De spoelwaterleiding van een waterontharder en de leiding die is aangesloten op de overloop van het zoutvat, horen correct op het riool te worden aangesloten. Dit brengt de vraag naar voren: waar dient de air gap (luchtscheiding) precies voor? Hoewel bepaalde scenario's die in dit artikel worden beschreven zeldzaam zijn, betekent dit niet dat de ermee gepaard gaande risico's genegeerd moeten worden. De kans dat uw huis afbrandt is ook gering, toch heeft (bijna) iedereen een opstal- en/of inboedelverzekering.
De luchtscheiding met de rioolaansluiting dient twee belangrijke doelen. Ten eerste reduceert het de kans op besmetting van het zoutvat en de ionenwisselaar met bacteriën. Mogelijk vraagt u zich af hoe rioolwater ooit in uw waterontharder terecht kan komen. We gaan ervan uit dat de waterontharder volgens de geldende normen en met goed vakmanschap is aangesloten. Dit houdt in dat de spoelwater afvoerleiding en de leiding van de overloop, via een sifon, correct zijn aangesloten op het riool.
Risico's van Overdruk in het Riool
In speciale situaties, bijvoorbeeld tijdens onderhoudswerkzaamheden aan het riool door de gemeente, kan er sprake zijn van sterke overdruk in het riool. Wanneer deze overdruk zich voordoet, bestaat de kans dat uit alle rioolaansluitingen in huis rioolwater stroomt. Deze overdruk kan ook ontstaan als het riool verstopt is en u op dat moment afvalwater loost. Denk bijvoorbeeld aan het volgende scenario: het riool is net buiten uw huis verstopt geraakt. De waterontharder staat op een lager gelegen verdieping met een rioolaansluiting op ongeveer 30 cm hoogte. Wanneer het toilet wordt doorgetrokken, zal dit de rioolbuis vullen, maar het water kan niet meer wegstromen vanwege de verstopping.
Onjuiste Aansluitmethoden en de Gevolgen
Regelmatig worden waterontharderinstallaties aangesloten waarbij de afvoerleidingen direct in de sifon van de rioolaansluiting zijn gestoken. Hierdoor kan terugstromend rioolwater in contact komen met de afvoerleidingen van de waterontharder. Nog problematischer wordt het wanneer de afvoeren "hard" zijn aangesloten op het riool, bijvoorbeeld door gaten in de rioolbuis te boren en de afvoerleidingen daar redelijk luchtdicht op aan te sluiten. Wanneer in het riool een overdruk ontstaat, kan het rioolwater via de overstroomleiding eenvoudig de zoutbak van de waterontharder instromen.
Wanneer deze situatie zich heeft voorgedaan, moet het zoutvat (en de rest van de installatie) direct grondig worden schoongemaakt en gedesinfecteerd. Anders zal bij de volgende regeneratie vervuild water uit het zoutvat worden gezogen en door de ionenwisselaar stromen. Daarmee wordt ook de ionenwisselaar bacteriologisch besmet, en is de kans zeer groot dat het leidingwater, dat tijdens normaal bedrijf door de ionenwisselaar stroomt, ook besmet zal raken.
De Rol van de Spoelwater Afvoerleiding
De afvoerleiding van het spoelwater is met een klep aangesloten op de ionenwisselaar. Velen zullen denken dat als de klep gesloten is, en dat is vrijwel altijd behalve tijdens regeneratie, er geen (riool)water de ionenwisselaar in kan stromen. Die gedachte is begrijpelijk, maar niet geheel juist. Dat een klep of kraan "dicht" staat, houdt nog niet in dat er sprake is van een totale afsluiting. Hoe minuscuul ook, een vloeistof en/of bacteriën zijn in staat om een gesloten klep te passeren.
De meeste bacteriën hebben een afmeting tussen de 1 en 5 µm (micrometer), wat neerkomt op 0,001 tot 0,005 millimeter - extreem klein dus. Houd er rekening mee dat terugstromend rioolwater niet eens noodzakelijk is voor een bacteriologische besmetting. In een rioolbuis zijn altijd bacteriën aanwezig. Zeker na het spoelen zal de leiding van de waterontharder naar het riool enigszins vochtig zijn. Wanneer de afvoerleiding van de waterontharder in de rioleringsbuis is gestoken en deze leidingen fysiek contact met elkaar hebben, is het denkbaar dat bacteriën vanuit het riool in de afvoerleiding van de ontharder terecht kunnen komen.
