De breedte van een vrije doorgang is de kortste afstand in horizontale richting tussen 2 bouwdelen. Gaat het om een deur? Dan wordt de vrije doorgang ter plaatse van de deur gemeten met de deur in geopende stand. De kleinste maat is de maatgevende breedte van de vrije doorgang ter plaatse van de deur. Deze vrije doorgang kunt u realiseren met een enkele of een dubbele deur. De dubbele deur mag in zijn geheel worden aangemerkt als 'doorgang'. De breedtematen van de loopdeur (actieve deur) of de vaste deur (passieve deur) zijn dan niet van belang.
De vrije hoogte houdt rekening met constructiedelen die af en toe voorkomen. Biedt een ruimte een bepaalde vrije hoogte, dan wil dit zeggen dat binnen deze ruimte geen bouwdelen voorkomen waarvan de verticale afstand tot de eronder gelegen vloer of het maaiveld kleiner is dan deze maat. Een vluchtroute moet voldoende vrije breedte en vrije hoogte hebben zodat mensen in het gebouw bij brand een veilige plaats kunnen bereiken. Is de som van de vloeroppervlakten van de verblijfsgebieden groter dan 600 m²? Aan bed gebonden patiënten moeten snel met bed en toebehoren horizontaal naar een ander brandcompartiment kunnen worden gebracht. De toegangen moeten ruim genoeg zijn voor een standaard ziekenhuisbed met een lengte van 2,3 m, een breedte van 1,1 m en een hoogte van 1,2 m. Dat moet u zonder problemen kunnen voortbewegen door de ruimten waardoor een vluchtroute voert naar het andere brandcompartiment op dezelfde verdieping. Dit geldt voor nieuwbouw en bestaande bouw.
Op een vluchtroute in een wegtunnel langer dan 250 m moet de vrije breedte 1,2 m zijn (bestaande bouw 0,7 m) en de vrije hoogte 2,1 m (bestaande bouw 1,9 m). Bij de vrije doorgang van een vluchtroute bij een woonfunctie voor particulier eigendom mag u uitgaan van het niveau van eisen voor bestaande bouw. Het Bbl geeft regels voor de vrije doorgang waaraan nieuwbouw moet voldoen zodat een bouwwerk voor alle soorten gebruikers, dus inclusief rolstoelgebruikers, voldoende bereikbare toegankelijke ruimten heeft. De vrije hoogte van de vrije doorgang moet minimaal 2,1 m zijn.
Heeft een ruimte waarvan de doorgang naar die ruimte moet voldoen aan de minimale afmetingen meer dan 1 toegang? Voor de ruimten die iemand vanaf de toegang van het gebouw moet passeren om de hiervoor opgesomde ruimten te bereiken, gelden dezelfde afmetingseisen. Ze moeten minimaal dezelfde vrije doorgang bieden als is voorgeschreven voor een toegang van deze ruimten. Dus: 0,85 m vrije breedte x de voorgeschreven vrije hoogte. Dit betekent dat in een gebouw ten minste 1 verkeersroute aanwezig moet zijn waarlangs de ruimte kan worden bereikt. Een doorgang hoeft niet te voldoen aan de voorgeschreven vrije breedte voor een verkeersroute. Een doorgang is namelijk geen onderdeel van de ruimte zelf. Dit is vooral van belang als voor een ruimte waardoor een verkeersroute loopt een grotere vrije breedte is voorgeschreven dan voor een doorgang.
Gaat het om een verkeersroute die in een toegankelijkheidssector ligt? Dan moet de vrije breedte ten minste 1,2 m zijn. Een rolstoelgebruiker moet kunnen keren, direct achter een hoofdtoegang van een woongebouw. Voor iedere door het Bbl voorgeschreven toiletruimte geldt een vrije breedte van minimaal 0,85 m. Deze vrije doorgang geldt ook voor een doorgang op een route vanaf het aansluitende terrein naar deze voorgeschreven toiletruimte. Ook een doorgang van een voorgeschreven badruimte moet een vrije doorgang hebben met een breedte van minimaal 0,85 m. Het Bbl stelt geen eisen aan de vrije doorgangen binnen de badruimte. Dit geldt ook als via de buitenruimte een noodzakelijke route loopt vanaf het aansluitende terrein naar een in artikel 4.180, lid 1 bedoelde ruimte.
Loopt vanuit de woonfunctie over de buitenruimte een vluchtroute? Niet iedere terrasdeur, tuindeur of balkondeur hoeft de bovengenoemde vrije doorgangen te bieden. Hoe snel en veilig er bij brand uit een bouwwerk kan worden gevlucht, hangt vooral af van de doorstroomcapaciteit voor personen. Deze doorstroomcapaciteit wordt bepaald door bouwkundige eigenschappen maar daarnaast ook door de aanwezigheid en opstelling van inventaris. Denk aan stoelen, tafels, kasten, plantenbakken, stands, kramen, schappen, podia en daarmee vergelijkbare inrichtingselementen.
Vormfactoren en bouwkosten: inzichten uit de Archidat-marktmonitor
VALKENBURG - In de huidige bouwsector is het essentieel om grondig inzicht te hebben in hoe vormfactoren de bouwkosten van verschillende gebouwtypes beïnvloeden. Vormfactoren zoals bruto vloeroppervlakte en bruto geveloppervlak spelen een cruciale rol bij het bepalen van de totale kosten van een project. Op basis van onze 5D-BIM referentiewoningen, die gratis te bekijken zijn op 5d-bim.archidat.nl, zijn we in staat dit in beeld te brengen.
