Iedere dakdekker komt wel eens een klacht tegen over het bij hem gerealiseerde bitumendak, en de juridische achtergrond rondom incassokosten speelt daarin een cruciale rol. Het wettelijke kader omtrent buitengerechtelijke incassokosten (BIK) werd per 1 juli 2012 aangescherpt en is sindsdien gebonden aan een staffel met een maximum. Deze normering geldt zowel voor kanton- als civiele rechtsgebieden en heeft vooral ten doel consumenten en eenmanszaken te beschermen tegen onredelijk hoge incassokosten. De incassokosten worden in civiele vonnissen in beginsel berekend als percentage van de hoofdsom, met lagere percentages bij hogere vorderingen en een vastgesteld minimum van €40 en maximum van €6.775. De regelgeving geldt wanneer de schuldenaar op of ná 1 juli 2012 te laat is met de nakoming van een verplichting, zoals betaling van een rekening. Wanneer de schuldenaar consument is, zijn partijen gebonden aan deze rekenwijze; bij zakelijke schulden kan meestal worden afgeweken bij overeenkomst van normering.
In de praktijk zien dakinstallaties vaak dat bij garantie of gebreken de discussie over aansprakelijkheid en schadevergoeding ontstaat. Een casus uit de praktijk toont dat een dakdekker in 2010 een bitumendak op een kantoorpand aanlegt en eind 2019 een klacht krijgt over degradatie van het bitumen. De opdrachtgever verwacht vervanging en beroept zich op garantie, terwijl de dakdekker stelt dat er geen garantie van toepassing is. Bij klachten onder garantie moet de opdrachtnemer nagaan of garantie is afgegeven en wat de exacte inhoud is; vaak is het zo dat de opdrachtnemer dient te bewijzen dat het gebrek niet toe te rekenen is aan hem. Zonder garantie moet de opdrachtgever aantonen wat de oorzaak van het gebrek is en dat de dakdekker daarvoor verantwoordelijk is.
Het wettelijke uitgangspunt is dat de aansprakelijke partij de werkelijk geleden schade volledig vergoedt, maar er bestaan uitzonderingen zoals eigen schuld en correctie nieuw voor oud. Eigen schuld houdt in dat de opdrachtgever de schade die binnen redelijke mogelijkheden te beperken valt zelf moet beperken. Als de dakdekker kan aantonen dat degradatie van het bitumen is ontstaan of verergerd doordat de opdrachtgever niet het voorgeschreven onderhoud heeft laten uitvoeren, blijft een deel van de schade voor rekening van de opdrachtgever. Een schriftelijke informaratie over het benodigde onderhoud bij oplevering is daarom van groot belang.
Correctie nieuw voor oud gaat uit van de technische levensduur van het bouwmateriaal; bij bitumen dakbedekking wordt vaak een levensduur van circa 20 jaar gehanteerd door rechters en arbiters. In een casus waarbij er al bijna tien jaar sinds oplevering verstreken zijn, kan bij volledige vervanging een correctie nieuw voor oud van ongeveer 50% worden toegepast, waardoor de dakdekker ongeveer de overige 50% van de schade vergoedt. Een aannemer moet in een procedure zelf een beroep doen op deze uitzonderingen; een vordering tot totale vervanging kan onredelijk zijn afhankelijk van het zichtbare gebrek en de esthetische aspecten. Het is raadzaam om de klacht eventueel te doorleggen naar de leverancier van het bitumen, mogelijk met bijdragende voorwaarden uit verkoop- of inkoopvoorwaarden, zodat overleg over dekking mogelijk blijft.
Een advocaat (advocaat is een raadsman of raadsvrouw bij een rechtszaak die jou bijstaat) speelt hierbij een sleutelrol. Het is vaak duur om een advocaat in te huren: uurtarieven kunnen hoog zijn, zeker bij complexe zaken. In Nederland bestaan echter regelingen voor gesubsidieerde rechtsbijstand voor mensen met beperkte middelen, met inkomensgrenzen die jaarlijks worden vastgesteld. Als men onder deze grens valt, krijgen alleenstaanden hulp bij de kosten, en ook bij stel en kind-gezinnen zijn grenzen vastgesteld. Wanneer het inkomen hoger ligt, kan men een rechtsbijstandsverzekering afsluiten of een goedkoper advocaat kiezen. Een zwarte lijst van advocaten bestaat ook, waarin advocaten fouten of onregelmatigheden kunnen hebben gemaakt. Een bekend voorbeeld is John Beer, een letselschadeadvocaat die zarówno nationaal als internationaal actief is en zich inzet voor slachtoffers in civielrechtelijke zaken.
