Beschoeiingen, damwanden of keerwanden worden gemaakt van verschillende materialen zoals hardhout beschoeiingsplanken, kunststof, metaal en beton. Met een beschoeiing of damwand aan de slootkant van uw tuin krijgt u extra vierkante meters tuin. In Nederland worden houten damwanden veel toegepast om te voorkomen dat de tuin langzaamaan verdwijnt in de naastgelegen sloot of vijver. Een beschoeiing van hardhout beschoeiingsplanken is de meest gebruikte beschoeiing. Een beschoeiing van losse planken hout in combinatie met hardhouten palen vertical in de grond oogt natuurlijk en heeft een warme uitstraling.
Beschoeiing maken met kant-en-klare schotten of beschoeiingsplanken. Het aanbrengen van verticale damwandplanken of stalen damwanden (bouwkuipen) vraagt inzet van groot materieel en veel werkruimte; in tuinen wordt dat veelal niet gedaan. We beperken ons hier tot het geven van het stappenplan voor kant-en-klare beschoeiingsschotten van 60, 80 of 100 cm hoogte. De complete hardhouten keerwanden (of beschoeiingsschotten) zijn zonder zwaar materiaal te plaatsen. Ze zijn ook voorzien van worteldoek aan de binnenkant en schuiven op de kopse kanten mooi in elkaar.
- Het oerdegelijke hardhouten beschoeiingshout met vast gronddoek voordelig kopen. Deze hebben duurzaamheidsklasse 1 en gaan bij normale toepassingen heel lang mee (ongeveer 20 tot 25 jaar).
- Beschoeiingsschotten bieden de mogelijkheid om maximaal 100 cm grondkering te maken. Natuurlijk kan de grond na het beschoeiingsschot geleidelijk oplopen, zodat er in het geheel een grotere hoogtekering mogelijk is.
- Het maaiveld naast de beschoeiing laten aflopen richting het water om natte plekken en plassen achter de beschoeiing te voorkomen.
Vergunning: Voor particulieren geldt dat voor een beschoeiing tot maximaal 1 meter hoogte in principe geen vergunning is vereist. Bij een walbeschoeiing dient u te meten vanaf de bodem van de sloot of vijver. Ook buurafspraken zijn belangrijk bij verhoogde tuinborders nabij erfafscheidingen.
Een beschoeiing is een houten keerwand of damwand die gebruikt wordt als grondkering. Deze kunt je plaatsen bij de slootkant of langs de vijver, of er een verhoogde tuinborder mee creëren. Wanneer je een beschoeiing in de tuin aanlegt, zorgt dit ervoor dat de grond niet kan wegzakken. Dat kan langs de waterkant, maar ook in gedeeltes van je tuin waar de grond schuin afloopt.
Typen en uitvoering van beschoeiing
Een beschoeiing, damwand of keerwand wordt vaak gebruikt om een hoogteverschil in de grond op te vangen. Vaak ziet u deze toepassingen langs het water, bij een sloot achter in de tuin, bij lagere oevers en bij glooiende terreinen. U kunt verschillende typen onderscheiden. Wij hebben voor u de meest voorkomende op een rijtje gezet:
- Verticale en (soms) horizontale damwand profielen die in elkaar schuiven.
- Hardhout kant-en-klare beschoeiingsschotten met een hoogte van 60, 80 en 100 cm; ook met steenschotten voor oeverversteviging.
- Duurzame hardhouten beschoeiingsplanken (hoogtes 15 en 20 cm, 17 of 20 mm dikte) voor maatwerk.
- Lage houten keerwanden (bijv. rolborder of minibielzen grondkering).
Plaats uw beschoeiing enkele graden naar binnen toe, dus net niet helemaal recht. Bij een lage tuin kan gekozen worden voor onze beschoeiingsplanken en bij walbeschoeiing voor handige schotten die u in het water kunt laten zakken.
