Het aansluiten van een radiator, ook wel verwarming genoemd, hoeft niet zo moeilijk te zijn. Maar er zijn diverse soorten radiatoren en deze hebben vaak een bijbehorende manier om aangesloten te worden. Een horizontale compact radiator is een compact radiator (zoals op onderstaande afbeelding), en heeft vier aansluitingen aan de zijkant. Je kunt links of rechtsboven de radiatorkraan monteren, en links of rechtsonder het voetventiel. Op het voetventiel komt de retourleiding. Is jouw radiator langer dan 2 meter? Dan adviseren we je om de radiator kruislings aan te sluiten, anders wordt deze niet in zijn geheel warm. Komen de leidingen uit de vloer of uit de wand onder de radiator? Dan heb je als het goed is een ventielradiator. Kies je ervoor om de radiator aan de onderkant aan te sluiten? Dan moeten de leidingen 50mm uit elkaar gemonteerd worden. In dit geval komt een aansluitset van pas. Deze set bestaat uit een h-blok en een radiatorknop. Komen de leidingen voor je verwarming haaks of recht uit de muur of vloer, dan is een verticale radiator met middenaansluiting het beste product voor je. Verticale radiatoren zijn er in diverse varianten. In de meeste gevallen sluit je de verticale radiator zonder middenaansluiting aan de onderkant aan. Dit doe je met een radiatorkraan en een voetventiel. Wil je de verticale radiator aan de bovenkant aansluiten? Controleer dan eerst of dit mogelijk is met de radiator die je hebt, anders dan moet je een stromingsbuis plaatsen om het hete water eerst aan de onderkant van de radiator te brengen. Een convector verwarming is een ander type radiator. Een paneelradiator, zoals de horizontale en verticale verwarming, bestaat uit één compleet onderdeel. Een convector heeft als basis een verwarmingselement met allemaal kleine lamellen, waar een losse omkasting omheen gaat. Een convectorradiator wordt aan de onderkant aangesloten met een aansluitset. Een convectorput verwarming heb je vast wel eens gezien. Dit zijn verwarmingselementen die in de vloer zijn geplaatst met een rooster erover. Hier komt warme lucht doorheen. Het aansluiten van een convectorput verwarming is niet simpel. De aanvoer en retourleiding van de cv-ketel moeten onder de vloer uitkomen. Tip: Je kunt het best de leidingen zo hoog mogelijk aansluiten, zodat er geen hoogstaand grondwater in de convectorput komt te staan. Een plintverwarmer is een kleine radiator met een ventilator erachter die mechanisch de lucht in beweging brengt. Hierdoor kan uit een kleine unit al veel vermogen worden gegenereerd. Een plintverwarmer dient te worden ingebouwd in een plint. Meestal is dit de plint van een keuken. Je dient een gat te zagen in deze plint. Vervolgens kan je de stekker die de ventilator aandrijft in het stopcontact te doen. Een radiator kan je dus op verschillende manieren aansluiten. Allereerst hangt het er vanaf wat voor radiator je wenst te monteren. Wij zullen dan z.s.m. Wil je zelf de radiator aansluiten, maar is het je niet helemaal duidelijk welke hulpmaterialen je nodig hebt? Komen de leidingen bij je uit de vloer en wil je de radiator aan de onderkant aansluiten? Komen de leidingen bij je onder de radiator uit de wand en wil je de radiator aan de onderkant aansluiten? Komen de leidingen bij je uit het plafond (van boven) en wil je de radiator aan de zijkant aansluiten? Komen de leidingen bij je uit de wand en wil je de radiator aan de zijkant aansluiten? Komen de leidingen bij je dicht bij elkaar uit de wand vlak bij de vloer en wil je de radiator aan de zijkant aansluiten?
