We zijn allemaal in meer of mindere mate bekend met asbest, maar weet u ook hoe u asbest kunt herkennen in uw huis of bedrijfspand? Hoe ziet asbest er bijvoorbeeld uit? Welke kleur heeft het? En waar in huis kan het zich bevinden? Wij leggen het u graag uit.
Doordat asbest bestaat uit microscopisch kleine vezels die met het blote oog niet zijn waar te nemen, is het lastig om asbest te herkennen. In feite zijn de vezels alleen met een microscoop goed te constateren. Maar nu vraag u zich natuurlijk af hoe u dan wél asbest kun herkennen. Hoewel de vezels niet zichtbaar zijn, zijn de materialen waar de stof in verwerkt zit wel degelijk herkenbaar.
Wanneer en waar komt asbest voor in gebouwen?
Vanaf de jaren 40 tot en met de jaren 90 werden er in de bouw veelvuldig diverse asbestsoorten gebruikt. Tot 1994 is er bij de bouw van veel huizen en kantoren asbest toegepast, vaak in de vorm van asbesthoudend cement. Deze asbestcementplaten bevinden zich veel in gevels, daken, schoorstenen, CV installaties en als golfplaten op bijvoorbeeld schuren. Ook kan asbest voorkomen in sommige soorten vinylzeil en in oude huishoudelijke apparaten (vaak apparaten die aan warmte blootgesteld worden, zoals haardrogers en strijkijzers).
Asbest kan voorkomen in verschillende vormen van materialen: hechtgebonden (vastgehecht aan een bindmiddel) en niet-hechtgebonden (losser gebonden). Hechtgebonden asbest is minder snel vrijkomend, maar bij schade of verbouwing kan alsnog risico ontstaan. Niet-hechtgebonden asbest is gevaarlijker omdat vezels gemakkelijker vrij kunnen komen.
Signalen en kenmerken om asbest te herkennen
Asbest zelf is met het blote oog niet zichtbaar, maar u kunt wel aanwijzingen vinden aan de hand van kleur, structuur en toepassing:
- Structuur: vezelachtige structuur wijst vaak op asbest, vooral bij zachte materialen.
- Kleur: asbest kan verschillende kleuren hebben (blauw, bruin, wit), maar kleur is geen betrouwbare leidraad omdat het afhankelijk is van fabrikant en toepassing.
- Toepassing: golfplaten op daken en gevelbekleding, ducten, brandwerende of isolerende toepassingen, en bepaalde soorten vinylzeil.
- Bouwjaar: gebouwen gebouwd tussen 1945 en 1994 hebben een grotere kans op asbest.
- Geur: er is geen betrouwbare specifieke geur voor asbest; geur alleen is geen indicatie.
- Brand- en isolerende functies: materialen met een brandwerende of isolerende functie kunnen asbest bevatten.
Een effectieve maar gevaarlijke methode om te testen is het gebruik van een aansteker over zichtbare vezels heen te houden: als de vezels niet kapotgaan maar gloeien, kan het asbest zijn. Deze methode is bijzonder riskant en niet aan te bevelen zonder professional.
Waar komt asbest vooral voor in gevels en rondom gebouwen?
Asbestcementplaten bevinden zich veel in gevels, daken, schoorstenen, CV-installaties en als golfplaten op schuren. Ook kan asbest voorkomen in vinylvloeren en in oudere huishoudelijke apparaten die aan warmte worden blootgesteld.
Hoe kun je het type asbest onderscheiden?
Asbest is een verzamelnaam van zes mineralen. Er bestaan zowel hard (hechtgebonden) als zacht (niet-hechtgebonden) asbest. Voor het vaststellen van het type asbest is altijd een professionele analyse nodig. Belangrijke Indicatielijnen:
- Hard gebonden asbest: vaak herkenbaar aan wafel- of honingraatstructuur op één van de zijden van cementgebonden producten.
- Zacht niet-hechtgebonden asbest: vaak zacht en brokkelt snel af, gevonden in onder meer brandschotten, leidingisolatie en spuitasbest.
- Spuitasbest is een bekend voorbeeld van niet-hechtgebonden asbest dat werd toegepast tot circa 1978.
