Wil je meer weten over veilig werken op daken? Werken op daken brengt verschillende risico’s met zich mee. Deze risico’s kunnen variëren afhankelijk van het type dak waarop gewerkt wordt. In Nederland is de Arbowetgeving van toepassing om de veiligheid van werknemers te garanderen, ook bij het werken op hoogte. Binnen deze wetgeving zijn er specifieke voorschriften en maatregelen omtrent valbeveiliging.
Typen daken en bijbehorende risico’s
Platte daken
- Het risico om van de rand te vallen is aanwezig, vooral als er geen randbeveiliging is.
Hellende daken
- De kans op uitglijden en vallen is groter door de helling.
De Arbo-wet en verplichtingen bij werken op hoogte
De Arbo-wetgeving in Nederland stelt duidelijke eisen aan het veilig werken op hoogte, waaronder op daken. Werkgevers zijn verplicht om een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) uit te voeren, waarbij specifiek gekeken moet worden naar de risico’s van werken op hoogte. Daarnaast moeten er passende maatregelen genomen worden om deze risico’s te verminderen.
Valbeveiliging: twee hoofdtypen
- Persoonlijke valbeveiliging - systemen ontworpen om de gebruiker te beschermen tegen vallen.
- Collectieve valbeveiliging - systemen ontworpen om een veilige werkomgeving te creëren voor iedereen die zich op het dak bevindt.
In een arbocatalogus beschrijven werkgevers en werknemers op eigen initiatief hoe ze zullen voldoen aan doelvoorschriften van de overheid voor gezond en veilig werken. De arbocatalogus Platte daken is van toepassing op werkgevers en werknemers behorend tot de werkingssfeer van de CAO Bitumineuze en kunststof dakbedekkingsbranche. In deze catalogus staan de volgende arbeidsrisico's: psychosociale arbeidsbelasting (werkdruk), fysieke belasting (ergonomie, beeldschermwerk), inrichting arbeidsplaatsen (waaronder valgevaar), arbeidsmiddelen, gevaarlijke stoffen (kwartsstof) en fysische factoren (geluid, klimaat, trillingen, elektromagnetische velden).

Wet- en regelgeving rondom valbeveiliging
Valbeveiliging is onderhevig aan wet- en regelgeving om de veiligheid van werknemers op hoogte te waarborgen. Zowel Europese als nationale normen stellen eisen aan de maatregelen voor veilig werken op hoogte. Daarnaast is de Arbeidsomstandighedenwet (Arbo-wet) van toepassing in Nederland. In het bouwbesluit van 2012 is opgenomen dat er in de ontwerpfase rekening moet worden gehouden met het toekomstige onderhoud dat aan het gebouw gepleegd moet worden.
Pelgrim Safety is volledig op de hoogte van alle Europese en nationale normen, evenals de vereisten van de Arbo-wet. Als leverancier en installateur van valbeveiligingsoplossingen begrijpen wij het belang van naleving van deze regelgeving. Onze producten en diensten zijn ontworpen en geïmplementeerd met strikte inachtneming van deze normen en wetgeving. Zo zorgen wij ervoor dat onze klanten voldoen aan alle vereisten op het gebied van valbeveiliging.
Verantwoordelijkheden van eigenaren en werkgevers
De wet- en regelgeving schrijft voor dat werkgevers en pand(eigenaren), zoals VvE’s, verantwoordelijk en dus verplicht zijn de gelegenheid en middelen te bieden om werkzaamheden op hoogte veilig te kunnen uitvoeren. Dit staat ook in artikel 3 van het Arbobesluit. Daarbij gaat de voorkeur uit naar collectieve beveiliging. Voor meer hierover kun je lezen in vakbladen zoals ARBO over welke partijen er verantwoordelijk zijn voor het veilig werken op hoogte aan een pand.

Alle Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM) moeten jaarlijks worden geïnspecteerd en gekeurd. Download hier het artikel over de wet- en regelgeving betreffende veilig werken op een dak. Een van onze valbeveiligingsexperts heeft voor ARBO een artikel geschreven waarin wordt verduidelijkt bij wie de verantwoording ligt voor veilig werken op hoogte aan een pand. Een RI&E geeft een algemeen inzicht in de veiligheids- en gezondheidsrisico’s waaraan medewerkers worden blootgesteld. Een RI&E is de basis van het arbobeleid van een organisatie. Op basis hiervan kunnen acties ondernomen worden om veilig te werken.
Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) maken | Ondernemersplein
Wilt u meer weten over een RI&E voor uw bedrijf, dak, bouwplaats of project?

Arbeidsomstandighedenwetgevingen en nationale normering vormen de randvoorwaarden voor veilige werkzaamheden op hoogte. In de context van daken is het belangrijk te kiezen voor collectieve beveiliging waar mogelijk, en PBM waar nodig. De primary verantwoordelijkheid ligt bij de gebouweigenaar om aan te tonen dat hij aan zijn verplichtingen voldoet, en ook al stelt het Bbl permanente valbeveiliging niet verplicht, de eigenaar moet zorgen dat de werkzaamheden veilig kunnen worden uitgevoerd.
Praktische aanbevelingen voor veilig werken op daken
- Voer tijdig een RI&E uit met aandacht voor valgevaar en onderhoudsbehoeften aan het dak.
- Prioriteer collectieve beveiliging boven persoonlijke bescherming waar mogelijk.
- Laat PBM’s jaarlijks inspecteren en keuren.
- Werk samen met gecertificeerde leveranciers van valbeveiligingsoplossingen zoals ankerpunten en veiligheidslijnen.
- Raadpleeg arboblad en vakliteratuur voor actuele regelgeving en best practices.