- Soorten radiatoren en aansluitingen
Een horizontale compact radiator heeft vier aansluitingen aan de zijkant. Vergewis je van de plek van radiatorkraan en voetventiel en houd rekening met de lengte van de radiator (>2 meter: kruislings aansluiten). Een verticale radiator sluit je meestal zonder middenaansluiting aan de onderkant aan; bij boven- of onderkant aansluiten kijk je naar mogelijkheden met kraan en voetventiel. Convectorradiatoren en convectorputten vereisen soms specifieke installaties zoals stromingsbuizen. - Montagebeugels en verbindingen
Voor een stevige bevestiging kun je kiezen voor J-beugels of een voorzetwand van 18 mm multiplex vastgeschroefd op balken. De beugels kun je dan overal bevestigen. Bij gipswanden kan het nodig zijn om extra ondersteuningen te gebruiken en rekening te houden met het gewicht van radiatoren (50-60 kg). Zorg voor waterpas bevestigen en maak ruimte achter de radiator voor luchtcirculatie (minimaal 5 cm) en aanvoer/afvoer zo recht mogelijk doen verlopen. - Aansluiten en vullen
Begin met het afkoppelen van de oude radiator als je vervangt en schakel de CV-installatie uit. Laat de radiator leeglopen via het aftapkraanpunt en demonteer de radiatorbeugels. Om een nieuwe radiatoren op te hangen, teken de ophangpunten af en monteer de beugels waterpas. Gebruik knelfittingen, teflontape en de juiste buislengtes. Nadat alles aangesloten is, vul met water en ontlucht stap voor stap van boven naar beneden, controleer de druk (ongeveer 1,5-2 bar) en herhaal waar nodig totdat er geen borrelend geluid meer is. - Speciale aandachtspunten
Bij een aansluiting vanaf de muur hebt je vaak haaks model nodig; vanuit de vloer vereist een recht aansluitblok. Als afvoer uit plafond komt, gebruik dan een stromingsbuis om de waterverdeling te verbeteren. Houd rekening met afstand tot wand en omgeving: minimaal 10 cm aan zowel boven- als onderzijde, en 5 cm van de wand. Als de radiator hetzelfde model is als de oude, kun je aansluitingen overzetten; anders moeten nieuwe beugels gemonteerd worden. - Veiligheid en voorbereiding
Trek de stekker uit het stopcontact van de CV-ketel en controleer of alle radiatoren hoger gelegen op dezelfde verdieping openstaan om overdruk te voorkomen. Gebruik een vulslang en verzamelwater bij het bijvullen en ontluchten; werk bij met twee personen indien mogelijk om morsen te voorkomen. Bij renovatie: controleer of het gat in de muur ruim genoeg is voor de pijp en probeer de leidingen zo kort mogelijk naar de radiator te brengen om bochten te beperken.
Praktische tips en veelvoorkomende vraagstukken
- Wanneer de leidingen uit de wand komen en je wilt de radiator onderaan aansluiten, gebruik dan een onderblok met juiste afstelling en voeg afdichtingsmateriaal toe waar nodig.
- Bij horizontale radiatoren met onderkant aansluiting, plaats de voedingen 50 mm uit elkaar en gebruik een passende aansluitset met h-blok en radiatorknop.
- Bij verticale radiatoren met middenaansluiting, bevestig de ophangbeugels eerst en zorg voor de juiste afmetingen door de afstand tot de zijkant en onderkant te meten.
- Controleer na montage of alle kranen volledig sluiten en openstaan waar nodig; ontluchting van de radiator is cruciaal om geluid en luchtproblemen te voorkomen.
Een belangrijk onderdeel van het proces is het kiezen van de juiste radiator op basis van de ruimte en het gewenste vermogen. Radiatoren verschillen in de hoeveelheid warmte die ze afgeven; hoe groter de ruimte en hoe hoger de gewenste temperatuur, hoe hoger het benodigde vermogen. Het juiste vermogen voorkomt koude ruimtes en hoge stookkosten.
Wanneer je een nieuwe radiator installeert, begin altijd met het plaatsen van de ophangbeugels en het bevestigen van het onderblok op de radiator. Daarna kun je de meerlagenbuis (Alpex) kalibreren met een kalibreerhulpmiddel voordat je de knelkoppelingen monteert. Vergeet niet de ringleiding te optimaliseren door de kortste route naar de radiator te kiezen, met zo min mogelijk bochten en maximale tussenruimte tussen beugels (tot 1,2 meter).
Leer hoe je zelf een verwarmingsradiator als pro kunt aansluiten (DIY)
Een veelvoorkomend scenario is het vervangen van een oude radiator. Volg dan dit stappenplan: schakel de ketel uit, laat alle radiatoren op drukverlies komen, laat het systeem leeglopen via de aftapkraan, demonteer de radiator en monteer de nieuwe met dezelfde of aangepaste aansluiting. Bij andere typen radiatoren kan het nodig zijn om de leidingen aan te passen en mogelijk nieuwe beugels te plaatsen.
Samengevatte stappen voor een veilige en efficiënte montage
- Ontkoppel de cv-installatie en laat radiatoren leeglopen waar nodig.
- Meet en teken de positie van ophangbeugels, bevestig beugels waterpas aan de muur.
- Monteer onderblok en knelkoppelingen, kort de leidingen zo nodig en kalibreer meerlagenbuis.
- Bevestig radiatorkraan en voetventiel, zorg voor juiste afmetingen en controleer of alles goed vastzit.
- Vul- en ontlucht de installatie, controleer druk en herhaal tot geen borrelend geluid meer te horen is.