Er wordt regelmatig gesproken over asbest dat is vrijgekomen. Asbest is een verzamelnaam voor een aantal mineralen, bestaande uit kleine vezels die zo op het blote oog niet zichtbaar zijn. Asbest kan schadelijk zijn voor de gezondheid wanneer asbesthoudende materialen bewerkt worden of aangetast door het weer of andere externe invloeden. Het is dan ook verstandig om asbesthoudende golfplaten te vervangen, bijvoorbeeld door golfplaten zonder asbest.
Asbestcement in de vorm van golfplaten is meestal toegepast als dakbedekking. Denk hierbij aan bijvoorbeeld schuren, fietsenstallingen, garages en soms ook als gevelbekleding. Zeer populair in de agrarische sector, bijvoorbeeld als dakbedekking voor stallen en schuren, maar ook inpandig als schotten.
Golfplaten met asbestcement bestaan in diverse diktes en bevatten 10-15% chrysotiel (witte asbest). Golfplaten die gemaakt zijn vóór 1994, kunnen asbest bevatten. Tegenwoordig zijn uiteraard alle golfplaten die wij leveren asbestvrij.
Hoe herken je asbest golfplaten?
Asbest golfplaten herkennen kan op verschillende manieren. Een eerste aanwijzing is de productiedatum. Golfplaten die vóór 1 januari 1994 zijn gemaakt, kunnen asbest bevatten. Na deze datum is het gebruik van asbest in bouwmaterialen in heel Europa verboden. Weet je niet wanneer het dak is geplaatst? Dan is het belangrijk om snel duidelijkheid te krijgen.
Asbestvrije en asbesthoudende golfplaten lijken sterk op elkaar. Met het blote oog is het daarom vaak lastig om zeker te weten of er asbest in zit. Controleer eerst de golfplaten op de volgende uiterlijke kenmerken:
- De golfplaten hebben een verweerd uiterlijk.
- Op de golfplaten zit mos.
- Op de golfplaten is een wit gespikkeld patroon aanwezig.
- Aan de onderkant zie je soms een honingraatstructuur.
Helaas is dit niet altijd even goed zichtbaar en zul je alsnog verder onderzoek moeten doen om erachter te komen of je te maken hebt met asbest. Wanneer er geen brand ontstaat en als de golfplaten niet verbrokkelt, vormt het asbesthoudende materiaal geen direct probleem, maar bij brand verspreiden asbestbrokjes en asbestdeeltjes zich en ontstaat er een gezondheidsrisico voor omwonenden. Ook het vrijkomen van delen van de ABC-golfplaten doordat aangegroeide algen en mos loslaten, vormt een risico.
Codering op asbest golfplaten
Een van de meest betrouwbare methoden om asbest in golfplaten te identificeren, is door de codering die op de platen vermeld staat te controleren. Deze markering staat vaak aan de rand van de plaat, meestal op de een-na-laatste golf.
Als er vastgesteld is dat de golfplaten asbest bevatten, moeten de asbest platen vervangen worden om gezondheidsrisico’s te voorkomen. Is jouw dak voorzien van hechtgebonden asbestplaten en is je dak kleiner dan 35m²? Dan kun je deze zelf verwijderen, mits je de juiste veiligheidsmaatregelen neemt. Voor niet-hechtgebonden asbest (gevaarlijker type) is professionele verwijdering vereist, omdat het risico op vezelverspreiding groter is.
Hierbij let je op codes als:
- AT (Asbestos Technology)
- NF (Non Friable)
- CAF (Compressed Asbestos Fibres)
Wanneer er een datum achter de code staat die ná 1 januari 1994 ligt, dan mag je ervan uitgaan dat de platen geen asbest bevatten. Zie je het niet zo zitten om het dak op te gaan om de platen te controleren op een code? Dan kun je ook de bouwtekening erbij pakken. Wanneer daar ABC platen op staat, zijn de golfplaten van asbest. ABC staat namelijk voor asbestcement.
Andere herkenningspunten
Gezien hun duurzame en weerbestendige karakter zal het niemand verbazen dat deze asbest golfplaten op zeer veel plekken terug vinden zijn. Dat het gebruik van deze platen zo wijdverbreid is ook niet gek. Deze platen waren toendertijd een hele goedkope oplossing. Ze werden veel gebruikt om een schuurtje of stal van een dak te voorzien ter bescherming tegen de weersinvloeden. Denk echter ook aan diverse bijgebouwen, zoals veestallen, fietsstallingen, tuinhuisjes, en zelfs overkappingen.
Veel asbest golfplaten zijn voorzien van een honingraatstructuur aan de onderkant. Een ander kenmerk van asbest golfplaten is de leeftijd en de daarbij horende slijtage. Omdat asbest golfplaten sinds 1994 verboden zijn, moet het dak al bijna 30 jaar oud zijn om asbest te kunnen bevatten. Vaak zijn asbesthoudende golfplaten ook sterk verweerd en hebben last van mos- en algengroei.