Het Principe van de Air Gap
Dit kan worden voorkomen door het uiteinde van de leidingen niet direct in de rioolaansluiting te steken, maar deze "er ruim boven te laten hangen". Door de leiding op enige afstand boven de rioolbuis te hangen, kan het water uit de waterontharder de rioolbuis in stromen. De afstand moet minimaal twee centimeter zijn, maar vier centimeter of meer wordt geadviseerd.
Mocht onverhoopt water uit de rioolbuis stromen, dan zal dit uit de rioolaansluiting stromen, vergelijkbaar met het overkoken van bijvoorbeeld een pan met melk. Het water stroomt dan over de rand naar beneden. Bij de constructie zijn twee problemen te overwinnen. Ten eerste moet al het afvalwater in de rioolbuis stromen en niet gedeeltelijk ernaast spatten. Dit laatste kan worden bereikt als de diameter van de rioolbuis aanzienlijk groter is dan de afvoerleidingen.
Particulieren die zelf de installatie uitvoeren, merken dat een kant-en-klare oplossing in de vorm van een hulpstuk lastig verkrijgbaar is. Hiernaast een principeschema met een sifon, een 45-graden mof en een opzetbuisje waar de twee afvoerleidingen in gestoken zijn. De twee horizontale lijnen illustreren de afstand tussen de bovenkant van het riool en de onderkant van de afvoerleidingen. De oplossing blinkt uit in eenvoud, maar kent twee problemen: de slangen zijn niet vastgezet en kunnen daardoor naar beneden zakken (daar is nog wel iets op te verzinnen), maar daarnaast is er geen zichtbare luchtscheiding of luchtbrug. De afvoerleidingen en de rioolaansluiting hebben dus fysiek contact met elkaar, wat de kans op bacteriologische besmetting vergroot.
Hiernaast een creatieve oplossing die we de "Doevendans methode" noemen. Deze is bedacht door Peer Doevendans en is gemaakt met eenvoudige en makkelijk beschikbare middelen. De afvoerleiding van de waterontharder (hier met een koperen buis uitgevoerd) wordt in een leiding gestoken die een grotere diameter heeft dan de afvoerleiding. Door het gebruik van de juiste dikte "afstandhouder" (een plankje) wordt gezorgd dat de afvoerleiding gecentreerd in de tweede leiding komt en daarmee fysiek contact vermijdend. Deze tweede leiding wordt vervolgens weer in de rioolbuis gestoken, die weer een grotere diameter heeft. Ook hierbij is het noodzakelijk dat de tweede leiding geen contact heeft met, in dit geval, de rioolbuis. Deze oplossing heeft weliswaar geen "zichtbare luchtscheiding", maar door gebruik van de "tussenbuis" en een relatief grote afstand tussen de bovenkant van de rioolbuis en de onderkant van de afvoerleiding werkt deze oplossing adequaat genoeg.
De zichtbare luchtscheiding dient ervoor dat het bijna onmogelijk is dat door vervuiling toch een "brug" ontstaat tussen riool en afvoerleidingen. De constructie die de afstand bewaart tussen rioolafvoer en afvoerleidingen moet voldoen aan twee eisen:
- De constructie moet, gezien vanaf het uiteinde van de afvoerleiding(en), eerst omhoog lopen en het hoogste punt moet minimaal één centimeter (B) hoger liggen dan het uiteinde van de afvoerleidingen (s en t). Daarna moet het minimaal 1 cm horizontaal lopen (C) en mag het daarna pas weer naar beneden lopen richting het riool (D).
- Rioolaansluitingen die voldoen aan bovenstaande eisen, of daar heel dicht bij in de buurt komen, zijn ons niet bekend.
Bent u een leverancier die een dergelijke constructie aanbiedt die aangesloten kan worden op de sifon en op het riool?
Air Gaps in de Algemene Sanitairpraktijk
In de loodgietersbranche zijn air gaps een essentieel ontwerpelement om te begrijpen! Air gaps zijn een belangrijk loodgietersontwerpelement voor huiseigenaren om te begrijpen. Ze worden gemakkelijk over het hoofd gezien, maar u heeft ze mogelijk opgemerkt bij het bekijken van de kranen in uw badkamer of keuken. In de loodgieterij is een air gap een verticale ruimte (meestal één inch of meer) tussen het uiteinde van een leiding of kraan en de bovenkant van een nabijgelegen wastafel of gootsteen. Het gebruik van een air gap is wettelijk vereist voor bepaalde sanitairvoorzieningen, zoals vaatwassers, om terugstroming van potentieel besmet water in de schone watertoevoer te voorkomen. Zonder de air gap zou afvalwater terug in de drinkwatervoorziening kunnen sijpelen. Dit kan gebeuren wanneer een hoofdwaterleiding in de stad wordt afgesloten, wat leidt tot een drukval in het systeem met onjuist uitgevoerde loodgieterswerkzaamheden. Soms is het een slang die in een modderpoel blijft liggen of misschien een slang die in bleekwaterwater ligt. Mensen zijn op deze manier omgekomen.
