Asbest is gevaarlijk voor de gezondheid. Mensen die met asbestvezels in aanraking komen kunnen ernstig ziek worden. Daarom stelt de overheid regels voor het gebruik van asbest.
Asbest zit in veel verschillende producten en kan in materialen of producten zitten die voor 1994 zijn gemaakt. Het is een natuurlijk mineraal. Er zijn nog steeds landen waar ze asbest verwerken in producten. In sommige producten kan asbest zitten. Ze kunnen door een gecertificeerd laboratorium een monster laten onderzoeken.
Wat is asbest en waarom vergt sanering aandacht?
Asbest is een natuurlijk mineraal en kan in diverse bouwmaterialen zitten. Hoe ouder een asbestdak, hoe meer asbestvezels vrijkomen door (natuurlijke) beschadigingen. De dakeigenaar doet zelf een sloopmelding bij de gemeente. Mag een dakeigenaar zelf asbestmateriaal verwijderen? Dat mag als de dakeigenaar aan de voorwaarden voldoet voor het zelfstandig verwijderen van asbestmateriaal. Soms moet de dakeigenaar een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf het werk laten doen.
Wanneer is een asbestinventarisatie nodig?
1. Het gaat erom dat het totaal niet meer dan 35 m2 asbesthoudend materiaal is. 2. Alleen als de platen geschroefd zijn. Alleen als de platen in zijn geheel verwijderd kunnen worden. Een asbestplaat mag niet worden gebroken of gezaagd, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt. Deze vezelemissie veroorzaakt namelijk blootstelling aan asbest. 3. Alleen als de vloerbedekking of vloertegels in zijn geheel verwijderd kunnen worden. 4. Uit een gebouw dat een nevenfunctie (zonder bedrijfsfunctie) heeft bij die woning. 5. Uit een gebouw dat geen woonfunctie heeft. 6. Voor het veilig verwijderen van asbest bestaat geen blauwdruk. Iedere situatie is anders. Een particulier moet dus zelf bepalen of hij in staat is het werk uit te voeren.
Stappenplan en wettelijke kaders
Stap 1. De uitzondering voor asbestverwijdering door particulieren wordt genoemd in de wet: 'geen verwijdering in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf'. Particulieren mogen geen hulp vragen aan aannemers. Stap 2. Alleen met een laboratoriumanalyse kunt u vaststellen of een materiaal of product asbest bevat. Stap 3. De belangrijkste vereisten zijn: a) totaal niet meer dan 35 m2 asbesthoudend materiaal, b) hechtgebonden asbestvezels in goede toestand, c) geen verweerde of kapotte platen verwijderen door particulieren, d) bij sommige toepassingen geldt dat verwijderen door een gecertificeerd bedrijf moet gebeuren. Stap 4. Voor veilig verwijderen bestaat geen universele blauwdruk; beoordeel elke situatie apart. Stap 5. Asbesthoudend materiaal dat u zelf heeft verwijderd, kunt u inleveren bij de milieustraat. Verpak het luchtdicht en met duidelijk zichtbaar woord 'Asbest'. Stap 6. Gemeente kan regels voor slopen of inleveren vaststellen en controleren via het Omgevingsloket. Stap 7. De melding wordt automatisch doorgestuurd naar de gemeente; eigenaren informeren gebruikers over aanwezigheid van asbest. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) regelt inventariseren en verwijderen van asbest in bouwwerken, evenals emissiebeheersing en slopen. In veel gevallen is een sloopmelding minstens vier weken voor aanvang vereist.
Risicoklassen en grenswaarden
Er geldt een strenge grenswaarde: in de lucht mag tijdens het werk maximaal 2.000 asbestvezels per kubieke meter aanwezig zijn. Bij lagere concentraties valt het werk in risicoklasse 1; bij hogere concentraties in risicoklasse 2 of 2A met aanvullende regels. Inventarisatie en melding zijn verplicht voor gebouwen en objecten gebouwd vóór 1994; schepen hebben voorwaarden ook na 1994. Als uit inventarisatie blijkt dat verwijdering in risicoklasse 2 of 2A ligt, mag dit alleen door een gecertificeerde asbestverwijderaar gebeuren; in risicoklasse 1 mogen ook niet-gecertificeerde bedrijven dit doen.
