Het is nog steeds niet goed geregeld met de wetgeving omtrent asbest in Nederland. Bedrijven die fouten maken worden nauwelijks of niet bestraft en als een saneerder zijn certificaat kwijtraakt, kan die meestal onder een andere naam, B.V., of certificaat van een ander doorwerken. Drak Milieudeskundige Otto Hegeman spreekt van een vierkoppige draak als het om de wetgeving rondom asbest gaat. “Je hebt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid die alleen bezig is met het beschermen van de minister als er wat fout gaat. Dan heb je nog de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Infrastructuur en Milieu en Volksgezondheid. Al deze ministeries hebben een eigen verantwoordelijkheid, maar als je ze er op aanspreekt verwijzen ze allemaal naar elkaar toe. Dit zorgt voor veel verwarring, onduidelijkheid en de problemen worden daardoor niet opgelost.”
Weinig intrekkingen: het intrekken van het asbestsaneringscertificaat komt bijna nooit voor. Dat blijkt ook uit onderzoek van Kassa: tussen 2011 en 2014 zijn er maar zes certificaten ingetrokken. Opvallend weinig voor de 50.000 saneringen per jaar die door 310 geregistreerde bedrijven worden uitgevoerd. Volgens Wijnand Jol van Omgevingsdienst Rivierland hebben certificerende instellingen er belang bij dat het niet ingetrokken wordt, want dan houden ze geld over. “De certificerende instellingen krijgen per certificaat dat ze uitgeven €6000. Een certificaat intrekken heeft dus ook financiële consequenties.”
Er zijn mazen in de wet. PvdA-Kamerlid John Kerstens zegt dat Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, stappen genomen heeft om de mazen in de wet te dichten. Zo is het niet meer mogelijk voor bedrijven waarvan het asbestsaneringscertificaat (SC530) is ingetrokken via omwegen door te saneren. Bestrafte bedrijven worden met naam en toenaam op hun site gezet. Uit onderzoek van Kassa blijkt dat de toezichthoudende rol van Ascert niet goed functioneert. Toen Foekens BV vernam dat het certificaat werd ingetrokken, hebben ze op naam van een familielid een nieuw certificaat aangevraagd. Zo ontstond de situatie dat het bedrijf tijdelijk over twee certificaten beschikte en na intrekking van het ene certificaat op het andere door kon saneren. Het bedrijf sloopwebleef na intrekken van hun certificaat onder het certificaat van een ander bedrijf doorsaneren. Ascert was hier niet van op de hoogte, aldus voorzitter Kees van Dongen. Toen er gevraagd werd waarom Ascert niet aan de bel trekt bij dit soort gevallen, reageerde Van Dongen met dat dat niet de taak is van Ascert. Dit druist in tegen de mening van John Kerstens, die vindt dat Ascert zijn rol als waakhond steviger moet gaan inzetten.
Kassa besteedde vorig jaar aandacht aan de bewoners van Louweshoek die sinds 2012 continue tegen problemen met de asbestsanering in hun flat lopen. Het hele gebouw zit vol met asbest, maar toch vindt de saneringen plaats in bewoonde staat. Levensgevaarlijke asbestplaten breken en asbest vliegt in het rond, maar de eigenaar van het pand (Woonzorg Nederland) blijft zeggen dat het veilig is. De bewoners van Louweshoek vertrouwden dit niet meer en namen een advocaat onder de arm die nu een bodemprocedure gaat beginnen tegen de woningbouwcorporatie.
Professor Joachim Aerts heeft dagelijks te maken met patiënten die kanker hebben opgelopen door besmetting door asbestvezels. Per jaar overlijden er 500 mensen aan asbestkanker, de ziekte die direct terug te herleiden is naar de besmetting met vezels. Volgens Aerts, komt iedereen wel eens een keer met asbest in aanraking, dat is niet zo erg. “Het is natuurlijk anders als je daar in continu woont. Voor bewoners is het lastig want je komt er niet zomaar vanaf, je kan niet even je raam open zetten en je bent van de asbest af, vooral op een plek waar er veel fouten worden gemaakt. Je moet eigenlijk aan zo'n directeur van een woningcorporatie vragen of hij zelf daarin zou willen wonen.”
