Vacuümleidingen: Werking, Toepassingen en Installatie

Wat is een Vacuümleiding?

Een vacuümleiding is een speciaal type leiding dat wordt gebruikt om afvalstoffen, zoals rioolwater of andere verontreinigingen, op te zuigen en naar een andere locatie te transporteren. Dit wordt gedaan door middel van een vacuümsysteem dat ervoor zorgt dat lucht wordt weggetrokken uit de leiding, waardoor er een negatieve druk ontstaat.

Hoe Werkt een Vacuümleiding?

Een vacuümleiding werkt op basis van het principe van luchtdruk. Het vacuümsysteem trekt lucht uit de leiding, wat leidt tot een drukverschil tussen de buitenlucht en de binnenkant van de leiding. Dit drukverschil zorgt ervoor dat materialen zoals water, afval of rioolvuil in de leiding worden gezogen en naar de gewenste bestemming worden getransporteerd. Dit proces is niet alleen snel, maar ook zeer effectief in situaties waar het traditionele pompen niet goed werkt, zoals bij het verplaatsen van vloeistoffen in moeilijk bereikbare gebieden.

Illustratie die het principe van drukverschil in een vacuümleiding uitlegt.

Toepassingen van Vacuümleidingen

Vacuümleidingen worden in verschillende situaties gebruikt. Ze zijn bijvoorbeeld ideaal in situaties waar het belangrijk is om afval snel en zonder veel watergebruik te verwijderen, zoals bij het reinigen van rioolstelsels of het onstoppen van leidingen. Ook in de industrie worden vacuümleidingen toegepast voor het transporteren van poeders, granen of andere materialen die opgezogen kunnen worden.

Vacuümriolering

Een vacuümrioleringssysteem is een zeer efficiënte en milieuvriendelijke oplossing voor rioolafvoer. Het biedt een eenvoudig en goedkoper alternatief voor conventionele rioleringssystemen. Het Vacuflow® systeem vereist minimaal onderhoud en biedt een “fail-safe” oplossing. Het Vacuflow® systeem bestaat uit verschillende componenten, waaronder een vrij verval (zwaartekracht) huisaansluiting, verzamelput met interface mechanisme, vacuümaansluiting, vacuümleidingen, vacuümstation en geurfilter.

Het afvalwater (van bijvoorbeeld toilet of douche) stroomt vanuit een (huis)aansluiting door zwaartekracht naar een verzamelput, waar het afvalwater tijdelijk wordt opgeslagen. Er kunnen op één verzamelpunt meerdere aansluitingen (zoals huizen, kantoren, gebouwen) worden aangesloten. Wanneer het afvalwaterniveau in de verzamelput stijgt, activeert de vlotter, het afvalwater wordt samen met lucht afgevoerd naar het vacuümnetwerk. Er wordt tijdens dit gehele proces tot aan het vacuümstation geen gebruik gemaakt van elektriciteit. De verzamelputten hebben een extra ingebouwde beveiliging; in het geval van een stroomstoring biedt de ruimte in deze put een reserve opslagcapaciteit van ongeveer 24 uur.

Een vacuümsysteem wordt vooral gebruikt wanneer er veel aansluitingen nodig zijn of een grote doorstromingscapaciteit vereist is. Met meer dan 50 jaar ervaring is Qua-vac expert in duurzame vacuümtechnologie en afvalwaterbehandelingssystemen. Met ervaring op drie verschillende divisies biedt Qua-vac oplossingen voor Infra, Marine & Building. De missie van Qua-vac is om wereldwijd het afvalwater te transporteren en verzamelen middels duurzame vacuümrioleringssystemen en nieuwe sanitaire voorzieningen. Qua-vac is de officiële en enige distributeur van Evac Oy voor de Benelux.

Het vacuümriool voert alleen huishoudelijk afvalwater af. In de woning zijn speciale vacuümtoiletten nodig. De leidingen bestaan uit dunne flexibele HDPE-buizen die onder een tandzaagprofiel worden aangelegd. Het vacuümsysteem kan zowel in stedelijk als in buitengebied worden toegepast. Vacuüm binnen de woning is in Nederland inmiddels in meerdere projecten toegepast. Bekende voorbeelden zijn Sneek, Groningen, Kerkrade, Amsterdam etc. Onderzoek naar de werking van vacuümsystemen is o.a. Op basis van de ervaringen in project Jenfelder Au is een Handboek Vacuümriolering ontwikkeld. Dit wordt geregeld bijgewerkt.

Voordelen van Vacuümleidingen

Het grootste voordeel van vacuümleidingen is de efficiëntie. Doordat er geen water of andere vloeistoffen nodig zijn om materialen te transporteren, kunnen vacuümleidingen snel en met minder middelen werken. Dit maakt ze niet alleen kostenbesparend, maar ook milieuvriendelijker.