Certificering en landelijke registers
Bedrijven die werken met asbest vereisen certificaten. Voor werken met asbest bestaan verschillende certificaten, waaronder: Procescertificaat voor asbestinventarisatie, Procescertificaat voor asbestverwijdering, Persoonscertificaat (DAV-1, DAV-2, DTA). Certificaten vraagt u aan bij door het Ministerie van SZW aangewezen certificerende instellingen (CI). Het register Ascert houdt bij wie een certificaat heeft, wie ingetrokken is of geschorst is. Buitenlandse asbestverwijderaars moeten aan dezelfde eisen voldoen en kunnen hun buitenlandse certificaat laten aansluiten op Nederlandse normen.
Processtappen bij sanering
Verwijdering van asbest uit gebouwen vereist inventarisatie door een gecertificeerd asbestinventarisatiebureau. Als uit de inventarisatie blijkt dat verwijdering in risicoklasse 2 of 2A valt, gebeurt dit uitsluitend door gecertificeerde asbestverwijderaars. Voor risicoklasse 1 kunnen niet-gecertificeerde bedrijven en soms particulieren dit uitvoeren. Verwijdering moet minimaal 4 weken voor aanvang bij de gemeente gemeld worden; voor risicoklasse 2 of 2A geldt ook melding in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS). Na afsluiting volgt een eindcontrole door een gecertificeerde partij; bij buitensanering bestaat deze uit een visuele inspectie. De eindcontrole toont aan dat sanering zorgvuldig is uitgevoerd; dit hoeft niet elk asbest te verwijderen te betekenen.
Inleveren, transport en afvalverwerking
Het afval van asbest sanering moet luchtdicht en dubbel verpakt buiten het saneringsgebied worden vervoerd. De hoeveelheid mag overeenkomen met wat in het werkplan staat. Saneerders regelen het afvaltransport. De eindcontrole bevestigt dat de sanering correct is uitgevoerd. Als asbesthoudend materiaal in een buis of leiding vastzit aan het gebouw, mag dit meestal niet door particulieren verwijderd worden. Verschillende gemeenten stellen aanvullende regels en vereisen mogelijk een sloopmelding via het Omgevingsloket.
Checklist en praktische voorbeelden
Verbouw of onderhoud aan bestaande gebouwen: check altijd of asbest aanwezig is. Gebruik checklistasbest.nl om te bepalen welke stappen nodig zijn. Een asbestinventarisatie is verplicht voordat sloop of grootschalige renovatie start. Verwijdering of inventarisatie dient volgens de relevante voorschriften te gebeuren en met gecertificeerde partijen te werken.
Asbestcursus: Risicovolle sanering | WorkSafeBC
Samengevat: belangrijkste regels in kernwoorden
- Asbestinventarisatie verplicht vóór sloop/renovatie
- Drie risicoklassen met verschillende vrijstellingen en vereisten
- Certificering vereist voor verwijderen (vaak via Ascert-register)
- Vier weken tevoren melden bij gemeente; LAVS-melding bij risicoklasse 2/2A
- Veilig verpakt en afgevoerd asbestafval
- Communicatie naar bewoners en omgeving tijdens sanering
- EU-richtlijnen en nationale implementatie, met toekomstige aanpassingen
| Onderwerp | Belangrijkste regelgeving | Verantwoordelijke partijen |
|---|---|---|
| Inventarisatie | Asbestinventarisatierapport; Bbl | Gecertificeerd inventarisatiebedrijf |
| Verwijdering | Risicoklassen 1, 2, 2A; sloopmelding | Gecertificeerd verwijderingsbedrijf (voor 2/2A) |
| Melding en toezicht | Minimaal 4 weken voor aanvang; LAVS; Omgevingsloket | Gemeente/Omgevingsdienst, Arbeidsinspectie |
| Afvalverwerking | Dubbel verpakt, luchtdicht; milieustraat | Saneringbedrijf, milieu-instanties |
De Europese richtlijn EU 2023/2668 is eind 2023 aangenomen om werknemers beter te beschermen tegen asbest. Nederland werkt aan implementatie in nationale wetgeving, met verwachting dat de nieuwe regels op 1 januari 2027 van kracht worden. Plans zijn nog niet definitief. De huidige stelsel kent certificering en risicoklasse-indeling waarbij hoge risicoklassen vooral door gecertificeerde bedrijven worden aangepakt. Denk aan verwijderen van asbesthoudende pakkingen, asbestcementbuizen of glaskit; ook hiervoor geldt straks certificering en naleving van regels.
tags: #abel #tasmanstraat #23 #asbest