Afzonderlijk verschenen publicaties in DBNLOorspronkelijke publicaties van Anton Van de Velde Oorspronkelijke publicaties van deze auteur, inclusief herdrukken en vertalingen.TitelJaarSec. Anton Van de Velde‘Het blanke kleed. Spel van het Oosten. 3 Bedrijven.’In: Dietsche Warande en Belfort. Anton Van de Velde‘Het blanke kleed’In: Dietsche Warande en Belfort. Karel Albert, Paul van Ostaijen, Jozef Peeters, Michel Seuphor en Anton Van de Velde‘Kronieken’In: Vlaamsche Arbeid. Anton Van de Velde‘De gekke Gast Boosaardig dramatisch spel in fantastische kleur.’In: Vlaamsche Arbeid. Anton Van de Velde‘De gekke Gast (Vervolg.)’In: Vlaamsche Arbeid. Anton Van de Velde‘De Gekke Gast (Slot.)’In: Vlaamsche Arbeid. Anton Van de Velde‘Fragment uit Anton Vandevelde's ‘Christoffel’’In: Pogen. Anton Van de Velde‘[Nummer 4-5]’, ‘Liefde door Anton Vandevelde.’In: Pogen. Anton Van de Velde‘De vloek (Lyrisch-dramatische cyclus.)’In: Roeping. Anton Van de Velde‘De Vloek Deel II. - Cain's doodslag.’In: Vlaamsche Arbeid. Karel Elebaers en Anton Van de Velde‘Bibliographie’In: Vlaamsche Arbeid. Karel Elebaers, Jozef Muls, Paul van Ostaijen en Anton Van de Velde‘Bibliographie’In: Vlaamsche Arbeid. Anton Van de Velde‘De Vloek. door Anton Van De Velde.’In: Dietsche Warande en Belfort. André Demedts, Jan Hammenecker, Pol de Mont, Dirk Vansina, Anton Van de Velde en Urbain van de Voorde‘De Kritiek in Vlaanderen Een rondvraag’In: Dietsche Warande en Belfort. Anton Van de Velde‘Anton van de Velde: Tumulten Fragment uit den roman ‘Het hart vecht’.’In: Volk. Ernest van der Hallen en Anton Van de Velde‘Prisma’In: Volk. Anton Van de Velde‘Anton van de Velde: 'n Fragment uit 'n fantastisch boek’In: Volk. Anton Van de Velde‘Nieuwe boeken’In: Volk. Anton Van de Velde‘Anton van de Velde: Madrid’In: Volk. Anton Van de Velde‘Anton van de Velde: In memoriam’In: Volk. Anton Van de Velde‘[Nummer 4]’, ‘Anton van de Velde: Anno mundi 1938’In: Volk. Anton Van de Velde‘Anton van de Velde: Massadramatiek (Slot)’In: Volk. Anton Van de Velde‘Anton van de Velde: Venite Adoremus’In: Volk. Anton Van de Velde‘Tooneel Anton van de Velde: Massadramatiek’In: Volk. Anton Van de Velde‘Anton van de Velde: Tendens in de film’In: Volk. Anton Van de Velde‘Reinaert van Malpertuus fragment uit ‘Reinaert van Malpertuus’, een vrijheidsspel in drie episoden door Anton van de Velde.’In: De Nieuwe Gids. Anton Van de Velde‘Wijsgerig Envoi.’In: Golfslag. Vertalingen door Anton Van de Velde in tijdschriften en andere boeken Teksten waarvan deze auteur de vertaler is. Paul Claudel‘Paul Claudel: De kruisweg’In: Volk. Paul Claudel‘[Nummer 6]’, ‘Paul Claudel: Aan Spanje's martelaren’In: Volk. Antoon van der Plaetse‘[Buitenlandse invloeden op het expressionistisch toneel in Vlaanderen na 1918, vervolg]’In: West-Vlaanderen. Overige bronnen in DBNLBiografieën over Anton Van de Velde Biografische informatie over deze auteur.TitelAuteurJaarLetterkundig woordenboek voor Noord en ZuidK. Marnix Gijsen, Wies Moens en Paul de Mont‘Nederlandsche letteren’In: Pogen. Albert Besnard‘Het nieuwe tooneel in Vlaanderen’In: Den Gulden Winckel. Anton van Duinkerken, Jan