De gemeente controleert of iedereen die bouwt of verbouwt, zich aan de regels houdt. Bijvoorbeeld of er gebouwd wordt volgens bouwtechnische regels. En of er wel een vergunning om te verbouwen is. Ook controleert de gemeente op lawaai, trillingen en afval. Als u denkt dat een bouw of verbouwing niet volgens de regels gaat, kunt u dit melden bij de gemeente.
Hoe werkt de controle
De controleurs van de gemeente voeren de controle uit. Zij mogen: gebouwen binnengaan zonder toestemming, informatie opvragen, zakelijke gegevens en documenten bekijken en kopieën hiervan maken, en zaken onderzoeken, bijvoorbeeld verpakkingen openen en spullen meenemen. De controleurs mogen nooit woningen binnengaan zonder toestemming van de bewoners. Als de gemeente vindt dat een bouw of verbouwing niet volgens de regels gaat, kan zij de bouw of verbouwing stoppen. Ook kan de gemeente de toegang tot het gebouw sluiten.
Wat moet ik doen?
Geef het door aan de gemeente als u denkt dat een bouw of verbouwing niet volgens de regels gaat.
Extra informatie over omgevingswet en vergunningen
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet start de stapsgewijze inwerkingtreding van de Wkb. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), ook wel kortweg Wet kwaliteitsborging genoemd, verplaatst het toezicht en de toetsing aan de bouwtechnische eisen van een bouwwerk van de gemeente naar een onafhankelijke partij, de zogenoemde kwaliteitsborger. Dit geldt niet direct voor alle bouwwerken, maar gaat in fases. We doen ons best om onze informatie zo duidelijk en volledig mogelijk aan te bieden. Heeft u iets niet kunnen vinden of is er iets onduidelijk? Laat het ons weten via het feedbackformulier.
Wie wil bouwen of verbouwen of anderszins iets aan zijn omgeving wil veranderen, heeft vaak een vergunning nodig. Bijvoorbeeld voor het bouwen of slopen van een woning of het kappen van een boom. Vanaf 1 oktober 2010 kunt u veel van deze vergunningen in één keer, in één procedure aanvragen. Met de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) worden ruim 25 vergunningen vervangen door één omgevingsvergunning. Deze omgevingsvergunning vraagt u aan via het Omgevingsloket. Voor een omgevingsvergunning kan via het Omgevingsloket de “vergunningencheck” worden doorlopen en kan ook digitaal een aanvraag worden ingediend.
Omgevingsloket en vergunningscheck
Als uw aanvraag wordt goedgekeurd, ontvangt u één omgevingsvergunning, met eenduidige eisen. Voor de vergunningen die u in één keer aanvraagt, is maar één keer bezwaar en beroep mogelijk. Ook is één controlerende instantie verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving. Met de Wabo wordt bovendien de categorie vergunningvrije bouwwerken groter. Voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning zijn bouwleges verschuldigd. Ook al zou uit de “vergunningencheck” blijken dat er geen omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen noodzakelijk is, dan nog kunt u als initiatiefnemer te maken krijgen met minimumeisen uit het Bouwbesluit, de voorschriften uit de Bouwverordening dan wel voorschriften uit het geldende bestemmingsplan. Daarnaast moet het bouwplan voldoen aan redelijke eisen van welstand zoals vastgelegd in de Welstandsnota.
Het is dus niet strikt noodzakelijk om een afspraak te maken maar het positief doorlopen van een vergunningencheck wil niet zeggen dat de gemeente akkoord gaat met de (ver)bouwplannen. De regels voor bouwen zonder vergunning zijn soms best ingewikkeld en gaan dus niet voor elk bouwplan op. Als u zonder vergunning wilt (ver)bouwen, moet uw plan namelijk aan een aantal voorwaarden voldoen. Bovendien weet de gemeente waar u nog meer aan moet denken. Bijvoorbeeld de minimumeisen uit het Bouwbesluit waar uw bouwwerk altijd aan moet voldoen. Die gelden dus ook als u zonder vergunning mag bouwen. In de bouwverordening staan voorschriften voor bijvoorbeeld het gebruik van woningen en terreinen of het uitvoeren van bouwwerkzaamheden. De gemeente stelt de Bouwverordening op. Bespreek uw plannen met hen, ook als u geen vergunning nodig heeft.
Intake en vooroverleg
Als u een vergunning nodig heeft, kunt u die direct aanvragen via het Omgevingsloket. De totale doorlooptijd van een officiële vergunningsaanvraag sinds het ingaan van de Omgevingswet ingekort, echter voor sommige plannen is nog steeds goedkeuring van een provincie of onze gemeenteraad nodig. Dit betekent dat de informele procedure (vooroverleg) nog belangrijker wordt. U doet er als initiatiefnemer goed aan om in een vroeg stadium contact te leggen met de gemeente, vooral als u een (ruimtelijk) plan heeft dat (veel) invloed heeft op de omgeving.
Als initiatiefnemer kunt u in het Omgevingsloket een vergunningscheck doen. U controleert dan of u uw plannen mag uitvoeren of dat u daar een vergunning voor nodig heeft of melding van moet doen. Of heeft u een plan, maar wilt u eerst de mogelijkheden bespreken voor u het verder uitwerkt? Het indienen van principeaanvragen raden wij in ieder geval dringend aan voor plannen waarvan u weet of vermoedt dat deze niet passen binnen het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan). Voorbeelden hiervan zijn het wijzigen van een functie, het splitsen van woningen en/of het realiseren van grote aanbouwen of bebouwing buiten het bouwvlak of maximale bouwhoogte. Een principe-aanvraag is nog geen officiële vergunningaanvraag. Het is een voortraject waarin u hoort of uw plan uitgevoerd kan worden. De gemeente zal dan uw plan of idee toetsen, de mogelijkheden of onmogelijkheden aangeven of aangeven welke aanpassingen nodig zijn. Een principe-aanvraag kunt u aanvragen via het onderwerp verken uw idee in het Omgevingsloket. Na het afronden van het principeverzoek kunt u (in geval van een positief resultaat) uw plan verder uitwerken en de noodzakelijke stukken voor een aanvraag omgevingsvergunning gereed maken.
