Achter de voordeur: signaleren, samenwerken en handelen met Veilig Thuis Twente

22 september jl. was er voor Wijkracht medewerkers de bijeenkomst ‘Achter de voordeur, niets is wat het lijkt’. Een middag met een bijdrage van Martin van Veilig Thuis Twente (VTT), die ons meenam in de werkwijze van Veilig Thuis Twente, wat kan Wijkracht van hen verwachten en andersom; wat heeft VTT van Wijkracht nodig.

Één op de acht mensen krijgt in zijn of haar leven met (een vorm van) huiselijk geweld te maken, en gemiddeld gezien zit één kind uit de klas in een onveilige thuissituatie. Bij geweld denken we aan blauwe plekken of schaafwonden. Die zijn zichtbaar, maar dat ligt anders bij emotionele mishandeling of seksueel misbruik. Dit signaleren en bespreekbaar maken is lastig. Anita en Maaike van Achter de Voordeur producties namen de medewerkers aan de hand van het Achter de Voordeur-spel mee in deze complexe wereld van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Wat doe je met je onderbuikgevoel en signalen en zorgen die je kan hebben? Door het indrukwekkende verhaal van Anita kwam er meer inzicht over hoe je in een dergelijke situatie terecht komt en ook kan blijven. Vanuit deze zorgen en signalen hebben Wijkracht medewerkers regelmatig contact met Veilig Thuis Twente. Het is daarom fijn dat Matin uitleg gaf over wat er gebeurt wanneer Wijkracht dit doet, en wat de werkwijze van VTT vervolgens is.

Heb je vermoedens dat er misschien iets gaande is bij iemand achter de voordeur? Of misschien bij jullie zelf? Via veiligthuistwente.nl kan je veilig en anoniem contact opnemen en met de professionals van onder andere Wijkracht erover praten. Want geweld stopt niet vanzelf. We zien dat kinderen en volwassenen soms te lang moeten wachten op passende bescherming of hulp. Dat is ernstig. Achter iedere melding bij Veilig Thuis zit een mens in een kwetsbare situatie.

Wanneer signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling niet snel genoeg leiden tot veiligheid, moeten we daar eerlijk over zijn: dat brengt risico’s met zich mee. Veiligheid van kinderen en volwassenen moet altijd voorop staan. Huiselijk geweld en kindermishandeling spelen zich vaak af achter gesloten deuren. Daardoor blijven signalen soms lange tijd verborgen en ontwikkelen situaties zich geregeld over langere tijd. Slachtoffers en kinderen zwijgen uit loyaliteit, angst of omdat zij gewend raken aan een onveilige situatie; professionals moeten daarom zorgvuldig kijken, doorvragen, patronen herkennen en signalen van verschillende betrokkenen met elkaar verbinden.

En die zorgen niet te snel loslaten wanneer veiligheid onzeker blijft. Juist daarom is het essentieel om altijd met kinderen zelf in gesprek te gaan. Veilig Thuis blijft investeren in kennis en vaardigheden die nodig zijn om signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling eerder te herkennen, patronen beter te duiden en moeilijke gesprekken zorgvuldig te voeren.

Infographic: Signaleren van huiselijk geweld achter de voordeur

Druk neemt toe. Veilig Thuis ziet de druk op de organisatie én op de hele keten dagelijks toenemen. Het aantal adviesvragen en meldingen stijgt al jaren. Ook het aantal acute situaties neemt toe. Tegelijk kampen gemeenten, jeugdbescherming, ggz, lokale teams en zorgaanbieders met grote personeelstekorten en wachtlijsten. Daardoor blijven gezinnen langer in beeld bij Veilig Thuis en duurt het vaker te lang voordat passende hulp beschikbaar is.

Iedere melding die bij Veilig Thuis binnenkomt wordt direct beoordeeld op acute onveiligheid. In crisissituaties wordt dezelfde dag gehandeld. Maar we zien ook dat wettelijke termijnen voor het afronden van veiligheidsbeoordelingen in niet-acute situaties onder druk staan. Dat is ernstig en vraagt verbetering. Niet iedere melding betekent dat mishandeling is vastgesteld, maar iedere melding vraagt wel om een zorgvuldige beoordeling van veiligheid.

