Het afval en biomassa dat bij Twence wordt gebracht is een bron van energie. Tijdens de verwerking hiervan benutten we namelijk de vrijgekomen warmte en stoom en wekken we duurzame energie zoals elektriciteit en biogas op. Zo zorgen we ervoor dat niet-herbruikbaar afval van waarde wordt voor de regio en verminderen daarmee het gebruik van fossiele, niet duurzame, brandstoffen. Door onder andere niet herbruikbaar afval, bouw- en sloopafval en afval uit biomassa te sorteren, verbranden, af te vangen of te vergisten maken we duurzame energie. Twence is een koploper op het gebied van afvalverwerking, met innovatieve en grootschalige installaties. Hoe we dit precies doen, lees je bij de afvalprocessen van Twence.
De opgewekte duurzame energie brengen we verder de regio in: via het elektriciteitsnet, stoomleidingen of het regionaal warmtenet. Bij verbranding van afval in onze afvalenergiecentrale en onze biomassa-energiecentrale komt warmte vrij. De wanden van onze verbrandingsovens bestaan uit buizen, gevuld met water. Dit water wordt zo heet dat het stoom wordt. Deze stoom kunnen we direct gebruiken voor industriële toepassingen. Stoom of warm water leveren we aan bedrijven met een grote warmte- en koudevraag, zoals Nobian en Grolsch.
De duurzame energie uit onze biomassa-energiecentrale en bioconversie-installaties zijn 100% groen! Energie uit onze afvalenergiecentrale is voor meer dan de helft duurzaam. Daarnaast maken we energie uit vergisting van mest en organisch afval, zoals groente- en tuinafval. Daarmee produceren we groen gas, een duurzaam alternatief voor aardgas. Door al deze processen halen we alles uit afval wat erin zit én leveren we duurzame energie aan duizenden huishoudens. Stoom zetten we ook om in warm water. Het warme water transporteren we via een ondergrondse warmteleiding en leveren we aan warmtenetten in de regio waarop woningen en bedrijven zijn aangesloten. We verwarmen hiermee in Enschede en Hengelo zo’n 10.000 woningequivalenten en verduurzamen daarnaast de regionale industrie zoals Grolsch.
Met de stoom die vrijkomt bij verbranding, drijven we ook turbines aan waarmee we elektriciteit opwekken. Daarnaast leveren we ook elektriciteit die we op grote schaal opwekken uit zonne-energie van onze zonneparken. De energietransitie begint bij jezelf. Biomassa is organisch materiaal van biologische oorsprong. Dat wil zeggen: materiaal afkomstig van planten, bomen en dieren. Denk aan hout, groente-, fruit- en tuinafval (gft-afval), mest, plantaardige oliën en zelfs gebruikt frituurvet. Zoals eerder vermeld, is biomassa een hernieuwbare energiebron. Waar fossiele energie miljoenen jaren oude opgeslagen koolstof verbrandt, maakt biomassa deel uit van de korte koolstofcyclus.
Wat is biomassa en waar komt het vandaan?
Biomassa wordt op diverse manieren geproduceerd en gewonnen, zoals in de bosbouw, landbouw en uit reststromen van industrie en huishoudens. Een voorbeeld is houtige biomassa, oftewel hout en andere houtachtige biomassa uit bossen of houtplantages. Organisch afval is ook een belangrijke bron. Biomassa is veelzijdig in gebruik. De inzet van biomassa voor het opwekken van energie wordt bio-energie genoemd. Er zijn verschillende methoden om uit biomassa groene energie te produceren. De meest gebruikte manier is het verbranden van biomassa om warmte en elektriciteit op te wekken. Dit proces vindt plaats in speciale biomassacentrales of in kolencentrales door meestoken van biomassa. Een andere manier is vergisting. Bij co-vergisting worden bijvoorbeeld mest en gft gezamenlijk afgebroken bij relatief lage temperaturen, waardoor ruw biogas vrijkomt. Ten slotte zijn er vloeibare biobrandstoffen, zoals bio-ethanol en biodiesel uit plantaardige oliën of gebruikt frituurvet.
Biomassa als grondstof en de duurzaamheid ervan
Biomassa is ook een belangrijke grondstof voor allerlei producten. De duurzaamheid van biomassa als energiebron is een complex onderwerp. In theorie is de CO2-uitstoot van biomassa namelijk gecompenseerd, maar in de praktijk hangt dit sterk af van het type gebruikte biomassa en hoe snel de nieuwe biomassa teruggroeit. Toch is biomassa een onmisbare schakel geweest in de energietransitie. In 2016 kwam bijvoorbeeld 62% van alle hernieuwbare energie uit biomassa. Er bestaan verschillende soorten biomassa, zoals houtachtige biomassa (houtpellets), natte biomassa (mest, slib), en biomassa uit afvalstromen (gebruikt frituurvet, gft-afval). Verder worden landbouwgewassen op grote schaal geteeld als basis voor biobrandstoffen. Groen gas is een duurzame gasvormige brandstof, geproduceerd door co-vergisting van bijvoorbeeld gft-afval en mest. Bacteriën produceren hierbij biogas onder lage temperaturen. Dit ruw biogas wordt opgewaardeerd tot dezelfde kwaliteit als aardgas en kan zonder aanpassingen ook aardgas vervangen.