Inzicht 1: De invloed van gebouwtypologie op bouwkosten. Onze referentiemodellen laten zien dat een verschil in typologie en in grootte niet per se resulteert in een heel ander kostenbeeld. Zo zijn de bouwkosten voor twee totaal verschillende woningtypes, een tussenwoning (111m2) en een vrijstaande woning (265m2), nagenoeg hetzelfde per vierkante meter bruto vloeroppervlak. Waarom zulke verschillende gebouwtypes nauwelijks qua vierkantemeterprijs verschillen komt vooral door de verschillen in verhouding tussen de verschillende gebouwonderdelen in de woningen. Een vrijstaande woning heeft relatief veel geveloppervlak ten opzichte van een tussenwoning. Een groot deel van de totale bouwkosten van een vrijstaande woning zitten daarom in het maken van de gevel.
Inzicht 2: De impact van bruto geveloppervlak op bouwkosten. Het verschil van de invloed van het bruto geveloppervlak op de kosten per vierkante meter bruto vloeroppervlak komt het beste naar voren als de tussenwoning vergeleken wordt met de hoekwoning. Tussenwoningen profiteren van gedeelde woningscheidende wanden en constructie met aangrenzende woningen, waardoor het totale geveloppervlak laag is (62m2). Gevoeligheid voor prijsdynamieken: Het type en de hoeveelheid gebruikte materialen voor buitenwanden zijn direct gekoppeld aan het bruto geveloppervlak. Dit maakt dan ook dat deze woning gevoeliger is voor prijsschommelingen in dergelijke materialen.
Inzicht 3: Het aandeel van installatiekosten en technische voorzieningen. De basis investeringskosten voor installaties als verwarming, ventilatie en energieopwekking is voor iedere woning relatief groot. De kosten kunnen variëren op basis van de grootte en complexiteit van de woning. In onze referentiemodellen kunnen we zien dat de vrijstaande woning hogere absolute installatiekosten heeft vanwege grotere oppervlakken en meer zones die verwarmd of gekoeld moeten worden. Dit heeft invloed op bijvoorbeeld de warmtepomp. Hoewel de absolute kosten voor de installatie dus hoger zijn dan voor de andere drie woningen, kunnen ze bij de vrijstaande woning over een groter bruto vloeroppervlak verdeeld worden. De installatiecomponent valt in het geval van de vrijstaande woning dus meer weg naar de achtergrond: waar de installatiekosten voor deze woning 18% van het totaalbedrag uitmaken, is dat voor een tussenwoning 27%.
Het belang van gedetailleerde kengetallen. Deze inzichten benadrukken het belang van gedetailleerde kengetallen bij het plannen en budgetteren van bouwprojecten. Zonder nauwkeurige data, zoals die uit onze referentiemodellen, lopen projecten het risico op budgetoverschrijdingen en inefficiënties. De rol van de Archidat Marktmonitor. De Archidat Marktmonitor is een onmisbare tool voor bouwprofessionals die behoefte hebben aan actuele en gedetailleerde kengetallen.
Daarbij gaat het altijd over wat een minimale oppervlakte zou moeten zijn. saneringstoestanden voorkomen; als de kwaliteit daarvan kan worden gegarandeerd. Inzake de gebruiksfuncties en ruimtelijke planning zijn er diverse richtlijnen uit het Bouwbesluit en het aanvullende beleid. Een gebruiksfunctie bestaat uit gedeelten van één of meer bouwwerken met dezelfde gebruiksbestemming die samen een gebruikseenheid vormen. Een nevengebruiksfunctie is een gebruiksfunctie die ten dienste staat van een andere gebruiksfunctie. Een hoofdtoegang is vereist voor woonfuncties, ontmoetingsfuncties, gezondheidszorgfuncties en winkelfuncties, en moet voldoen aan veiligheidsnormen tegen criminaliteit. Bij nieuwbouw geldt bovendien een drempeleis van 0,02 m bij de hoofdtoegang; bij een hoogteverschil > 0,02 m op de route is een helling(baan) vereist.
De indeling in gebruiksfuncties is meestal de verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer of eigenaar. In een winkel kunnen verschillende gebruiksfuncties voorkomen binnen één ruimte, met vrije indeelbaarheid binnen een functie. De ruimten die gemeenschappelijk gebruikt worden binnen een gebruiksfunctie, zoals keukens of ontmoetingsruimten in studentenhuisvesting, vallen onder het begrip gezamenlijk gebruik. Het begrip gebruiksfunctie in het Bbl verschilt van de functie-indeling in omgevingsplannen. Het hoofdprincipe blijft dat er minimaal één hoofdtoegang per woongebouw noodzakelijk is en dat deze voldoet aan specifieke eisen voor toegankelijkheid en bereikbaarheid.
Tot slot: voor de diverse ruimten en routes geldt dat drempels, doorgangen en vrije breedtes conform de genoemde normen moeten worden toegepast om de veiligheid en toegankelijkheid te waarborgen. De relatie tussen functie-indeling, bereikbaarheid, en bouwkosten blijft een centraal thema in hedendaagse architectuur en bouwkunde.
Samengevatte kernpunten per thema
- Vrije doorgang: minimale breedte en hoogte, meetpunten bij deuren en vluchtroutes
- Toegankelijkheid: 2,1 m vrije hoogte als standaard; 1,2 m vrije breedte in toegankelijke verkeersroutes
- Speciale ruimtes: toiletten en badruimtes hebben minimaal 0,85 m vrije breedte
- Verkeersroutes vs. doorgangen: routes kunnen bredere vereisten hebben dan doorgangen
- Brandveiligheid: mogelijkheid om bed-gebonden patiënten horizontaal te verplaatsen tussen compartimenten
- Cost-inzicht: bouwkosten hangen sterk af van bruto vloeroppervlak en geveloppervlak
- Archidat Marktmonitor: krachtige tool voor actuele kengetallen in bouwplanning
tags: #architectuur #percentage #open #gevel #per #functie