Samenwerking is essentieel

Veilig Thuis heeft een wettelijke taak in het beoordelen van veiligheid, het doen van onderzoek, het verbinden van informatie, het inzetten van vervolgstappen en het monitoren van risico’s. Van Veilig Thuis mag worden verwacht dat signalen zorgvuldig worden beoordeeld, risico’s in beeld worden gebracht en dat waar nodig wordt opgeschaald. Tegelijk kunnen wij veiligheid niet alleen organiseren. Hierbij is samenwerking tussen zorg en straf essentieel.

Ernstige onveiligheid vraagt soms niet alleen hulpverlening, maar ook begrenzing, bescherming en opschaling. We moeten als systeem stoppen met het verspreiden van verantwoordelijkheid over te veel schakels en overlegtafels. Kinderen verdwijnen niet alleen uit beeld doordat signalen gemist worden, maar ook doordat niemand tijdig regie neemt op de veiligheid. Daarom is het nodig om sneller gezamenlijk op te trekken, met kortere lijnen tussen zorg, politie en justitie en duidelijkere regie op veiligheid. Dat vraagt ook iets van Veilig Thuis zelf: transparant zijn over waar het beter moet, blijven investeren in kennis van huiselijk geweld en kindermishandeling, en scherper kijken naar de vraag of kinderen en volwassenen écht veilig zijn. Niet alleen naar processen of protocollen. Het vraagt om een andere manier van samenwerken: minder denken vanuit losse organisaties en meer vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid voor veiligheid. Dat betekent: sneller informatie verbinden, eerder gezamenlijk optrekken met zorg en straf, minder overdrachten tussen organisaties, duidelijkere regie per gezin en vasthouden totdat veiligheid voldoende stabiel is.

We zien in de praktijk wat wél werkt. Professionals weten elkaar steeds beter te vinden. Er wordt eerder advies gevraagd. Signalen worden vaker eerder gedeeld, waardoor geweld sneller zichtbaar wordt. Op veel plekken werken zorg, politie, justitie en gemeenten intensiever samen om ernstige situaties eerder te herkennen en sneller in te grijpen.

Grote maatschappelijke opdracht

De maatschappelijke opdracht is groot. Daarom moeten we blijven bouwen aan een systeem waarin kinderen en volwassenen kunnen rekenen op tijdige bescherming, duidelijke regie en passende hulp. Onderwatermissie is een educatief en interactief spel voor kinderen van 6-12 jaar, waarin ze via zeedier-karakters leren over sociale veiligheid, grenzen, empathie, moed en respect.

“Bij Anita en Maaike vind ik erkenning en herkenning in wat ik heb meegemaakt.” “Op de zwartste en somberste momenten wanneer de grond onder mijn voeten verdwijnt is het zo fijn dat ik altijd Anita kan bellen of appen.” Met passie, ervaringsdeskundigheid en innovatie werken we dagelijks aan bewustwording en verandering. Leer signalen van intieme terreur en dwingende controle herkennen. Te vaak worden signalen gemist. In deze geaccrediteerde training krijg je inzicht in patronen, rode vlaggen en dynamieken. Je hoort indringende ervaringsverhalen, praktijkvoorbeelden en dilemma’s uit het werkveld.

Expertise geweld in relaties. Triene-Mie overleefde twintig jaar psychisch partnergeweld en een poging tot moord. Eva is Psychosociaal therapeute (België) én deelt haar ervaring als overlever van partnergeweld. Siyes gebruikt drama en therapie om thema’s als huiselijk geweld, kindermishandeling en trauma te behandelen. Lisette onderzoekt hoe dwangmatig gedrag kinderen op korte en lange termijn beïnvloedt. Ze leert professionals hoe ze kinderen op een trauma-sensitieve manier kunnen helpen. Michaëla is kinderarts en forensisch arts bij het BovenIJ ziekenhuis in Amsterdam. Ze onderzoekt kindermishandeling en wiegendood. Ine is een ervaren familierechtadvocaat. Ze behandelt vaak complexe scheidingen en verborgen mishandeling.