Asbest in risicoklasse 2 betekent dat in de lucht waaraan medewerkers blootgesteld kunnen worden tijdens het werk de concentratie chrysotiele en amfibole asbestvezels bij elkaar meer dan 2.000 vezels/m3 bedraagt. Het berekenen ervan vindt plaats over een referentieperiode van 8 uur per werkdag. Asbest in risicoklasse 2A betekent dat in de lucht waaraan medewerkers blootgesteld kunnen worden tijdens het werk de concentratie amfibole asbestvezels meer dan 2.000 vezels/m3 bedraagt. Het berekenen ervan vindt plaats over een referentieperiode van 8 uur per werkdag. Onder amfibole asbestvezels vallen actinoliet, amosiet, anthofylliet, tremoliet en crocidoliet. Na het verwijderen van asbest in risicoklasse 2 of 2A in een binnenruimte moet een eindbeoordeling plaatsvinden (artikel 7.22, lid 1 Bbl). De regels voor het uitvoeren van de eindbeoordeling staan in het Arbeidsomstandighedenbesluit (artikelen 4.51a, lid 1, 2, 4 en 6 en 4.53c). Na het verwijderen van asbest in risicoklasse 2 of 2A in de buitenlucht moet een visuele inspectie plaatsvinden (artikel 7.22, lid 2 Bbl). De regels voor het uitvoeren van de visuele inspectie staan in het Arbeidsomstandighedenbesluit (artikel 4.51a, lid 3, 4, 5 en 6). Alle gecertificeerde bedrijven die asbest verwijderen, moeten hiervoor het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS) gebruiken. Voor niet-gecertificeerde bedrijven geldt deze verplichting niet. In sommige gevallen mag ook een niet-gecertificeerd bedrijf de asbestverwijdering doen (artikel 7.20, lid 2 in combinatie met artikel 7.9, lid 2 van het Bbl). Wel blijven de regels uit het Arbeidsomstandighedenbesluit gelden. geschroefde platen waarin asbestvezels hechtgebonden zijn (geen dakleien). Het verwijderen van het materiaal moet in z’n geheel gebeuren. Het opdelen van grotere oppervlakten in kleinere mag dus niet. Zo is het niet toegestaan dat bij een dak waar 100 m2 aan asbesthoudende platen op ligt, een particulier 35 m2 verwijdert. En een bedrijf de andere 65 m2 verwijdert. Op deze pagina staat niet alle asbestregelgeving.
Animatie over blootstelling aan asbest en het moleculaire mechanisme
- Belangrijke problematiek: vierkoppige draak van wetgeving rondom asbest.
- Intrekking van certificaten komt zelden voor ondanks duizenden saneringen per jaar.
- Ascert’s waakfunctie en transparantie roepen discussie op.
- Beschermingsregels en eindbeoordelingen na sanering moeten beter nageleefd worden.
Belangrijkste getallen en regels uit de bron
- 50.000 saneringen per jaar door 310 geregistreerde bedrijven.
- €6000 per certificaat voor de certificerende instellingen.
- Aantal ingetrokken certificaten tussen 2011 en 2014: zes.
- 500 doden per jaar door asbestkanker.
Na het verwijderen van asbest in risicoklasse 2 of 2A moet een eindbeoordeling plaatsvinden en bij buitenlucht een visuele inspectie. De regels hiervoor staan in het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Samenvattend: de huidige werkwijze rondom intrekking, toezicht en naleving kent meerdere knelpunten. De politieke en administratieve lijnen leiden tot verwarring en weinig consequente handhaving, terwijl bewoners en werknemers blootgesteld blijven aan risico’s zolang kerntaken niet stevig worden aangepakt.
tags: #asbest #certificaat #ingetrokken