Is jouw golfplatendak doorzichtig? Dan is er een kans op asbest. Laat een stukje (monster) van je dak controleren door een laboratorium. Zo weet je zeker of er asbest in je dak zit.
Risico's van asbesthoudende golfplaten
Asbest is gevaarlijk wanneer de vezels vrijkomen en worden ingeademd. Dit kan gebeuren bij breken, slijten, zagen, boren of sloopwerkzaamheden van asbesthoudende materialen. Bij het bewerken van asbest golfplaten, of bij blootstelling aan extreme weersomstandigheden, kunnen gezondheidsproblemen ontstaan, zoals luchtwegproblemen en zelfs longkanker.
Asbestvezels zijn schadelijk voor de gezondheid van mensen die de vezels inademen. Inademing van deze vezels kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, waaronder verschillende vormen van kanker en longziekten.
Er was een plan om vanaf 2024 alle asbesthoudende daken in Nederland te verbieden, maar dit verbod is in 2019 ingetrokken vanwege de hoge kosten en complexiteit van vervanging. Asbestdaken liggen er al meer dan 30 jaar en zijn daardoor aan het slijten. Dit zorgt voor risico's.
Wanneer vervang je asbest golfplaten?
Wanneer je geconstateerd hebt dat je te maken hebt met asbesthoudende golfplaten, dan zul je deze moeten verwijderen. Aan de hand van de codering en de staat van de golfplaten dient bepaald te worden of het verstandig is zelf asbest golfplaten te verwijderen of dat je dat beter aan professionals over kunt laten.
Asbest kan namelijk hechtgebonden of niet-hechtgebonden zijn.
- Hechtgebonden asbest is vrij onschuldig, omdat de vezels vastzitten. Hierdoor is de kans klein dat ze vrijkomen en schade aan kunnen richten.
- Niet-hechtgebonden asbest is daarentegen wél gevaarlijk. De vezels van dit type asbest zitten niet vast en brokkelen snel af. Hierdoor komen deze vezels wél gemakkelijk vrij.
Zelf verwijderen of een professional inschakelen?
Je mag echter niet in alle gevallen asbest golfplaten verwijderen als particulier. Zo ben je te allen tijde verplicht om, voordat je de asbest golfplaten gaat verwijderen, een asbestinventarisatie én asbestmelding te laten doen door een daarvoor gecertificeerd bedrijf. Doe je dit niet, dan loop je het risico een hoge boete te krijgen van de gemeente.
Ook is er een aantal gevallen waarbij je sowieso niet zelf aan de slag mag gaan met het verwijderen van de golfplaten. Dit is het geval wanneer:
- De golfplaten zijn verwerkt in een bedrijfspand.
- De golfplaten zijn vastgemaakt met spijkers, nietjes of lijm.
- De oppervlakte van het golfplaten dak meer dan 35 m² bedraagt.
- Het mogelijk is dat de golfplaten beschadigd raken bij het verwijderen.
Is dit alles niet op jou van toepassing en ga je de golfplaten zelf verwijderen? Maak de platen dan goed nat voordat je ze gaat verwijderen om eventuele schade te voorkomen. Verder dien je rekening te houden met het volgende:
- Maak de ruimte onder het golfplaten dak vrij en bedek de onderliggende vloer met afdekfolie.
- Draag veiligheidshandschoenen en een veiligheidsbril.
- Gebruik een trap om er goed bij te kunnen en zorg ervoor dat je niet tegen de wind in werkt. Met de wind in de rug adem je zo min mogelijk schadelijke vezels in.
- Breek de platen niet af, maar til ze voorzichtig van het dak. Ga er niet op staan en vermijd zagen en boren.
- Golfplaten afvoeren doe je in speciaal daarvoor bestemde asbestzakken. Deze kun je afgeven bij de vuilstort in de gemeente waar je woont.
Neem contact op met Viemat! Een van onze professionele, gecertificeerde partners verwijdert het asbest volgens de daarvoor geldende normen. Viemat kan uiteraard ook het nieuwe dak verzorgen.
Zelf asbesthoudende golfplaten verwijderen
Kosten en subsidies
Een dak met asbest golfplaten laten vervangen door professionals is een kostbaar project. Hoeveel het precies kost, is afhankelijk van meerdere factoren. Zo is het soort asbest en de hoeveelheid asbestvezels bepalend, maar ook de oppervlakte van het te verwijderen dak speelt een rol. Je moet rekenen op ongeveer €25 voor het verwijderen van 1 vierkante meter asbest golfplaten.
Voor oppervlaktes van 35 m² of meer is er een subsidieregeling. Per vierkante meter ontvang je €4.50 met een maximum van €25.000 per adres. Om hier aanspraak op te maken, heb je wel een factuur nodig van een asbestsaneringsbedrijf waarop vermeld staat dat het gaat om het verwijderen van asbest golfplaten op het dak.