Diagram: hoe signalen zich kunnen ontwikkelen in een gezin

Leer meer over geweld achter de voordeur. Voor studenten, (aankomend) beroepsprofessionals in onderwijs, zorg, kinderopvang, veiligheid en justitie. Onze aanpak is taboe-doorbrekend, concreet en afgestemd op de praktijk. Met meer dan 30 jaar ervaring ontwikkelen wij creatieve, taboedoorbrekende tools en trainingen voor professionals in zorg, onderwijs en veiligheid. Onzichtbaar psychisch geweld zichtbaar maken; bewustwording vergroten zodat mensen erkenning krijgen en weten wat ze wel en niet kunnen doen. Wij trainen professionals om psychisch geweld en intieme terreur te herkennen, vóórdat het te laat is. Want achter teveel voordeuren speelt nog steeds onzichtbaar leed. Wij geven trainingen en tools aan professionals in de zorg, het onderwijs, het recht en de overheden.

Huiselijk geweld blijft zelden helemaal verborgen achter de voordeur. Toch worden signalen ervan vaak niet opgemerkt op de werkvloer. Stel dat je als werkgever vermoedt dat er bij een werknemer thuis iets aan de hand is. Op welke signalen moet je letten? Bijna de helft van de volwassen Nederlandse bevolking is ooit in zijn leven slachtoffer of getuige geweest van enige vorm van fysiek, seksueel of psychisch geweld in de huiselijke kring. De kans dat ook in jouw organisatie vrouwen en mannen werken die te maken hebben (gehad) met huiselijk geweld is dus groot. Slachtoffers en plegers vertellen zelden uit zichzelf over hun ervaringen met huiselijk geweld. Ze schamen zich ervoor, zijn loyaal aan de pleger of ze realiseren zich niet dat hun situatie niet normaal is. Zeker op hun werk zwijgen de meesten erover.

Toch nemen ze vaak (onbedoeld) hun problemen mee naar hun werk. Eén van de signalen die kunnen wijzen op huiselijk geweld is verzuim: vaak te laat komen en veel ziekteverzuim kunnen het gevolg van zijn huiselijk geweld. In Nederland is naar schatting 10 tot 15% van het ziekteverzuim gerelateerd aan geweld achter de voordeur. Ongeveer 3% van de slachtoffers van huiselijk geweld komt uiteindelijk buiten het arbeidsproces te staan. Andere signalen die je op het werk kunt opvangen, zijn bijvoorbeeld letsels die opvallend vaak geweten worden aan onhandigheid of een valpartij, ongebruikelijke kleding (zoals lange mouwen op een zomerse dag) of emotionele uitbarstingen (zoals huilbuien of woedeaanvallen).

Op zichzelf bewijzen dergelijke signalen niet dat een werknemer thuis mishandeld wordt; er kan ook iets anders aan de hand zijn. Maar signalen kunnen je wel alert maken en aanleiding zijn voor een gesprek met je werknemer. Omdat slachtoffers en plegers vaak zelf zwijgen over hun problemen thuis, kan het enorm helpen als jij erover begint. Door te vertellen dat je je zorgen maakt en te vragen of je iets kunt betekenen. Dat werk en privé door elkaar lopen, heeft ook een voordeel: werk kan een belangrijke bron van steun zijn doordat het afleiding van hun problemen geeft, sociale contacten oplevert en structuur en houvast biedt. Of zoals een slachtoffer het verwoordt: “Mijn baan gaf me elke ochtend een reden om op te staan, me netjes aan te kleden en make-up op te doen.”

Illustratie: Maatjes achter de Voordeur en ondersteuning

Als je signalen kordaat oppakt en mensen steunt in het gesprek, kan dat leiden tot eerder ingrijpen en bescherming. Een klein gebaar kan een groot verschil maken. "Het kind was behandeld voor een val van de commode." Het doel van Maat(je) achter de Voordeur is om mensen die huiselijk en/of seksueel geweld hebben meegemaakt te steunen bij het hervinden van hun evenwicht en zelfvertrouwen. Maatjes met ervaring bieden deze steun; zij werken met vrijwilligers die hun eigen ervaring op het gebied van huiselijk geweld kunnen en willen inzetten voor anderen. Professionele ervaringsdeskundigen geven hen een training en begeleiden deze vrijwilligers. Tijdens de training staat uitwisseling van ervaringen en van elkaar leren centraal., De training reikt de maatjes handvatten aan om mensen te ondersteunen. De vrijwilliger biedt steun en herkenning gedurende het herstelproces. Dit bestaat uit samen dingen doen, die gezellig of nuttig zijn. Een maat(je) kan helpen bij het opbouwen van een nieuw sociaal netwerk. Of helpen bij contact met instanties. Feedback of tips bij de communicatie binnen bijvoorbeeld het gezin, vrienden en collega’s. Het versterken van het zelfbeeld en zelfvertrouwen kan iemand helpen zichzelf niet (alleen) als slachtoffer te zien. Maatjes leveren nadrukkelijk geen hulp.

