000 kunnen leges dus € 1.000 - € 2.000 bedragen, met extra kosten voor een welstandscommissie die € 150 - € 400 extra kan bedragen. De exacte kosten verschillen per gemeente. In de praktijk kunnen leges voor een eenvoudige aanvraag bij verschillende gemeenten sterk uiteenlopen (bijvoorbeeld € 500 tot € 2.000 of meer).
Naast de legeskosten zijn bouwtekeningen en constructieberekeningen vaak vereist. De constructieberekening toont aan dat de constructie veilig gebouwd kan worden en wordt vaak uitgevoerd door een constructeur. Bij een vergunningsplichtige aanbouw kunt u verplicht zijn zo’n berekening te laten maken.
Procedure en doorlooptijd
De aanvraag verloopt via het Omgevingsloket. Gemiddeld duren reguliere aanvragen circa 8 weken; bij complexere gevallen kan dit oplopen tot 26 weken. Als de vergunning wordt toegewezen, kunt u starten met bouwen; bij afwijzing kunt u bezwaar maken binnen zes weken.
Belangrijk: begin op tijd met het regelen van de vergunning. Een vergunningaanvraag kan tot drie maanden duren, zeker bij eenvoudige aanvragen blijft het vaak binnen de genoemde termijn van circa 8 weken.
Wat is er nodig voor een vergunningsaanvraag?
Een vergunningsaanvraag vereist doorgaans:
- Bouwtekeningen; vaak gemaakt door een architect.
- Constructieberekening; vereist bij vergunningsplichtige aanpassingen.
- Overzichtelijke, volledige documenten ter onderbouwing van de aanvraag.
- Goed opgestelde bouwkostenraming; legeskosten worden berekend over de ruwbouwkosten (exclusief btw).
Onvolledige aanvragen leiden tot vertragingen en extra kosten. Het is daarom slim om vooraf alle benodigde stukken op orde te hebben en eventueel een tekenbureau of architect in te schakelen voor een vloeiende afhandeling van de aanvraag.
Monumenten en beschermde panden
Bij monumentale panden gelden vaak strengere regels en welstandscriteria. Neem altijd vooraf contact op met de gemeente om vast te stellen of extra vergunningen nodig zijn en welke welstandseisen van toepassing zijn op uw woning.
Tips voor een vlotte vergunningsaanvraag
- Doe eerst een vergunningcheck via Omgevingsloket.nl om te bepalen of vergunningsvrij bouwen mogelijk is.
- Vraag lokaal vooroverleg aan bij de gemeente indien twijfel bestaat over de haalbaarheid.
- Dien een volledige aanvraag in met alle benodigde bijlagen; onvolledige documenten leiden tot vertraging.
- Laat een constructieberekening en bouwtekeningen maken door een professional om offertes eerlijk te kunnen vergelijken en ensures veiligheid.
- Let op de legeskosten en de totale kosten; bereken of uw project past binnen uw budget voordat u definitieve plannen maakt.
Als u wilt controleren wat het dossier kost of wilt weten wat de exacte leges in Noordwijkerhout zijn, neemt u contact op met de lokale Omgevingsdienst West-Holland of uw gemeente voor de meest actuele tarieven.

Wordt de vergunning toegewezen? Dan start u met bouwen. Wordt de vergunning afgewezen? Dan kunt u bezwaar maken tegen deze beslissing. Voor een deskundige begeleiding bij het verkrijgen van de juiste vergunningen voor uw nieuwe aanbouw kan Aanbouw 24/7 helpen.
Korte samenvatting van de belangrijkste regels
- Vergunningplicht en vergunningsvrij bouwen hangen af van de locatie, afmetingen en welstandseisen per gemeente.
- Legeskosten zijn een percentage van de bouwsom en verschillen per gemeente; verwacht 2-4% plus eventuele welstands- en extra kosten.
- Regelmatige doorlooptijden bedragen circa 8 weken voor een normale aanvraag, met uitschieters tot 26 weken bij complexe aanvragen.
- Een constructieberekening is vaak verplicht bij vergunningsplichtige aanbouwen en biedt veiligheid en verzekeringsvoordelen.
- Monumenten en beschermde panden vereisen meestal extra aandacht en overleg met de gemeente.
tags: #aanbouw #uitbouw #noordwijkerhout