Hoogte en materiaalkeuze bepalen de aanpak van plaatsing. Het aanbrengen van verticale damwandplanken of stalen damwanden (bouwkuipen) vraagt inzet van groot materieel en veel ruimte; in tuinen wordt dit meestal niet toegepast. We beperken ons daarom tot kant-en-klare schotten van 60, 80 of 100 cm hoogte en toepasbare tips voor 15 of 20 cm hoog hardhouten planken. De complete hardhouten keerwanden zijn zonder zwaar materiaal te plaatsen, voorzien van worteldoek aan de binnenkant en slopen mooi in elkaar.
Stappenplan voor kant-en-klare beschoeiing
De complete hardhouten beschoeiingsschotten worden met de hand geplaatst. Het oerdegelijke hardhouten beschoeiingshout met vast gronddoek is geschikt en gaat lang mee (duurzaamheidsklasse 1, circa 20-25 jaar). Voor de plaatsing van de beschoeiing is de overgang tussen water en grond uitgangspunt. In dit geval lijnen wij de bovenkant van de beschoeiing op grondhoogte uit.
Bij hoger gebruik worden palen van Azobe of Angelim Vermelho gebruikt. De palen hebben een minimale dikte van 60x60 mm, en hoe hoger de beschoeiing, hoe zwaarder de paal. De palen moeten op een afstand van 50 cm hart-op-hart worden geplaatst. Voor de lengte van de paal wordt gekeken naar de grondhoogte, waarbij 1/3 van de paal boven de grond en 2/3 van de paal onder de grond/water geplaatst wordt. Bij een grondhoogte van 100 cm zijn dan 300 cm lange palen nodig.
Voer een rechte uitlijning uit met een draad of waterpas. Sla de palen recht en op gelijke hoogte de grond in. Voor hogere beschoeiing is verankeren noodzakelijk. Gebruik trekankers om de constructie extra stevigheid te geven. Plaats deze om de 2 meter, of dichter op elkaar als er veel druk op de beschoeiing komt te staan. Wil je een extra stevige constructie? Dan kun je een gording toevoegen â een balk aan de voorzijde die extra stabiliteit biedt. De verankering loopt door zowel de beschoeiing als de gording heen.
Na het plaatsen is het tijd om de constructie af te werken. Plaats eerst gronddoek achter de beschoeiing. Dit voorkomt dat grond of zand door de kieren wegspoelt. Vervolgens vul je de grond rustig aan en laat je deze inkisten. Plaats rondom de gehele lengte een gording voor extra trekkracht en stel de beschoeiing vervolgens met trekstangen. Draai het draadeind en bevestig slotbouten volgens het benodigde aantal planken boven de waterlijn en aantal palen.
De afsluiting aan de bovenzijde kan geschakeld worden met een afdeklat of vlonderplank van 140 mm breed. Voor de bevestiging gebruik je 5x60 mm RVS Torx-schroeven op de kopse kanten van de palen. Je beschoeiing vastzetten vereist nauwkeurige afstelling en regelmatige controle op waterdruk en grondbeweging.
Onderhoud en haalbaarheid
Hout dat in contact staat met water moet de hoogste kwaliteit hebben. Tropisch hardhout is het meest geschikt voor duurzaamheid en milieubelasting. Voor beschoeiingen worden soorten zoals Azobe, Angelim Vermelho, Cumaru en Ipé aanbevolen. Zie Geroerde realisaties en toepassingen van Cumaru en Bilinga voor inspiratie. Om de levensduur te verlengen is onderhoud belangrijk: controleer jaarlijkse verankeringen en breng indien nodig olie of impregnering aan volgens de fabrikantvoorschriften.
Lees nu ons uitgebreide stappenplan voor de bouw van een houten beschoeiing. Wil je zelf aan de slag? Een duidelijke handleiding helpt je stappen te zetten naar een stevige en langdurige beschoeiing. Voor vragen kun je contact opnemen met de adviseurs van de leverancier.
#4 Beschoeiing maken
Samenvattend: een houten beschoeiing biedt een natuurlijke en warme uitstraling, beschermt tegen waterdruk en geeft extra ruimte in de tuin. Kies voor duurzaam hout, zet de palen correct en gebruik gronddoek om verzakkingen te voorkomen. Met een juiste planning en uitvoering geniet u jarenlang van een stabiele oever en een fraaie tuin.
tags: #afwerking #beschoeiing #hout