Regts - Antieke Tegels is gespecialiseerd in antieke Nederlandse tegels gemaakt tussen ca. 1580 en 1900. Regts - Antieke Tegels is het resultaat van meer dan 50 jaar ervaring in het actief verzamelen en gebruiksklaar maken van antieke Nederlandse tegels. Een hobby die in 1969 begon bij Klaas Regts en met succes overgedragen werd aan zijn zoon Durk. In 2014 besloot Durk om de volledig uit de hand gelopen hobby van zijn vader bedrijfsmatig voort te zetten. Roelof Lousma bezoekt Regts - Antieke Tegels in Franeker in het kader van de Agrarische Dagen 2022. Samen met Durk Regts wordt het werk van de wereldwijd actieve firma onder de loep genomen. Onze winkel bevindt zich in het historische centrum van Franeker. Het pand aan de Froonacker biedt u ruim 250m2 aan antieke Nederlandse tegels. U kunt uw bezoek combineren met een kennismaking met de oude binnenstad, waar zich onder andere het oudste nog werkende Planetarium ter wereld bevindt. Wij zijn geopend op afspraak.
De industrialisatie zorgde voor een toename van de fabrieksmatige productie van geglazuurde wandtegels. De kwaliteitseisen waren hoog en de handgemaakte tegels werden met veel liefde geproduceerd (in deze periode vooral 15×15 cm). De herkenbare sierlijke stijl uit de jugendstil/art nouveau-periode is terug te zien in de motieven. Deze productieve periode noemt men in Frankrijk de belle époque. In Nederland zie je dit bijvoorbeeld terug in de art-nouveau-tegeltableaus van het fabricaat Rozenburg. Daarna volgde de art-deco-periode, en eind jaren 30 nam de tegelproductie af vanwege de teruglopende economie.
Geglazuurd aardewerk bestaat al sinds de middeleeuwen. Nog vóór 1600 werden er in Antwerpen al tegels beschilderd (vooral 13×13 cm). Dit tinglazuuraardewerk werd al snel ontdekt, en op kleine schaal ontstond er productie in Middelburg, Amsterdam en Delft. De verfijnde techniek van het Delfts aardewerk (Delfts blauw) bleef niet on - opgemerkt. De naam Delft Blue is wereldwijd bekend en nog steeds worden er prachtige witjes geproduceerd onder de namen Hollandse witjes, Makkumer witjes en Friese witjes. In onze showroom zijn deze witjes te koop in verschillende kleurnuances. Ook voor antieke handgemaakte witjes uit de 17e, 18e, 19e en 20e eeuw kun je bij ons terecht: o.a. Onze handbeschilderde tegeltableaus dateren vooral uit de negentiende en vroeg twintigste eeuw. Polychrome bloemvazen, vogelkooien, schepen, dieren in kleur, mangaan of kobalt.
Naast antieke wandtegels kun je bij ons ook terecht voor retro tegels uit de jaren 70. Zo konden we laatst een grote partij inkopen. De tegels zijn van Italiaans fabricaat en in perfecte conditie. In principe kun je alle vloertegels gebruiken voor de wand, maar andersom is dat niet mogelijk. In onze showroom kun je dit resultaat mooi bekijken. Hier hebben we de oude cementtegel als wandtegel toegepast. Houd er wel rekening mee dat deze 18 mm dik zijn. Kies voor circulair bouwen en gebruik producten waarvan de samenstelling bekend is. Natuurlijke materialen zoals hout, steen of gebakken klei zorgen voor een gezond leefklimaat in de woning.
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden.
De productie van wandtegels kwam in de Nederlanden pas in het laatste kwart van de 16e eeuw echt tot bloei. In de jaren ’50, ’60 en ’80 (en uitlopend naar de jaren ’90) van de vorige eeuw vonden antiquairs en verzamelaars tegels uit de 19e en 20e eeuw nauwelijks of zelfs helemaal niet interessant. Zelfs 18e-eeuwse tegels werden vaak maar net aan geaccepteerd als waardig om te verzamelen. In de decennia daarna is daarin gelukkig een kentering gekomen - onder andere door het verstrijken van de tijd en de toenemende zeldzaamheid. Na 100 jaar geldt iets volgens de gangbare regels pas als antiek. Daarnaast zijn juist de jongere, vaak meer betaalbare exemplaren steeds geliefder geworden, mede omdat ze iets kunnen toevoegen aan een collectie of aan uw eigen beeldvorming daarvan.