Engelman, Henk Kuitenbrouwer en Albert Kuyle‘Kroniek’In: De Gemeenschap. Henk Kuitenbrouwer‘Boekbespreking’In: De Gemeenschap. Jozef Peeters en Hendrik van Tichelen‘Boekbeschouwing’In: De Vlaamsche Gids. Louisa Duykers, Marnix Gijsen, Julien Jozef Kuypers en Maurice Roelants‘Boekbespreking’In: Dietsche Warande en Belfort. Martin Bruijns, Albert Kuyle en A.J.D. van Oosten‘Kroniek’In: De Gemeenschap. [tijdschrift] Volk‘Al. de Maeyer: Antigone of versobering door klassiek werk’In: Volk. A.J. Busé‘Tooneel Dr. A.J. Busé, O.S.C.: ‘De Christusspeler’ van Jacq Schreurs, m.s.c., onder regie van Anton van de Velde.’In: Volk. R.A. van Elslande‘Tooneel Renaat van Elslande: Peer Gynt te Leuven onder regie van Anton van de Velde.’In: Volk. [tijdschrift] Volk‘Al. de Maeyer: Het toneel op de hoogdagen van de Vlaamse letteren te Brussel’In: Volk. [tijdschrift] Vormen‘Tooneel’In: Vormen. L. Arts, F. Bellens, E. Bergh, J. Van den Bossche, Edgard de Bruyne, P. Van Campenhout, Eugenius Druwé, P. Ellerbeek, Robert Guiette, J.A. van Houtte, Emiel Jan Janssen, L. Vander Kerken, Jan Jozef van Laer, J. Mertens, Louis H.M. Monden, Hugo van de Perre, C. Poelmans, F. De Raedemaeker, J. Salsmans, Edw. De Schaepdrijver, M. Schurmans, Leo Simoens en W. Talloen‘Boekbespreking’In: Streven. Raphael van Gerven‘Tooneel P. Rafael van Gerven O.F.M.: Na de creatie van Hans Worst door Anton Van de Velde’In: Volk. A. Ampe, Fr. van Baarle, Alb. Block, E. De Cooman, J. Cuypers, R. D'hondt, A. Darquennes, Michiel Dierickx, Eugenius Druwé, Philippe Joseph Aimé van Isacker, Ad. Jansen, Emiel Jan Janssen, L. van de Kerckhove, L. Vander Kerken, Fons Lambrechts, R. Leijs, R. van Ooteghem, C. Pickery, Louis Sterkens, M. van Stratum, O. van de Vijver en B. De Wint‘Boekbespreking’In: Streven. L. Arts, Fr. van Baarle, L. Baudez, K. du Bois de Vroylande, Albert Boone, F. Callebaut, R. D'hondt, A. Darquennes, Michiel Dierickx, Eugenius Druwé, Pieter Frans Fransen, Emiel Jan Janssen, L. Vander Kerken, R. Leijs, Wilfried Luyten, R. van Ooteghem, H. Peeters, Walter F. Smet, J. Talloen en Jos Windey‘Boekbespreking’In: Streven. Paul de Vree‘Begoochelend idealisme’In: Westland. Marnix Gijsen‘VIII. Het Tooneel na den Oorlog De Nieuwe Roman. A. Ampe, Alex. De Bil, B. Boeyckens, K. du Bois de Vroylande, Marcel Brauns, Louis Bruyns, Jos. Burvenich, A. Darquennes, Albert Deblaere, Edouard Dhanis, Marc Dykmans, G. Huyghe, Karel van Isacker, Emiel Jan Janssen, Albert Kluyskens, Jan Jozef van Laer, R. Leijs, J. Noë, J. Nuttin, R. van Ooteghem, C. Pickery, Léonce Reypens, Walter F. Smet, Louis Sterkens en W. Talloen‘Boekbespreking’In: Streven. Bert Ranke‘Twee historische romans: verdichting en vervalsching’In: Westland. Louis Bruyns, Jos. Burvenich, Albert Deblaere, Michiel Dierickx, Eugenius Druwé, G. Garmijn, Emiel Jan Janssen en L. Vander Kerken‘Boekbespreking’In: Streven. A. Ampe, Jozef Andriessen, J. Beyer, Marcel Brauns, Jos. Burvenich, F. de Cleyn, Albert Deblaere, Edouard Dhanis, G. Garmijn, G. Huyghed, Emiel Jan Janssen, L. Vander Kerken, A. Poncelet, F. De Raedemaeker, J. Talloen en G. De Wolf‘Boekbespreking’In: Streven. Willy