DEDEMSVAART - Op de Markt in Dedemsvaart is de beschadigde gedenksteen voor de Joodse inwoners hersteld.
Een tijd geleden werd het Joods monument geraakt door een bestelbus die tijdens het manoeuvreren tegen het gedenkteken botste.
Door de klap raakten meerdere stenen platen los en ontstond zichtbare schade.
Het monument bestaat uit een liggende gedenksteen van rood graniet in de vorm van een davidster, geplaatst op een marmeren sokkel.
Naast het gedenkteken staat een informatieplaquette, die de geschiedenis toelicht.
Het werd in 2005 geplaatst door de Historische Vereniging Avereest en herinnert aan 31 Joodse inwoners van Dedemsvaart die in 1942 tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gedeporteerd en vermoord.
Vorm en materiaal
Het 'Joods monument' in Dedemsvaart (gemeente Hardenberg) is een liggende rode granieten gedenksteen, in de vorm van een davidster.
De steen is op een marmeren verhoging geplaatst.
Dedemsvaart behoorde in 1942 tot de gemeente Avereest. 43 inwoners van deze gemeente waren van joodse afkomst.
Digitaal monument en Holocaustherdenking
Zij werden op 2 oktober 1942 door de bezetter naar Kamp Westerbork vervoerd, van waaruit zij zijn gedeporteerd naar de vernietigingskampen in Polen.
De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers.
Stolpersteine zijn gedenkstenen en nadrukkelijk geen grafstenen.
Dedemsvaart behoorde tot de gemeente Avereest. Op 2 oktober 1942 werd de Joodse gemeenschap weggevoerd.
Stolpersteine en Werkgroep Stolpersteine Avereest
Gunter Demnig plaatst in het weekeinde voor Pasen in Balkbrug en Dedemsvaart in totaal 35 Stolpersteine die herinneren aan vermoorde Joodse inwoners.
Wie die code met de telefoon scant komt op een internetpagina van de Historische Vereniging Avereest met veel informatie over de mensen waarvoor de stenen zijn gelegd.
In Dedemsvaart en Balkbrug gaat het tot nader order om 35 Stolpersteine voor even zovele Joodse slachtoffers.
De Werkgroep bestaat uit Hans Menzo, Patrick Prinsen, Henk IJmker, Luc Smink, Maus Westerbaan, Bert Bakker en Barend Rooseboom.
De Werkgroep heeft zich gericht op het najaar 2022, omdat het op 2 oktober van dat jaar exact tachtig jaar geleden is dat de Joodse Gemeenschap weg gevoerd is.
Het mooie gegeven is dat de Werkgroep een variëteit aan persoonlijke kwaliteiten te bieden heeft.
De Joodse gemeenschap van Dedemsvaart wordt herdenkt met Stolpersteine.
Welnu, meerdere mensen hebben zich gemeld waardoor er de afgelopen maanden onder de vleugels van de HVA een Werkgroep Stolpersteine is ontstaan.
Stolpersteine, sinds 1992 gemaakt door de kunstenaar Gunter Demnig, zijn messing steentjes waarmee we de slachtoffers van het nationaal-socialisme rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog herdenken.
Op elk messing steentje staat de naam van één slachtoffer, daaronder staan het geboortejaar, plaats en datum van arrestatie door of namens het regime (wanneer van toepassing).
Stolpersteine zijn gedenkstenen en geen grafstenen; ze helpen ons na te denken over het lot van slachtoffers rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog.
The oldest surviving document pertaining to the Jews of Dedemsvaart dates to 1835 en pertains to the rental of a space for use as a synagogue.
Oude synagoge en joodse gemeenschap
By 1854, a synagogue existed south of Dedemsvaart proper. In 1886 a new synagogue was built on the Markt in the center of the town.
Deze synagoge werd in 1988 afgebroken.
De oudste Joodse begraafplaats dateert uit 1844 en sinds 1883 werd een gedeelte van Mulderije als Joodse begraafplaats bestemd.
Georganiseerde onderduik en deportatie
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vrijwel de gehele Joodse bevolking van Dedemsvaart gedeporteerd en vermoord. Slechts een enkeling wist zich te redden door onder te duiken.
In Nederland werden tussen 1940 en 1945 grote jodenvervolging en deportatie uitgevoerd, met talloze details over de Raad en deportaties.
De Joodse Raad fungeerde als administratieve machine met duizenden medewerkers die het leven van de joden tot in detail regelde.
De Joodse gemeenschap van Dedemsvaart is in 1947 ontbonden en bij die van Zwolle gevoegd.
De synagoge, na de oorlog werkplaats, werd verkocht aan een particulier en in 1988 afgebroken.
Het Joodse deel van Mulderije begraafplaats werd in oktober 2003 op de monumentenlijst geplaatst en wordt nu onderhouden door de plaatselijke autoriteiten.
- Het eerste document aangaande een Joodse gemeenschap in Dedemsvaart dateert uit 1835.
- In 1836 werd de Joodse gemeente officieel erkend.
- Vanaf 1940 werden anti-Joodse maatregelen in Nederland ingevoerd, culminerend in deportaties.
Een zwerfkei met inscriptie en een plaquette herinneren aan de verdwenen Joodse gemeenschap van Dedemsvaart.
tags: #afvoeren #joodse #gevangenen #markt #dedemsvaart