Hoe herken je een echte antieke tegel? Ik kan een beknopt beeld schetsen van hoe je een echte antieke tegel zou kunnen herkennen. Echt beknopt kan het eigenlijk niet, want dan komt u er waarschijnlijk niet uit. Maar te uitgebreid ook niet, want dan blijf ik vertellen. De dikte van antieke tegels De oudste wandtegels - grofweg van rond 1600, met een marge van circa 20 jaar eerder of later - zijn zeker dikker dan de meeste latere exemplaren. Toch is ook dit geen absolute regel; er zijn uitzonderingen. In grote lijnen praten we bij 17e-eeuwse wandtegels over diktes van zeer minimaal 8 tot maximaal 15 millimeter, waarbij die 15 mm dikte vooral voorkomt bij de oudste tegels van rond 1600, tegels uit de tweede kwart 17e eeuw en later zijn meestal 10 tot 12 mm dik. Bij vloertegels ligt dat anders: die zijn over het algemeen zo’n 20 millimeter dik, met uitschieters van ongeveer 5 mm naar boven of beneden. Er zijn zowel ongeglazuurde vloertegels als geglazuurde vloer- en haardtegels. De vloertegels worden ook wel plavuizen of estriken genoemd - in Friesland staat dit type tegel bekend onder de Friese benaming estrik. Haardtegels zijn vaak versierd met dierlijke of ornamentele motieven; vloertegels zelden. De maten van vloertegels variëren, met als meest voorkomende maat vanaf circa 22 x 22 x circa 2 cm.
- Smalle formaten dan 13 x 13 cm zijn zeldzamer en vaak waardevoller.
- Spijkergaatjes bij 17e-eeuwse tegels wijzen op ouderdom; ontbreken kan jongheid aantonen, maar aanwezigheid garandeert geen authenticiteit.
- Replica vs. vervalsing: echte vervalsing moet alle kenmerken kloppen; replica’s kunnen overtuigend zijn maar zijn niet bedoeld als oud verkocht.
Vragen? U mag mij gerust een vraag stellen over hetgeen u op deze bladzijde leest. Spijkergaatjes en spijkervogeltjes onderkennen helpt, maar zijn geen garantie voor echtheid. Nep of echt?Replica of vervalsing? Er bestaat een belangrijk verschil tussen een replica en een vervalsing. Een echte, originele antieke tegel is al in grote lijnen omschreven. Bij een vervalsing moet alles kloppen: het beeld, het baksel, het glazuur, de kleuren én de dikte. Juist daar gaat het bij vervalsers vaak mis. Ook zijn er replica’s die zó goed zijn gemaakt dat ze voor een leek bijna niet van echt te onderscheiden zijn.
Praktijkvoorbeelden: vergissingen en misleiding Het is belangrijk dat zulke replica’s niet als 17e-eeuws worden verkocht, want het prijsverschil is groot. Helaas gebeurt dat soms wel, zelfs bij bekende veilinghuizen. De expert van Christie's had daar blindelings op vertrouwd. Een ander voorbeeld: in de jaren ’80 werd mij een complete schouw aangeboden met zogenaamd 17e-eeuwse tegels - ongeveer 180 stuks. Toen ik de schouw ging bekijken, zag ik meteen dat het om 20e-eeuwse Friese bloempot-tegeltjes ging. De verkoper had ze op een veiling gekocht en was volledig misleid. In de catalogus stonden ze zo omschreven als 17e-eeuws, maar bij navraag beriep de veiling zich op algemene voorwaarden, waarin alle verantwoordelijkheid werd uitgesloten.
Zelf ervaren, zelf leren Deze hobby kent dus valkuilen. En eerlijk gezegd: van een miskoop leer je het meest. In de jaren ’70 kocht ik eens een dure, zeldzame polychrome Rotterdamse tegel met een Zeewezen op een groene zee. Hij leek origineel, maar er was iets mee. De glazuur was mat geworden, waarschijnlijk door kalk uit de stuclaag waarin hij als opvulling verwerkt was. Iemand had geprobeerd de kalk er met zeer fijn schuurpapier af te schuren, wat samen met de kalk inwerking de glans had aangetast. Ik liet de tegel in 1980 onderzoeken bij het Rijks Centraal Laboratorium voor onderzoek van voorwerpen van kunst en wetenschap te Amsterdam. Het onderzoek kostte 400 gulden, maar de uitkomst was duidelijk: het was een echte 17e-eeuwse tegel. De afwijkende kleur was te verklaren: er was gebruikgemaakt van zinkoxide in plaats van het duurdere loodoxide voor de gele glazuur. Vermoedelijk vanwege schaarste, oorlog of slechte weersomstandigheden waardoor aanvoer bemoeilijkt of tijdelijk onmogelijk was. Toch werd diezelfde tegel 25 jaar later afgebeeld op een tegelsite als vervalsing. Ik heb contact opgenomen met de beheerder en hem met het rapport overtuigd dat dit onjuist was.
Tot slot Het herkennen van een vervalsing is vaak geen exacte wetenschap. Als iets je het gevoel geeft dat er iets niet klopt, dan is dat vaak ook zo. En zoals het gezegde luidt: goedkoop is duurkoop. Een valkuil: goed of slecht gerestaureerd Een belangrijke valkuil voor verzamelaars is de kwaliteit van restauratie. In mijn vorige handelsbestaan heb ik veel tegels laten restaureren - uitsluitend exemplaren die het in mijn ogen waard waren. Vaak kon je nauwelijks of geheel niet zien waar de tegel gerestaureerd was. Helaas zijn er ook veel slechte restauraties, om niet te zeggen knoeiwerk. Dat heeft direct invloed op de waarde van een tegel. Slechte restauraties zijn vaak nog redelijk zichtbaar bij direct onderzoek, maar op foto’s is dat lang niet altijd te zien. En daar maken mensen misbruik van.
