Een schutting plaatsen biedt privacy, beschutting en een stijlvolle afwerking voor jouw tuin. Maar hoe bepaal je de juiste materialen en afmetingen? Hieronder vind je een uitgebreide samenvatting en praktische stappen om de afstand tussen planken en de overige afmetingen van je schutting exact te berekenen, samengesteld uit de meegegeven blackbird-tekst en aangevuld met logische verbindingen waar nodig.
Voorbereiding en berekening van het totale aantal onderdelen
Voordat u begint met het plaatsen van de palen, moet u bepalen waar ze komen te staan. Maak de ondergrond vlak en waterpas en meet uit waar de tuinpalen moeten komen. Het berekenen van het aantal benodigde schuttingplanken kunt u doen aan de hand van het totaal aantal strekkende meters. Om te weten hoeveel palen en schermen u nodig heeft, moet u per zijde de lengte berekenen. Een voorbeeld: u wilt een schutting van 180 centimeter hoog, met 14 centimeter brede planken en 6 centimeter tussenruimte. Daarvoor hanteren we 18 planken per schutting (9 planken per zijde).
Schuttingpanelen of tuinschermen hebben vaak een standaardmaat van 180 x 180 cm. Voor 180 cm hoogte en 180 cm breedte komt zo’n scherm op twee zijden. Reken bovendien 0,5 centimeter extra per verbindinghoeken tussen palen en schermen. Hierdoor krijg je 180,5 cm tussenruimte tussen de tuinpalen en een waterpas positie als uitgangspunt. Voor een schutting van 10 meter lengte met dezelfde maatvoering bereken je: lengte 10 meter × 18 planken per zijde = 180 strekkende meters schutting.
Benodigde palen, planken en bevestiging
- Schuttingpalen: meestal tussen de 6,5 en 9 cm breed; palen moeten voor 1/3 in de grond zitten, oftewel een totaal van ongeveer 270 cm lengte bij een schutting van 180 cm hoog.
- Schuttingplanken: vaak 14 cm of 20 cm breed; bij horizontale montage tussen 5 en 6 cm tussenruimte, bij verticale montage vaak 4 cm tussenruimte.
- Verbindingshoekjes en bevestigingsmaterialen: 90-graden verbindingshoekjes bij palen en de planken; schroeven, eventueel voorboren, en indien mogelijk een blind bevestigingssysteem zoals B-fix of X-clip voor strakke aansluitingen.
Voorbeeldberekening (180 cm hoogte, 14 cm brede planken, 6 cm tussenruimte): 9 planken per zijde, dus 18 planken voor twee zijden. Als de tuin 10 meter lang is, benodigd: 10 × 18 = 180 strekkende meters planken. Bij 5 meter lange planken: 180 strekkende meter gedeeld door 5 meter plak je 36 planken + 10% zaagverlies = 39-40 planken.
Plaatsen van de palen: nauwkeurig waterpas en uitlijnen
Voordat de palen worden geplaatst, zet u eerst een strak uitgetrokken lijn (leidraad) 5 tot 10 cm boven de grond. Plaats de eerste paal tegen muur of in een hoek; deze paal is referentiekader voor de rest. Controleer of de muur waterpas is en boor of graaf vervolgens de gaten voor de palen. Gebruik een grondboor of schep en zorg dat elk gat ongeveer 10-20 cm minder diep is dan de paal.
Als de bodem zacht is (zand, klei of veen), voeg snelbeton toe. Plaats de tweede paal op dezelfde hoogte als de eerste en zet deze stevig in de grond. Meet regelmatig of beide palen waterpas staan. Plaats zo tussen elke paal de juiste afstand (bijvoorbeeld 180 cm tussen palen voor schermen van 180 cm breed). Een extra centimeter tussen vloertussen is aan te raden bij 180 cm lange schermen.
Bevestiging van de palen en het houtwerk
- Hardhouten palen (zoals Azobé of Bankirai) zijn aan te raden bij gebieden met veel wind of zware schermen; ze zijn duurzamer en bieden een luxe uitstraling.
- Bij losse horizontale planken zet je palen om de 50-70 cm; bij verticale planken om de 70-150 cm.
- Monteer in elk geval eerst twee palen en zet daarna een paneel tussen deze twee palen voordat u verder gaat met de rest. Zo heeft u een referentiepunt en corrigeert u tijdig voor meetfouten.