U ziet ook air gaps bij de installatie van uw vaatwasser. De werking is vrij eenvoudig: wanneer de vaatwasser draait, wordt water uit de vaatwasser gepompt en in het afvoersysteem geleid. De fysieke scheiding tussen de afvoerleiding van de vaatwasser en het afvoersysteem betekent dat afvalwater niet terug in de vaatwasser kan stromen.
Een air gap, in relatie tot de loodgietersbranche, is de onbelemmerde verticale ruimte tussen de wateruitlaat en het overstromingsniveau van een voorziening. Air gaps van een geschikte constructie zijn in veel landen wettelijk verplicht door watergezondheids- en veiligheidsvoorschriften. Een eenvoudig voorbeeld is de verticale ruimte tussen een wandkraan en de rand van de gootsteen (deze ruimte is de air gap). Water kan gemakkelijk uit de kraan in de gootsteen vallen, maar er is geen manier waarop water uit de gootsteen in de kraan kan worden gezogen.
Een veelvoorkomend gebruik van de term "air gap" in huishoudelijke loodgieterswerkzaamheden verwijst naar een gespecialiseerde voorziening die terugstromingsbeveiliging biedt voor een geïnstalleerde vaatwasser. Deze "air gap" is zichtbaar boven de gootsteen als een klein cilindrisch fitting dat dicht bij de kraan is gemonteerd. In het onderbouw-kastje onder de gootsteen voert de afvoerslang van de vaatwasser naar de "bovenkant" van de air gap, en de "onderkant" van de air gap is aangesloten op de gootsteenafvoer onder de korf, of op een afvalvernietiger.
Om de air gap verder te illustreren, bedenk wat er zou kunnen gebeuren als de air gap zou worden geëlimineerd door een slang aan de kraan te bevestigen en de slang in een gootsteen vol met verontreinigd water te laten zakken. Onder de juiste omstandigheden (als de watertoevoer druk verliest en de gootsteen zich hoger bevindt dan het punt waar de watertoevoer het huis binnenkomt, bijvoorbeeld), kan het vuile water in de gootsteen via de slang en kraan terug in de waterleidingen worden gezogen.
Alle loodgietersvoorschriften vereisen terugstromingsbeveiliging op verschillende manieren. De voorzieningen moeten worden vervaardigd en geïnstalleerd om aan deze codes te voldoen. Loodgieters mogen tijdens hun dagelijkse werkzaamheden geen kruisverbindingen aanleggen, en loodgietersinspecteurs letten op onjuiste ontwerpen of aansluitingen van leidingen en sanitairvoorzieningen.
Vaatwasser Air Gaps
Een vaatwasser air gap voorkomt dat vuil water terug de vaatwasser in komt. Uw vaatwasser is waarschijnlijk een van de meest gebruikte apparaten in uw keuken. Maar wat als u op een dag een onverwachte geur opmerkt op uw vers gewassen borden? Dat is waar een vaatwasser air gap om de hoek komt kijken. Een vaatwasser air gap is een loodgietersapparaat dat is geïnstalleerd om terugstroming van vuil water uit de gootsteen naar de vaatwasser te voorkomen. Wanneer uw vaatwasser water afvoert, bestaat de kans dat vuil water uit de gootsteen erin terug kan stromen. Een vaatwasser air gap werkt door een fysieke luchtscheiding te creëren om watervervuiling te voorkomen. De air gap heeft twee slangen. Eén slang voert het gebruikte water uit de vaatwasser af, en de andere leidt het gebruikte water naar de afvalvernietiger.
Na een volledige wascyclus stroomt het water door de air gap en via de tweede slang naar de aangewezen afvoer voor correcte afvoer. Zelfs als uw staat geen verplichte wet heeft, is het installeren van een vaatwasser air gap een goed idee om de juiste hygiëne te waarborgen. In tegenstelling tot oudere vaatwassermodellen, hebben sommige moderne vaatwassers ingebouwde air gaps binnen de vaatwasserunit. Het ingebouwde mechanisme maakt doorgaans gebruik van een terugslagklep of een vergelijkbaar eenrichtingsstroombeveiligingsapparaat.