Maatje achter de Voordeur? Dat kan! Vanuit deskundigheid en ervaring zetten wij ons in voor bewustwording en de aanpak van kindermishandeling, partnergeweld, ouderenmishandeling en intiem terreur. Wij vinden het belangrijk dat de stem van overlevers gehoord wordt en stellen daarom in onze aanpak de ervaringsdeskundige scenes centraal, ‘uitgezoomd en ondertiteld’ aan de hand van theorie en achtergronden. Educatie, consultatie en innovatie op het gebied van geweld in afhankelijkheidsrelaties van 0-100 jaar staan centraal binnen ons werk. We zetten in op het vergroten van bewustwording en het verminderen van handelingsverlegenheid bij professionals die werken met kinderen en volwassenen. Samen ontwikkelen wij educatieve producten en (geaccrediteerde) trainingen voor (aankomend) professionals in sectoren zoals onderwijs, zorg en veiligheid. Ons doel is om signalen, rode vlaggen en patronen van huiselijk geweld en kindermishandeling eerder te herkennen en bespreekbaar te maken. Producten zoals het 'Achter de Voordeur'-spel bieden handvatten om op een laagdrempelige manier in gesprek te gaan over dit complexe thema. Dit doen wij, omdat ieder gesprek dat wordt gestart Het verschil kan maken achter de voordeur. Ken jij iemand voor wie dit waardevol kan zijn?

Doorlever/ Hoopgever/ partnergeweld/ dwingende controle, intiem terreur! Een veilige plek waar (h)erkenning, steun en herstel centraal staan. Een reeks van 8 herstelgerichte groepsbijeenkomsten (max. Omdat duurzaam herstel begint met herkenning, gelijkwaardigheid en moed. Door een ervaringsdeskundige én een professional. Delen mag. Een leerkracht die het kind écht ziet. Die verder kijkt dan gedrag. “Gedrag is nooit het hele verhaal,” vertelde hij. In die wereld ontmoeten ze Daya de Duiker: de steunende, bufferende volwassene die veiligheid en vertrouwen brengt. We boden Bart een exemplaar van Onderwatermissie aan waarover later meer. Dank aan Raster om met Onderwatermissie aan de slag te gaan. Dat gaat veel belangrijke zaadjes planten voor deze kinderen!

Foto: scholing met interactieve werkvormen over signalen en handelingsmogelijkheden

Werk jij met kinderen of jeugd? Ben je schoolleider, bestuurder, werkzaam in zorg & welzijn of bij een gemeente? Laten we samen bouwen aan een generatie kinderen die leert over empathie, moed en respect. Duik jij ook mee? Over intieme terreur, dwingende controle en femicide. Op de foto: een moment uit de scholing waarin we met interactieve werkvormen (o.a. het rad) in gesprek gaan over signalen en handelingsmogelijkheden in de spreekkamer. En natuurlijk hoort er bij zo een rad een prijs: de prachtige nieuwe versie van het boek van José Al Het bevuilde nest. Meer weten over deze scholing of advies in cusustiek? Een dag waarop we de kracht, veerkracht en verbinding tussen vrouwen erkennen en vieren.