Een voorbeeld uit de praktijk Pas nog zag ik een tegel op Marktplaats die jaren geleden van mij geweest is - prachtig gerestaureerd, maar zeker voor 20% of meer. De verkoper beweerde echter dat de tegel “niet gerestaureerd” was. Ik stuurde hem foto’s van de originele staat en hij deed er niets mee. Inmiddels is deze verkoper nog altijd op Marktplaats actief. Mijn eigen richtlijnen bij restauratie ik heb nooit tegels laten restaureren als meer dan 20 tot 35% vervangen moest worden door nieuw materiaal. Wél liet ik fragmenten welke voor c/a 2/3e bewaard gebleven waren soms herstellen/restaureren als ik een passend deel uit hetzelfde baksel had dat ik in de vorm van het missende deel kon zagen en aan het fragment kon aanpassen. De achterkanten liet ik nooit restaureren. Breuken mochten netjes worden opgevuld, maar niet gekleurd. Zo kon elke koper precies zien wat hij kocht.
We boeken vooruitgang - maar eigenlijk ook weer niet helemaal. Het blijft voorbehouden aan de kenner om het verschil te zien tussen echt, replica en nep. Toch hoop ik dat u inmiddels al het een en ander geleerd heeft. De weg is lang, en soms betaalt u leergeld. U zult nooit alle valkuilen kennen. Belangrijk is vooral: voelen, en nog net niet ruiken, maar ook goed kijken en zien. Echte antieke tegels hebben nog altijd karakteristieke kenmerken. Daarbij speelt ook de leeftijd en het verouderingsproces en de productie veranderingen een rol.
Het onderwerp is zo uitgebreid dat ik u niet alle geheimen kan onthullen. Het beste is: duik de praktijk in. Wees voorzichtig met koopjes - vooral op Marktplaats, maar ook op platforms als Catawiki. De experts van Catawiki controleren dit immers niet altijd. En over de taxaties: daar kun je beter niet blind op vertrouwen, tenzij je een flinke zak geld hebt om uit te geven. Vaar altijd op je eigen kompas. Tegels met zware restauratie zijn vaak minstens een derde minder waard dan gave exemplaren. Koop bijvoorbeeld bij voorkeur bij mede verzamelaars of antiekwinkels, maar let ook daar zelf altijd goed op. Op Marktplaats worden soms zelfs tegels aangeboden die niet van de verkoper zijn, en die na betaling niet geleverd worden. Ook bij Catawiki - worden dus regelmatig gerestaureerde tegels aangeboden waarbij je niet kunt zien wat er precies is gerestaureerd.
De productie en baksels van antieke tegels varieerden in samenstelling. Oudere tegels van voor tot net rond 1600 zijn vaak gemaakt van verschillende soorten klei, vaak geel of een geel-rood gemengd baksel. De 17e-eeuwse tegels zijn vaak geel en/of van fijnere en harder rode klei. De jongere tegels vanaf het tweede kwart van de 17e eeuw zijn meestal geheel geel van baksel. Er zijn veel kenmerken, maar die geven een leek geen absolute zekerheid. Er zijn ontzettend veel voorstellingen - mooi, leuk geschilderd, maar ook grof, primitief of zelfs heel lelijk en slecht geschilderd. Het is maar net waar je zelf voor wilt gaan.
Verzamel je op thema bloemen, dan zul je waarschijnlijk het meest gecharmeerd zijn van de bloemvaas met bloemen. Maar is die dan ook het meeste waard? Dit geldt ook voor Delfts blauwe tegels. Een kwadraat met een dier is aantrekkelijker en meer gewild, maar staat er bijvoorbeeld een vaker voorkomend konijntje op, dan is die tegel wel gewilder en dus automatisch meer waard dan de bloemvaas. Tegelijkertijd is het ook de minst gewilde van de dierentegels - tenzij het een heel groot, mooi getekend konijn is. De top van de dierentegels wordt gevormd door leeuwen en olifanten. Zo krijg je een idee hoe je een tegel moet bekijken.
België (Vlaanderen) behoorde vroeger ook tot de gebieden waar tegels werden vervaardigd en verzameld.
In onze praktijk is een juiste aanpak: bekijk de tegel op details zoals glazuur, speeksel, craquelé, en de dikte; let op restauraties die mogelijk zichtbare sporen achterlaten; en bespreek met experts bij aankoop of veiling wie de authenticiteit kan bevestigen. Hoe bepaal je wat voor tegel je voor je hebt, en waar moet een goede antieke tegel aan voldoen? Om te beginnen is dat een heel verhaal - een ervaringsproces, waarbij je leert waar een goede antieke tegel aan moet voldoen.
tags: #antieke #wandtegels #marktplaats