Installatie van een Vaatwasser Air Gap
Het installeren van een vaatwasser air gap is een relatief eenvoudige loodgietersklus, en u kunt het mogelijk zonder professionele hulp doen.
- Zoek een voorgeboord gat op het aanrecht: Vind een voorgeboord gat in uw gootsteen of aanrechtblad waar u de vaatwasser air gap fitting installeert. Pro-tip: Voordat u begint met boren, breng schilderstape aan rond de plek waar u gaat boren. Dit helpt uw aanrecht te beschermen tegen mogelijke krassen tijdens het boorproces.
- Ontkoppel de vaatwasser: Zoek de aan/uit-schakelaar van uw vaatwasser en schakel deze uit.
- Sluit de air gap aan op de afvoerslang van de vaatwasser: Zoek de afvoerslang van de vaatwasser. Het is een flexibele slang die zich meestal bij de basis bevindt of is aangesloten op de gootsteenafvoer.
- Bevestig één uiteinde van de air gap aan de afvoerslang van de vaatwasser, zorg voor een strakke, veilige pasvorm.
- Sluit de air gap aan op de gootsteenafvoer of de afvalvernietiger: Sluit het andere uiteinde van de air gap aan op de gootsteenafvoer of de afvalvernietiger (die verantwoordelijk is voor het afvoeren van het water uit de vaatwasser).
- Bevestig de air gap: Draai de air gap vast op zijn schroefdraad.
- Schakel de vaatwasser in voor een testrun: Deze wascyclus helpt u te controleren op tekenen van lekkage.
Het installeren van een vaatwasser air gap onder de gootsteen wordt niet aanbevolen. Overstroming: Het plaatsen van de air gap onder de gootsteen brengt een risico op overstroming met zich mee als er een blokkade of verstopping is in de afvoerslang. Als uw air gap geblokkeerd is en gereinigd moet worden, verwijder dan de dop aan de bovenkant - maak de binnenkant schoon met een flessenborstel met lange steel om voedseldeeltjes te verwijderen die vast kunnen zitten in de leidingen. Inspecteer vervolgens op waterlekken rond de air gap tijdens bedrijf. Deze stappen zorgen voor een schone en efficiënte vaatwasser air gap, waardoor potentiële problemen worden voorkomen.
Alternatieven voor de Air Gap
Hoewel air gaps zeer effectief zijn in het voorkomen van terugstroming van water en contaminatie, kiezen sommige huiseigenaren mogelijk voor alternatieven vanwege esthetische voorkeuren, ruimtegebrek of specifieke loodgietersconfiguraties. Een high loop is een configuratie waarbij de afvoerslang van de vaatwasser hoog boven de afvoerleiding van de gootsteen wordt gelust, wat terugstroming voorkomt. Een standpipe is een verticale leiding die is aangesloten op de afvoerleiding van de gootsteen.
Of u nu kiest voor een vaatwasser air gap of alternatieve methoden onderzoekt, een correcte installatie en periodiek onderhoud zijn essentieel om terugstroming te voorkomen en de efficiëntie van uw vaatwasser te behouden.
Professionele Installatie en Ondersteuning
Een air gap wordt aangesloten tussen de afvoer en de rioolbuis waarop de afvoer is aangesloten. Wij bieden zowel zelfmontage als professionele installatie aan, met levering binnen 3 dagen. Bij 'inclusief montage' is de aansluitset verplicht; de monteur beschikt over alle benodigde materialen. Na bestelling nemen wij contact op om een montagedatum af te stemmen. Indien u kiest voor montage, vragen we na de bestelling om een foto van de montageruimte te sturen om de haalbaarheid te beoordelen. Mocht installatie onverhoopt niet mogelijk blijken, dan storten wij het volledige aankoopbedrag terug, zodat u risicovrij kunt bestellen.
Heeft u familie, vrienden of kennissen die ook interesse hebben in een waterontharder? Neem gerust contact met ons op voor een offerte op maat. Heeft u nog vragen over de montage, de specificaties van onze waterontharders, of twijfelt u ergens over? We staan voor u klaar! Elke werkdag tussen 08:00 - 17:00 uur zijn we bereikbaar. Maak de beste keuze voor uw nieuwe waterontharder met onze keuzehulp in vier stappen.