Bevestiging van schuttingdelen en gaasschermen
Schuttingdelen of gaasschermen bevestig je met verbindingshoekjes, meestal 6 per schuttingdeel (aan beide zijden boven, onder en in het midden). Bij lichtere gaasschermen volstaat soms 4 hoekjes. Het schuttingdeel blijft circa 5-10 cm van de grond om rotten te voorkomen. Boor 3 gaten in de palen op circa 30 cm van de grond en 20 cm vanaf de bovenkant en bevestig vervolgens de hoeken.
Horizontale planken bevestigen
Voor horizontale schuttingplanken begin je met de onderste plank; ook deze blijft 5-10 cm van de grond. Gebruik lijnklemmen om de eerste plank waterpas te krijgen. Schroef elke plank aan beide kanten met drie schroeven. Plaats tussen elke plank houten blokjes van 5 cm breed om gelijke betweenruimtes te houden. Laat de kopse naden verschuiven over meerdere palen voor extra stevigheid. Als de achterkant aansluit, zorg dat de opening tussen de planken precies in het midden zit ten opzichte van de plank aan de andere kant.
Indien de bovenste plank niet exact tot op de hoogte van de paal komt, haal dan een stukje van de paal af zodat de plank aansluit. Gebruik eventueel een knijpbare lijmtang om een plank tijdelijk vast te zetten als u alleen werkt.
Verticale planken bevestigen
Voor verticale planken begin je met horizontale liggers onderaan, in het midden en bovenaan de palen. Bevestig liggers met bevestigingsplaatjes en voorboor 2 gaten in elke paal. Bevestig verticale planken aan de liggers met twee schroeven per ligger. Houd de opening tussen de planken ongeveer in het midden ten opzichte van de planken aan de andere kant.
Materialen en afwerking voor verschillende typen schuttingen
Bamboe tuinschermen of wilgenschermen bestaan meestal uit een oprolbare mat. Deze matten zijn doorgaans niet erg stevig en worden vaak tegen een bestaande schutting of muur bevestigd. Voor een strakkere afwerking kun je kiezen voor frames waarop mats geplaatst worden, of voor frames waarin trellis-gaasschermen passen. Beitsen verlengt de levensduur van hout: dit is vooral aan te raden voor alle niet-hardhouten materialen.
Praktische tips en overwegingen
- Behandel kopse kanten en gezaagde stukken met beits voordat u gaat plaatsen, zodat u overal nog goed bij kunt.
- Plaats bovenaan de palen eventueel zinken afdekkappen om vocht van bovenaf tegen te houden.
- Bij gebruik van blind bevestigingssysteem zoals B-fix of X-clip: ze zorgen automatisch voor de juiste afstand tussen de planken en geven een strak uiterlijk zonder zichtbare schroeven.
- Bij veel wind of zwaar gaas/gaasschermen: gebruik harde palen en zorg voor adequate hart-op-hart-afstanden (bij regelwerk vaak 40-50 cm tussen bevestigingspunten aan gevel).
Voorbeeldspecificaties: kant-en-klare schermen en maatwerk
Kant-en-klare schermen van 180 x 180 cm kunnen een snelle oplossing bieden. Bij 180 cm hoogte en 180 cm breedte wordt er vaak gewerkt met 18 planken (9 per zijde) en palen met een tussenafstand van ongeveer 0,5 cm voor bevestigingshoeken. Voor een schuttinglengte van 10 meter gebruik je 180 strekkende meters schuttingplanken (9 planken per zijde × 10 meter).
- Meet de tuin en teken een schets om de lengte, breedte en gewenste hoogte te bepalen.
- Bepaal of je horizontale of verticale montagemethode kiest; dit bepaalt het aantal planken per meter en de benodigde palen.
- Bereken het aantal palen: afhankelijk van de onderconstructie en de afstand tussen palen (bijvoorbeeld 70 cm tot 150 cm bij losse planken).
- Bepaal de juiste afmetingen en snijverliezen (ongeveer 8-10%) bij het bestellen van planken.
Schuttingpaal plaatsen met snelbeton — Houthandelonline #5
Validaties en overwegingen bij de uitvoering
Een juiste afstemming van hart-op-hart-afstanden, schroefposities en afstand tussen palen is cruciaal voor een stevige en duurzame schutting. Houd rekening met het maaiveld en zorg dat de schutting niet direct op de grond rust om vochtproblemen en schimmelgroei te voorkomen. Het is aan te raden om de aanleg samen met een buurman te doen voor sneller resultaat en minder kans op fouten.