Biliet en Remi Boeckaert‘Boekbespreking.’In: Arsenaal. D.L. Daalder‘XIV. Aloïs de Maeyer‘Het Vlaamse volkstoneel’In: West-Vlaanderen. Jan Boon‘Jan Boon Bladerend in het levensboek van Anton Van de Velde’In: Dietsche Warande en Belfort. Luc Daems‘50 Anton Van de Velde 75’In: Vlaanderen. Kunsttijdschrift. M. Rutten en J. Weisgerber‘B. Velde, Antoon van de -, geb. 1895 te Antwerpen, vruchtbaar toneelschrijver, baanbreker van het vernieuwd R.K. toneel in Vlaanderen; dramaturg; regisseur, ook van het Heiligebloedspel te Brugge. Zijn Tijl I en II zijn volgens Marnix Gijsen, politieke pamfletten met Vlaams-nationalistische strekking, 1926. Hij is ook de schrijver van Het Eeuwig Masker, beknopt overzicht van de toneelgeschiedenis. Schrijver ook van toneel en van boeken voor de jeugd; romanschrijver en schrijver voor de radio. Werken van hem vertaald in 't D., F., Noors; van hemzelf vertalingen uit het F., D. enz. Anton van de Velde, die op jonge leeftijd zijn vader verloor, studeerde aan het Sint-Eduardusinstituut in Merksem, aan het college te Herentals en aan het Sint-Ignatiusinstituut in Antwerpen. Hij volgde lessen voordracht bij Modest Lauwerijs Lauwerijs, Modest Modest Lauwerijs (1887-1967) was een Vlaamsgezinde voordrachtkunstenaar en acteur. Hij was leraar aan het Conservatorium in Antwerpen. Ook promootte hij het gebruik van het ABN. Lees meer en toneelgeschiedenis bij Maurits Sabbe Sabbe, Maurits Maurits Sabbe (1873-1938), zoon van Julius Sabbe, was een Germaans filoloog, een Vlaamsgezinde liberaal en een vrijzinnige letterkundige, hoogleraar en conservator van het museum Plantin-... Lees meer aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen Het Koninklijk Conservatorium Antwerpen is een onderwijsinstelling voor dans, drama en muziek. In 1898 was het de eerste Nederlandstalige instelling voor hoger onderwijs in België. ... Lees meer in Antwerpen. Wegens familiale problemen moest Van de Velde zijn studies stopzetten en op een kantoor gaan werken. In 1914 nam hij als vrijwilliger dienst in het Belgische leger. Aan het front ontmoette hij Oscar de Gruyter De Gruyter, Oscar Theatermaker Oscar de Gruyter (1885-1929) lag aan de basis van de in flamingantische middens legendarische gezelschappen het Fronttoneel en het Vlaamsche Volkstooneel, dat hij begin jaren... Lees meer , die er zijn Fronttoneel Fronttoneel Het Fronttoneel was een Nederlandstalig toneelgezelschap aan het IJzerfront tijdens de Eerste Wereldoorlog. Na de oorlog was Van de Velde werkzaam op het secretariaat van de militaire gouverneur van Limburg en als bankbediende in Antwerpen. Dat werk moest hij opgeven nadat hij geweigerd had een petitie tegen Frans van Cauwelaert te ondertekenen. Vanaf 1920 schreef hij lyrisch drama. Zijn eerste succes behaalde hij met het moderne mysteriespel Christoffel, dat op verzoek van priester Jan Bernaerts was geschreven en in 1924 opgevoerd werd tijdens het tweede Katholiek Nederlandsch Toneelcongres van de Algemeene Tooneelboekerij, Bernaerts, Jan. De opvoering van zijn toneelstuk Tijl (1925) door Het Vlaamsche Volkstooneel was een hoogtepunt in Van de Veldes loopbaan.