Hoe herken je specifieke toepassingen zoals golfplaten?
Golfplaten op oudere agrarische gebouwen zijn vaak asbesthoudend. De onderzijde van de platen heeft meestal een honingraatstructuur en ze kunnen voorzien zijn van een identificatiecode. Als er een code is die aangeeft dat de plaat asbestvrij is, wil dat niet zeggen dat het hele dak asbestvrij is; controleer altijd elke plaat bij herstelwerkzaamheden.
Wat moet je doen als je asbest herkent of vermoedt?
Als u asbest herkend in uw woning of bedrijfspand, kan JongDijk Asbestsanering u helpen met de asbestinventarisatie en, indien gewenst, met verwijdering. Het is essentieel dat de juiste maatregelen worden genomen om gezondheidsrisico’s te minimaliseren en dat verwijdering door een specialist gebeurt. Na het herkennen van asbest is het belangrijk dat u de juiste stappen onderneemt om de asbesthoudende materialen of objecten door een specialist te laten saneren.

Asbestinventarisatie en verwijdering
Er zijn twee soorten asbestinventarisaties: visuele inspectie en volledige destructieve inspectie. Een visuele inspectie bekijkt alle zichtbare plekken en schat in of er asbest kan zitten; een destructieve inspectie breekt ook niet-zichtbare plekken open om achterliggend materiaal te controleren. Kosten variëren per type inspectie en situatie.
- Visuele inspectie: kosten circa €400-€500.
- Volledige destructieve inspectie: hogere kosten door extra werk en trajecten.
Zelfs als asbest wordt gevonden, betekent dit niet automatisch dat verwijdering altijd nodig is. In sommige gevallen kan hechtgebonden asbest blijven zitten, tenzij het dak of de situatie beschadigd raakt of verbouwd gaat worden. Bij daken moet verwijdering echter altijd overwogen worden.
Asbest
Regels en veiligheid bij asbest
Aan het verwijderen van asbest zitten strikte regels verbonden. In veel gevallen is het wetelijk verboden om zelf asbest te verwijderen. Laat altijd een gecertificeerd bedrijf de inventarisatie en sanering doen om gezondheidsrisico’s te beperken en compliant te handelen.
Zodra asbest is vastgesteld, kunt u passende stappen ondernemen met een erkend asbestinventarisatiebedrijf. Een inventarisatierapport kan inkoop van werkzaamheden of sanering sturen, en u helpt bij het verkrijgen van offertes en het plannen van werkzaamheden.
Praktische tips en checklists
- Laat altijd een asbestinventarisatie doen bij renovatie, sloop of herziening van gebouwen uit vóór 1994.
- Laat asbest verwijderen door een professional als er kans op vrijkomen van vezels is, vooral bij dak- of geveltoepassingen.
- Bewaar bouwtekeningen en vorige onderzoeksrapporten; deze helpen bij het identificeren van asbestlocaties.
- Vraag huurders of eigenaren naar bestaande asbestinventarisaties en documentatie in koopcontracten.
Waarom kiezen voor professionele hulp?
Een erkend asbestinventarisatiebedrijf kan een laboratoriumonderzoek uit laten voeren om definitief vast te stellen of materialen asbest bevatten en welke soort. Professionele sanering waarborgt dat vezels niet vrijkomen en dat afval op correcte wijze wordt verwerkt. JongDijk Asbestsanering biedt volledige service: inventarisatie, verwijdering en sanering, inclusief het plaatsen van een nieuw dak of gevelbekleding waar nodig.
Vraag gerust naar een vrijblijvende offerte of advies bij JongDijk Asbestsanering via de contactkanalen op hun site.
Veelgestelde vragen
- Is het toegestaan om zelf asbest te verwijderen? - Nee, in de meeste gevallen is dit verboden en moet een professional worden ingeschakeld.
- Zijn er noemenswaardige kosten voor een visuele versus destructieve inspectie? - Ja, destructieve inspectie is duurder vanwege extra werkzaamheden achteraf.
- Kan ik door bouwjaar afleiden of er asbest aanwezig is? - Ja, gebouwen gebouwd tussen 1945 en 1994 hebben een verhoogde kans op asbest.