In tegenstelling tot traditionele leidingsystemen die vaak onder druk staan om water of afvalstoffen door de leidingen te duwen, maken vacuümleidingen gebruik van negatieve druk om materialen te verplaatsen. Dit maakt vacuümleidingen vaak geschikt voor moeilijk bereikbare plaatsen, zoals ondergrondse systemen of bij het onstopt houden van verstoppingen in moeilijk toegankelijke gebieden.

Installatie van Vacuümleidingen

De installatie van vacuümleidingen vereist een specifieke aanpak. Doordat vacuümleidingen werken met luchtdruk en vacuüm, moeten de leidingen zorgvuldig worden geplaatst om ervoor te zorgen dat er geen lekken ontstaan die het vacuümsysteem kunnen verstoren. Het ontwerp van de vacuümleiding moet dus goed worden afgestemd op de locatie en de specifieke behoeften van het systeem.

Problemen met Vacuümleidingen

Een verstopping in een vacuümleiding kan nare gevolgen hebben, zoals ongewenste geuren, terugstromend afvalwater of geluiden die duiden op problemen in de afvoer. In dergelijke gevallen is deskundige ondersteuning bij verstoppingen essentieel om problemen snel te verhelpen.

Wanneer een vacuümleiding verstopt is, kan dit leiden tot:

  • Ruwe geuren
  • Terugstromend afvalwater
  • Geluiden die duiden op problemen in de afvoer

MMA Ontstoppingsdienst biedt professionele oplossingen voor verstoppingen in vacuümleidingen, 24/7 bereikbaar, snel ter plaatse en zonder voorrijkosten. Met VCA-gecertificeerde vakmensen en 3 maanden garantie op de service, kunnen zij alle soorten leidingen ontstoppen, inclusief de vacuümleiding achter het toilet, in de douche of in het riool.

Hoe u een verstopte leiding van een centraal stofzuigsysteem kunt ontstoppen

Relatie met CV-ketel en Rookgasafvoer

Een veelvoorkomend probleem bij de installatie van een CV-ketel, met name een HR-ketel, is de condensafvoer. Wanneer deze is aangesloten op een bestaand rioolsysteem, kan dit leiden tot problemen zoals langzaam weglopende wastafels. Dit kan te maken hebben met het creëren van een vacuüm in de afvoerleiding door de condensafvoer van de ketel. Het is essentieel dat de rookgasafvoer van de CV-ketel correct wordt geïnstalleerd. Onjuiste verbindingen, onkundig geplaatste doorvoeren en een verkeerd afschot zijn fouten die in de praktijk met regelmaat voorkomen.

De rookgasafvoer is essentieel voor het goed functioneren van de CV-ketels. Rookgassen moeten veilig worden afgevoerd. In de Gasketelwet is geregeld dat alleen kundige handen de gasketel mogen plaatsen en onderhouden. Maximale veiligheid in rookgasafvoer vereist dat de leidingen goed gasdicht op elkaar aansluiten en correct worden beugeld. De juiste installatiemethode garandeert een goede condensafvoer en een lange levensduur.

Verschillende systemen voor rookgasafvoer bestaan, zoals parallelle en concentrische systemen. De Vereniging van Nederlandse Fabrikanten van Gasafvoerleidingsystemen (ROGAFA) adviseert de concentrische rookgasafvoer vanwege de extra veiligheidsschil die het risico op koolmonoxidevergiftiging verkleint.

Bij ketelvervanging wordt in de regel ook de rookgasafvoer vervangen, tenzij na inspectie kan worden aangetoond dat het systeem nog minimaal vijftien jaar meegaat. De diameter en hoogte van de rookgasafvoer zijn bepalend voor een goede trek en een veilige afvoer van verbrandingsgassen. Een onjuiste dimensionering kan leiden tot onderdrukproblemen, onvoldoende trek en terugstroming van rookgassen.

Belangrijke punten voor rookgasafvoerinstallatie:

  • Beugelen: bij elke verbinding een beugel plaatsen, fixerend om de mof.
  • Documentatie: bouw een dossier op met foto’s, zoals de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voorschrijft.
  • Materiaal: Kunststof (PP) wordt veelal voorgeschreven bij moderne hoogrendementsketels, terwijl aluminium of RVS nodig kan zijn bij hogere temperaturen.
  • CO-certificering: Sinds de invoering van de Gasketelwet in 2023 mogen alleen CO-gecertificeerde bedrijven en monteurs werkzaamheden aan de rookgasafvoer verrichten.

Een gebruiker meldde een probleem waarbij de stankafsluiter van de CV-ketel leeggezogen werd wanneer de gootsteen of vaatwasser water loosde. Dit fenomeen, gepaard gaande met gorgelende geluiden, duidt op een mogelijke interactie tussen de verschillende afvoersystemen en de vorming van vacuüm.

Schematische weergave van een correct geïnstalleerde rookgasafvoer.

tags: #afvoer #ketel #vacuum