Het stuk ging op 18 januari 1926 in première in het Trocadero in Brussel, anderhalf jaar later volgde een voorstelling in Parijs, waar Tijl als proeve van modernistisch theater enthousiast werd ontvangen door de Parijse avant-garde. De inhoud van het stuk was echter minder vooruitstrevend. Van de Velde gaf een integraal katholieke Vlaams-nationalistische interpretatie aan de Tijl Uilenspiegel van Coster, op wiens roman het bizarre Tijl een soort vervolg vormde. De negatief afgebeelde tegenpool Lamme Goedzak en de Vliegende Hollander symboliseerden een waarschuwend beeld tegen een ontworteld modern internationalisme.
<.tagimg>Portret van Antoon van de Velde en biografische illustratieOntwikkeling en thema’s in zijn werk
De auteur verklaarde later: “Wanneer ik Tijl schreef was het er om te doen, om Vlaanderens en desnoods Hollands volk te doen voelen waar het hier schort en aan welke kwalen het moderne Vlaanderen lijdt.” Het vervolg, Tijl II, droeg een sterk antimodern, anti-internationalistisch en antisemitisch karakter en gaf explicieter dan Tijl I lucht aan een anti-Belgisch ressentiment. Bij de productie verliet Johan de Meester VVT, waarna Van de Velde samen met Renaat Verheyen regiewerk op zich nam. Na de afscheiding van Het Nieuwe Volkstooneel werd hij directeur van het Vlaamsche Volkstooneel (VVT) in 1930, maar verliet het gezelschap in 1931.
In de jaren 1930 specialiseerde Van de Velde zich verder in jeugdtoneel en regisseerde hij massale toneelproducties, zoals voor het Vlaams Nationaal Zangfeest en de Heilige Bloedprocessie in Brugge. Hij debuteerde als romanschrijver met Het hart vecht (1936) en werd ook bekend door zijn jeugdboeken zoals Peter zoekt het geluk (1940). In 1940 weigerde hij toetreding tot de Volksbeweging van het Vlaamsch Nationaal Verbond, maar bleef actief als regisseur en schrijver. Tijdens de Tweede Wereldoorlog publiceerde hij meerdere werken, waaronder Willem van Saeftinghe (1943) en De rechtvaardige Trou (1945).
Na de oorlog regisseerde hij voor de Koninklijke Vlaamse Opera en dirigeerde een zeventigtal stukken. In 1952-1962 was hij leraar toneelspelkunst aan het Antwerpse conservatorium en in 1967 werd hij lid van de Hoge Raad voor Dramatische Kunst. Zijn ter beschrijving en vertaling vanuit het Frans en Duits verspreide oeuvre maakte hem tot een invloedrijke figuur in de Vlaamse toneelgeschiedenis.
Latere jaren en nalatenschap
Zijn biografie bevat een complex beeld van artistieke idealen tegenover politieke realiteit. Van de Velde liet zich inspireren door katholieke Vlaams-nationalistische waarden en combineerde dit met modernistische elementen. Zijn historisch en literair werk blijft een referentiepunt voor studies over Vlaams toneel en de bewegingen rondom het Fronttoneel en Vlaamsche Volkstooneel. Daarnaast werden vertalingen en vertaalde werken van zijn hand in diverse talen gepubliceerd, wat zijn impact verder vergrootte.
Belangrijke werken en thema’s
- Tijl en Tijl II: modernistisch toneel met Vlaams-nationalistische ondertonen
- Christoffel: modern mysteriespel
Zijn leven trok verbanden tussen literaire creatie en theaterpraktijk, waarbij hij zowel op toneel als op papier probeerde Vlaamse identiteit te articuleren. Zijn werk wordt nog steeds bestudeerd binnen de context van Vlaamse theatergeschiedenis en politieke cultuur in de eerste helft van de 20ste eeuw.