Ga je asbest golfplaten verwijderen als particulier, dan ben je een stuk goedkoper uit. Sterker nog, bij veel gemeentes kun je jaarlijks tot 35 m² asbest kosteloos afvoeren.
Er bestaan diverse subsidies wanneer u het asbest laat verwijderen in uw schuur of woning.
Advies en verdere informatie
Wilt u meer weten over asbest golfplaten? Of de mogelijkheden weten voor het vervangen van uw asbestdak? Neem gerust even contact met ons op!
Voor een professionele analyse kun je terecht bij Gaertner Milieutechniek. Binnen een korte tijd weet je of de golfplaten asbest bevatten of dat deze asbestvrij zijn. Zoals bekend is asbest niet goed voor de gezondheid. Daarom is het belangrijk om uitsluitsel te krijgen over de aanwezigheid van asbest. Wanneer er asbest is aangetroffen kun je een melding doen bij de gemeente.
Zoek een laboratorium waarbij je een pakket kunt bestellen om zelf een monster te nemen. Hier vind je een overzicht van laboratoria die dit aanbieden.
Wanneer het monster asbest bevat stellen wij een asbestinventarisatie voor u op aan de hand van een asbestonderzoek. Deze inventarisatie bevat uitgebreide informatie over het soort asbest en de hoeveelheid asbest aanwezig is in de golfplaten op uw dak.
Wilt u een monstername asbest laten verrichten door een asbestspecialist of wilt u een monster opsturen? Of heeft u een vraag over asbest in golfplaten?
We hebben een aantal veelkomende vindplekken voor u op een rij gezet:
- Daken van woningen en gebouwen: Asbest golfplaten waren populair als dakbedekking vanwege hun duurzaamheid en weerbestendigheid. Ze werden vaak gebruikt op woningen, schuren, industriële gebouwen en agrarische faciliteiten.
- Schuren en garages: Asbest golfplaten waren een veelgebruikte keuze voor de bekleding van schuren en garages. Ze boden bescherming tegen de elementen en waren bestand tegen vocht, waardoor ze zeer geschikt waren voor opslagruimtes.
- Industriële gebouwen: In industriële omgevingen werden asbest golfplaten vaak gebruikt vanwege hun hittebestendigheid en isolerende eigenschappen. Ze werden geïnstalleerd op fabrieksgebouwen, opslagfaciliteiten en andere industriële structuren.
- Agrarische gebouwen: Asbest golfplaten waren ideaal voor gebruik in de landbouwsector vanwege hun stevigheid en bestendigheid tegen vocht. Ze werden vaak gebruikt op stallen, schuren en andere landbouwgebouwen.
- Openbare gebouwen en scholen: Asbest golfplaten werden ook aangetroffen op openbare gebouwen, scholen en andere openbare voorzieningen.
Gezien hun duurzame en weerbestendige karakter zal het niemand verbazen dat deze asbest golfplaten op zeer veel plekken terug vinden zijn. Dat het gebruik van deze platen zo wijdverbreid is ook niet gek. Deze platen waren toendertijd een hele goedkope oplossing. Ze werden veel gebruikt om een schuurtje of stal van een dak te voorzien ter bescherming tegen de weersinvloeden. Denk echter ook aan diverse bijgebouwen, zoals veestallen, fietsstallingen, tuinhuisjes, en zelfs overkappingen.
Het Vademecum historische bouwmaterialen van Piet Bot vermeldt:"In de periode 1906-1910 werden golfplaten van dit materiaal ontwikkeld. Golfplaten van asbest werden gezien als duurzamer dan de vaak ongegalvaniseerde stalen golfplaten. Deze stalen golfplaten noemde men aanvankelijk 'gegolfd dakblik' en werden vaak geteerd. De firma J.H. Wories uit Huizen in Noord-Holland bracht in 1935 asbestcementgolfplaten op de markt waarin een compleet dakraam, voorzien van glas, was geïntegreerd. Op de Jaarbeurs van maart 1940 in Utrecht werden door de firma E.M. v.d. Pol Handelsonderneming in Den Haag golfplaten gepresenteerd met een vlakke onderkant. Dit product kreeg de naam Coverit. De breedte van deze platen bedroeg 114,8 centimeter en bestond van links naar rechts uit vijf golven, dan circa 40 centimeter vlak en eindigend met één golf. De platen werden zodanig aangebracht dat het gegolfde deel het vlakke deel overlapte. Het resultaat was een vrijwel vlakke onderzijde met om de 40 centimeter een 'holling'. Tussen de platen kon op deze manier ook een min of meer isolerende luchtlaag ontstaan. De uitvoering van asbestcement golfplaten was meestal naturel. Later, vooral na het bekend worden van problemen rondom asbest, kwamen eind jaren zeventig cementgebonden producten op de markt, die anders van samenstelling waren. Ook het kleurenassortiment breidde zich uit. Naast genoemde naturelkleur kwamen zwartantraciet, steenrood en groen in zwang."
Handelsnamen van ABC-golfplaten waren o.m.
tags: #abc #golfplaten #asbest