Drie hoofdmethoden voor biomassa-energie
- Verbranding: Biomassa wordt verbrand in een centrale ketel of verbrandingsoven, vaak voor warmtelevering aan een warmtenet, soms ook voor elektriciteit.
- Vergassing: Biomassa wordt onder zuurstofarme omstandigheden verwarmd en deels verbrand tot syngas, wat kan worden ingezet als brandstof voor elektriciteitsopwekking.
- Vergisting: Biogas wordt geproduceerd in biovergisters uit natte biomassa zoals mest en gft-afval en kan dienen voor warmte, elektriciteit of groen gas.
Groen gas en aardgas: wat is groen gas?
Groen gas is biogas dat is opgewerkt tot aardgaskwaliteit en geïnjecteerd wordt in het aardgasnet. Soms wordt ook ruwe biogas tot groen gas gerekend of biogas dat wordt opgewerkt tot Compressed Natural Gas (CNG) voor vervoer. Op stortplaatsen wordt al jaren groen gas gemaakt, maar de productie groeit nu vooral uit mestvergisting en overige biogasinstallaties. In 2024 groeide de totale productie van groen gas met 5% naar 294 miljoen kubieke meter. De productie wordt gestimuleerd met de SDE (+)(+) subsidieregeling en eind 2024 waren er 88 projecten met een beschikking in gebruik. Groen gas wordt ook meegerekend voor vervoer-doeleinden onder RED II-regelgeving, afhankelijk van duurzaamheidseisen.
Kritieken en goede initiatieven
Niet-alle biomassa is even duurzaam. Er bestaat discussie over de koolstofschuld en ketenemissies, met name bij hout, oogsten uit oerbossen, en de logistiek van internationale houtstromen. Desondanks bestaan er veel positieve voorbeelden zoals lokale biobased initiatieven en projecten die reststromen waarderen. Het grote voordeel van biomassa is de flexibiliteit: het kan geproduceerd worden wanneer er vraag is, waardoor het een ondersteunende rol speelt bij pieken in energievraag en bij perioden zonder zon of wind. Biobrandstoffen zoals biodiesel en bio-ethanol kunnen gemengd worden met fossiele brandstoffen en leveren zo directe CO2-besparingen op. Biomassa wordt in Nederland vooral ingezet voor warmte, maar ook in vervoer en elektriciteit. De inzet als grondstof voor chemie en meubels wordt steeds vaker benadrukt.
Impact op de samenleving en beleid
In het Klimaatakkoord is biomassa een tussenoplossing: het biedt een korte termijn oplossing totdat andere duurzame opties betaalbaar en beschikbaar zijn. SER en PBL hebben richtingen gegeven voor meer inzetten als grondstof en in chemie, en voor verdere afbouw van warmte met lage temperatuur wanneer alternatieven beschikbaar zijn. RED II en RED III zetten strengere duurzaamheidscriteria voor vaste biomassa en groen gas vast, met controle via NEa en CBS-data. Aangaven tot invoer- en verbruiksbalans van biomassa variëren: Nederland is netto-importeur van vaste biomassa, vooral houtpellets, terwijl het grootste deel van houtige biomassa in eigen land vandaan komt. De balans tussen verbruik en aanbod is beïnvloed door subsidies en de groei van biomassaketels bij bedrijven en de aanleg van warmtenetten.
Biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie en wordt op vele manieren gebruikt. In energiestatistieken wordt biomassa meegenomen wanneer het dient als energiedrager. Belangrijke toepassingen omvatten vloeibare biotransportbrandstoffen, afvalverbrandingsinstallaties, meestoken in elektriciteitscentrales en WKK-installaties; huishoudens en warmteverbruik bij bedrijven vormen ook significante delen. Er bestaan zorgen over ecologische en sociale duurzaamheid, maar biomassa blijft een cruciale schakel in de overgang naar een circulaire economie en een vermindering van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.
Praktische samenvatting van Twence-werking
Bij Twence verwerken ze biomassa via verschillende installaties: pyrolysefabriek Empyro levert pyrolyse-olie en energie; gft-afval wordt vergist tot biogas voor elektriciteit en warmte; reststromen zoals snoeihout gaan naar de biomassa-energiecentrale; mest wordt vergist tot groen gas en nuttige mineralen worden teruggewonnen. In de centrale worden stoomketels en rookgasreinigingssystemen toegepast om warmte, elektriciteit en duurzame warmte te leveren aan de regio. De reststromen worden omgezet naar compost, substraat en biobrandstoffen, waardoor waarde wordt gehaald uit afval en tegelijkertijd de energietransitie wordt gestimuleerd.
In de regio leveren stoom en warm water warmte aan industriële en residentiële aansluitingen, wat bijdraagt aan regionale verduurzaming en economische stabiliteit. De combinatie van warmte, elektriciteit en groen gas toont hoe biomassa kan dienen als een integraal onderdeel van een bredere energietransitie, mits duurzaam ingezet en zorgvuldig gecontroleerd volgens Europese en nationale regelgeving.
| Onderwerp | Belangrijke punten |
|---|---|
| Bronnen biomassa | hout, GFT, mest, reststromen, frituurvet |
| Energiemethoden | verbranding, vergassing, vergisting |
| Producten | warmte, elektriciteit, groen gas, compost, biobrandstoffen |
| Regelgeving | RED II/RED III, NEa-controles, SDE subsidies |