Geweldsdynamieken volgen patronen. Wat begint met subtiele controle kan uitgroeien tot isolatie, psychisch geweld en in de meest extreme vorm zelfs femicide. Vanuit een hartgedragen missie maken wij deze patronen zichtbaar. In onze Moedgenoten-groep komen vrouwen samen die een partnerrelatie achter zich laten waarin deze geweldsdynamieken speelden. Het vraagt moed om deze weg te gaan. ❤️

Werk je in zorg, onderwijs, veiligheid of beleid en wil je bijdragen aan vroegsignalering, bewustwording en herstel? Op 27 januari 2026 hebben wij op de internationaal gezaghebbende conferentie inzake kindermishandeling en huiselijk geweld van het Chadwick Center onze twee uur durende sessie van de Onzichtbare Afstandsbediening met succes gelanceerd. Op deze conferentie komen vele professionals uit allerlei disciplines die zich met kindermishandeling en huiselijk geweld bezighouden bijeen. In onze presentatie staat het verhaal van overlever Anita Wix Vrouw met een missie en de gang van zaken in haar gezin centraal. De presentatie laat zien hoe plegers en slachtoffers, waaronder de kinderen, de schijn van een gelukkig gezin jarenlang weten op te houden terwijl achter de voordeur de meest vreselijke dingen gebeuren. Niets is wat het lijkt. Lisette Walbeehm-Hol, kinderarts, gaat aan de hand van het relaas van Anita in op de gezondheidsrisico’s die ACE’s met zich meebrengen en zij belicht de immense schade van toxische stress in brein en lijf van kinderen. Maaike Brunekreef, als moderator, vat samen en geeft aanvullende informatie.

Veilig thuis

Onze presentatie is een soort MRI-scan van intieme terreur omdat wij alle lagen in de gezinsdynamiek laten zien. Partnergeweld en kindermishandeling zijn bij dwingende controle innig met elkaar vervlochten, terwijl ze in het medische, juridische en sociale domein voortdurend uit elkaar worden getrokken. We laten zien op welke manier diezelfde professionals om de tuin geleid worden en waar ze op zouden kunnen letten of wat ze zouden kunnen proberen te doen om deze ernstige vorm van geweld niet te missen. Afhankelijk van de setting kan de presentatie gecombineerd worden met een cursus of een workshop. Ook in een educatieve theaterachtige setting zijn er mogelijkheden.

“The presentation contributes to my understanding of the children and families I encounter as a forensic interviewer.” Het spel biedt daarnaast 96 kleurrijke speelkaarten, herkenbare uitdagingen van de zeedieren, korte animaties en de warme aanwezigheid van Daya de Duiker, die ruimte biedt voor het echte gesprek. Wil jij als school of organisatie kennismaken met deze methode? Schaf het spel nu aan voor een kennismakingsprijs of meld je aan voor een pilot in jouw gemeente. Stuur ons gerust een berichtje voor meer info.

Nog wat eindejaarsbudget? Bij Achter de Voordeur Producties combineren we doorleefde ervaring met expertise. We weten hoe signalen en patronen van intieme terreur eruit kunnen zien. Geweld in afhankelijkheidsrelaties vraagt om meer dan bewustwording alleen. Alles wat we maken is betekenisvol, professioneel én direct toepasbaar. Zullen we samenwerken in 2026?

Het Patronaat was gastlocatie voor de regiobijeenkomst van Slachtofferhulp Nederland. Ervaringsdeskundigen gaven open inzicht in zowel het perspectief van slachtoffers als dat van daders. Hun bijdragen boden waardevolle aanleiding voor verdere gesprekken over herstel en ondersteuning. Wij verzorgden de ontvangst en faciliteiten, zodat deelnemers zich volledig op het programma konden richten. Heel veel dank Bianca Rosalia-Kruijs voor jouw inspirerende woorden en de warmte die jij brengt. Samen dragen we deze urgente missie met lef, liefde en vooral een lange adem. Niemand kan het alleen; we hebben écht iedereen nodig om het verschil te maken.

Foto: Samen opstaan tegen geweld tegen vrouwen bij Orange the World

Gisteravond had ik de eer om de bijzondere bijeenkomst "Samen opstaan tegen geweld tegen vrouwen" voor de Gemeente Voorne aan Zee te begeleiden in het kader van Orange the World. De Burgemeester Arno Scheepers en wethouder Els Priester-Tinkhof hebben de avond officieel geopend. Orange the world? Begin onder water. Begin bij kinderen! Onderwatermissie is een unieke tool voor sociale veiligheid, burgerschap én preventie van huiselijk geweld. Bestel Onderwatermissie en laat je team trainen.

tags: #achter #de #voordeur #producties