Binnen de gemeente Kerkrade noemen wij dit vooroverleg een principe-aanvraag. Een principe-aanvraag kunt u aanvragen via het Omgevingsloket. Een principe-aanvraag is een concept-vergunningaanvraag. U geeft in grote lijnen aan bij de gemeente wat u wilt gaan doen. Wij toetsen vervolgens uw plan of idee en geven de mogelijkheden of onmogelijkheden aan. Of we vertellen u welke aanpassingen nodig zijn. Intaketafel is voor complexere initiatieven. Dit zijn initiatieven waarvoor bijvoorbeeld het bestemmingsplan gewijzigd moet worden, of waarvoor wij als gemeente een uitgebreide procedure moet volgen om het initiatief mogelijk te maken. Denk hierbij aan het vestigen of uitbreiden van een bedrijf, of het bouwen van meerdere woningen. Aan de Intaketafel bespreken verschillende medewerkers van de gemeente of het initiatief haalbaar en wenselijk is. Zo weet u snel of het zinvol is om uw plan verder uit te werken. Het overleg aan de Intaketafel is een informeel vooroverleg. Na overeenstemming aan de Intaketafel dient u de definitieve vergunningaanvraag in. Daarna wordt uw aanvraag formeel beoordeeld.
Omgevingstafel Voor hele grote en complexe initiatieven is er ten slotte dan nog de Omgevingstafel. Aan de Omgevingstafel gaat u als initiatiefnemer in gesprek met alle belangrijke gesprekspartners van de gemeente zoals het waterschap, de provincie, het Rijk, de omgevingsdienst, de welstandscommissie, de veiligheidsregio en de GGD. U bekijkt samen de haalbaarheid en wenselijkheid van uw plannen. Hierna krijgt u een advies waarmee u de vergunningsaanvraag kunt opstellen en indienen.
Vergunningvrij bouwen en brandveilig gebruik
Onder de Omgevingswet kan bij bouwen sprake zijn van de technische bouwactiviteit en de omgevingsplanactiviteit met betrekking tot bouwwerken. Het Rijk heeft bij beide activiteiten een aantal activiteiten vrijgesteld van de vergunningplicht. Dit betekent dat de informele procedure (vooroverleg) nog belangrijk wordt. Voor bepaalde gebouwen heeft u een omgevingsvergunning voor brandveilig gebruik nodig. De gemeente stelt dan extra eisen aan de brandveiligheid van een gebouw als dat nodig is. Deze eisen voorkomen brand, brandgevaar en ongevallen bij brand. Als u geen omgevingsvergunning voor brandveilig gebruik aanvraagt, terwijl dit wel had gemoeten, bent u strafbaar.
Wanneer er minstens 50 personen tegelijk in een gebouw aanwezig kunnen zijn, doet u een melding voor brandveilig gebruik. Denk daarbij aan onderwijsgbouwen, kantoren, verzamelingen en winkels. U doet de melding bij de gemeente. Dit is gratis. Via Omgevingsloket Online kunt u checken of u een vergunning nodig hebt of alleen een melding moet doen. Melding terreinen en overige plaatsen kent ook een regeling Bbgbop.
Voorbeelden van meldingen: hotels, cafés, scholen, sportevenementen, theaters, zwembaden en winkelcentra. Voor een vergunning: 6 maanden. De gemeente kan deze termijn met 6 weken verlengen. Voor een melding: uw melding en bijbehorende documenten moeten minimaal 4 weken voordat u het gebouw, bouwwerk of terrein gaat gebruiken, zijn ingediend.
Aanvragen en kosten
Een vergunning aanvragen voor het plaatsen van steigers, schuttingen, hekwerken of materialen vereist een digitaal aanvraagformulier bij de gemeente Kerkrade. De voorwaarden omvatten onder andere minimale afstanden, verlichtingseisen en ARBO-voorschriften. De vergunning kan te allen tijde door het college van Burgemeester en Wethouders worden opgezegd. Behoudens naleving van voorwaarden geldt dat de gemeente toezicht houdt en handhaving verricht. Indien de vergunde termijn dreigt overschreden te worden, dient de vergunninghouder dit direct te melden en zullen nadere afspraken gemaakt worden.
Rondom de steiger, schutting of hekwerk mogen geen bouwmaterialen of andere voorwerpen worden neergelegd zonder vooraf toestemming. De brandweerroute en brandblusaansluitpunten dienen te allen tijde vrij te blijven. De Intaketafel en Omgevingstafel zorgen voor afstemming bij complexe plannen. Voorafgaand overleg kan misgelopen plannen voorkomen.
Checklists en documenten
- Een berekening of bouwtekening
- Plattegronden van het gebouw
- Een situatietekening en gevelaanzichten
- doorsneden en lengtedoorsneden
- Details over het uiterlijk van het bouwwerk
- Current en nieuwe situatie in tekeningen
Praktische toelichting per onderwerp
Het indienen van principeaanvragen en het gebruik van de Intaketafel kunnen helpen bij complexe projecten zoals vestiging of uitbreiding van een bedrijf of meerdere woningen. De Omgevingstafel biedt een advies voor grote projecten met diverse belanghebbenden. De verwijzing naar de Welstandsnota is van toepassing op redelijke eisen van welstand bij bouwplannen.