Verder spelen fundamentele begrippen zoals aanbod en aanvaarding, aanhangig maken, en de aanleg van een rechtszaak een belangrijke rol bij geschillenbeslechting. Een aanbod en aanvaarding leiden tot een overeenkomst; aanhangig maken betekent het starten van een procedure bij de rechter. De rechterlijke orde kent ook verschillende niveaus, zoals de rechtbank en het gerechtshof, en later de Hoge Raad bij cassatie. Het begrip absolute en relatieve competentie bepaalt welke soort rechter bevoegd is en in welk arrondissement die rechter dient op te tassen.
Voor dakdekkers en ondernemers is het essentieel om de algemene voorwaarden te screenen en waar nodig aan te passen, zodat de wettelijke regeling voor buitengerechtelijke kosten niet ten onrechte wordt toegepast op hun facturen. Een 14-dagen brief bij incasso is een standaardstap in de aanmaningsprocedure, waarin duidelijk wordt gemaakt dat incassokosten zullen worden gebracht als betaling uitblijft. Met de huidige regels wordt de grondslag voor buitengerechtelijke kosten versterkt en is de verwachting dat rechters vaker incassokosten toewijzen aan schuldeisers die concessies willen afdwingen. Een praktische aanbeveling is om uw algemene voorwaarden te laten screenen en, indien gewenst, een bepaling te laten opnemen voor ondernemers die uw facturen onbetaald laten.
Onder de noemer advocatuur kan worden gerefereerd aan diverse functies en rollen, zoals Advocaat-Generaal (A-G) bij het Openbaar Ministerie en juridisch adviseurs die zich bezighouden met civiele en bestuurlijke zaken. In de internationale context kan schadevergoeding uiteenlopend zijn, afhankelijk van het sociale en culturele milieu; zo verschilt de benadering in de Verenigde Staten waar punitive damages mogelijk zijn en het gehele bedrag dat verkregen is uit schadelijke producten tot verantwoording kan leiden. In Nederland wordt het schadevergoedingsrecht echter veelal benaderd vanuit een beschermende houding ten opzichte van de burger, terwijl ook aandacht is voor de belangen van producenten en dienstverleners bij medisch verantwoorde behandelingen en garanties. De casus rondom de ondeugdelijke bekkenbodemmatjes illustreert de spanningen tussen patiëntbescherming en fabrikantenverantwoordelijkheid, waarbij de rechtermatige houding vaak gericht is op redelijkheid en proportionaliteit in schadevergoeding en aansprakelijkheid.
- BIK-regeling: staffel, maximum en toepassing op kanton- en civiele rechtsgebieden
- Garanties en aansprakelijkheid bij bitumen dakbedekking: garantie-check en onderhoudsverplichtingen
- Let op eigen schuld en correctie nieuw voor oud bij schadeclaims
- Rechtsprocedures: aanmaning, beslag en competence- en arrondissementsvragen
- Advocatuur en toegankelijkheid: gesubsidieerde rechtsbijstand en kosten
Samenvattend biedt de regelgeving rond buitengerechtelijke incassokosten consumentenbescherming bij incasso en dwingt zij tot transparantie en verantwoorde kostenstelling. Voor dakdekkers betekent dit dat ook bij klachten over bitumen dakbedekkingen een zorgvuldige beoordeling van garantie, onderhoud en aansprakelijkheid cruciaal is om schadevergoedingen te beperken en redelijke oplossingen met opdrachtgevers te stimuleren. Het juridische landschap vereist daarom een zorgvuldige afweging van de mogelijke aansprakelijkheid, de toepasselijke garantie, en de interactie met leveranciers en producenten van bitumen.