Heeft u een pand of woning van voor 1994, dan is het aannemelijk dat er asbesthoudend materiaal is toegepast. Dit moet u vooraf laten onderzoeken door een gecertificeerd asbestinventarisatiebureau. U moet wel altijd een sloopmelding doen als u asbest gaat (laten) verwijderen. Particulieren mogen onder bepaalde voorwaarden zelf asbest verwijderen. Wanneer u uitsluitend asbesthoudend materiaal verwijdert, dat aan deze eisen voldoet, dan heeft u geen asbestinventarisatierapport nodig.
Voldoet het materiaal dat u wilt verwijderen niet aan deze eisen? Dan is er een groot risico op het vrijkomen van asbestvezels. Gaat u binnenkort slopen, verbouwen of renoveren? Wilt u asbest (laten) verwijderen? Dan heeft u eerst een geaccepteerde sloopmelding nodig. U kunt een sloopmelding asbest doen via het Omgevingsloket. Heeft u toestemming? Dan kunt u zelf aan de slag. Heeft u geen toestemming? In de brief staat wat u moet doen. Soms is er meer informatie nodig om de sloopmelding compleet te maken. Als u niet zelf het asbest mag verwijderen, moet u een geldig asbestinventarisatierapport toevoegen aan uw sloopmelding.
Heeft u een bouwwerk (woning en/of bijgebouw) van voor 1994, dan is het aannemelijk dat er asbesthoudend materiaal is toegepast. In dat geval geldt een verplichting om voorafgaand aan de sloopactiviteit een asbestinventarisatie te laten uitvoeren. Voordat u asbest verwijdert of laat verwijderen, moet u onderzoeken of u geen beschermde diersoorten verstoort of verjaagt. U kunt het beste een gecertificeerde aannemer inschakelen. Die werkt zorgvuldig en houdt rekening met het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL). Zo’n aannemer weet wanneer hij welke werkzaamheden mag uitvoeren. Het kan zijn dat u door deze wet een ontheffing of vergunning nodig heeft om de werkzaamheden uit te mogen voeren.
Aanleiding en historische context
Vroeger werd asbest onder andere gebruikt als materiaal in daken van panden, woningen, schuurtjes of andere bijgebouwen. Na 1 juli 1993 is asbest verboden en niet meer toegepast in huizen en materialen. Als u denkt dat u asbest heeft in een gebouw, dan is belangrijk om te weten dat asbest bestaat uit heel kleine vezeltjes die je met het blote oog niet kunt zien. Bij inademing kunnen ze na lange tijd kanker in de longen, het longvlies of buikvlies veroorzaken. Asbest heeft een vezelachtige structuur en is meestal wit tot lichtgrijs. Zolang het materiaal niet beschadigd raakt, is er niets aan de hand; beschadigde daken kunnen echter vezels vrijkomen.
Waar kunt u asbest in en om het huis vinden?
U kunt asbest tegenkomen aan de buitenkant van een gebouw in golfplaten, goten, dakleien, gevelbekleding, regenpijpen en bloembakken. Binnen kunnen plafondplaten, zachtboard platen, platen achter de cv-ketel, in een schouw of vensterbank van imitatiemarmer (‘nepmarmer’), afvoerbuizen van cement, vloerzeil en de kit van kozijnen voorkomen. Buiten zit het vooral in daken, dakgoten, regenpijpen, kozijnen en plaatmateriaal. Wil je zeker weten of ergens asbest in zit? Laat dan een asbestinventarisatie doen.
- Het jaartal waarin bouwmateriaal is toegepast en de plek waar het materiaal zit geven eerste aanwijzingen.
- Codes op golfplaten kunnen aangeven of er asbest in zit; vaak staat ook een datum bij.
- Bij twijfel: raadpleeg bouwtekeningen of vragen aan de vorige eigenaar/buren.
Soorten asbest en herkenning
Asbest bestaat uit wit (chrysotiel), bruin (amosiet) en blauw (crocidoliet) asbest. Wit asbest is het meest voorkomend; blauw asbest wordt als de gevaarlijkste variant beschouwd. Het kleurenspectrum zegt niets over het aanwezig zijn van asbest; de structuur en binding bepalen de risico’s. Een laboratoriumanalyse is meestal nodig voor zekerheid.
Herkenningstoetsen en praktische tips
- Asbest kan zowel hechtgebonden als niet-hechtgebonden voorkomen; beschadiging kan leidend zijn voor vrijgave van vezels.
- Golfplaten, dakbedekking en isolatiematerialen kunnen asbest bevatten; de aanwezigheid kun je meestal niet met het blote oog bevestigen.
- De aanwezigheid kan thuis vaak achteraf verplaatst zijn door latere bouwmaatregelen; laat altijd een asbestinventarisatie uitvoeren door een erkend bedrijf.
Soorten asbestinventarisaties
Er zijn twee soorten asbestinventarisaties: een visuele en een volledige (destructieve) inspectie. Bij een visuele inspectie bekijkt de deskundige alle zichtbare plekken en wordt materiaal naar het lab gestuurd als er verdacht materiaal is aangetroffen. Een destructieve inspectie gaat verder en kan ook verborgen achterliggende plekken onderzoeken door delen van de constructie te verwijderen. Kosten variëren doorgaans van circa 400-500 euro voor een visuele inspectie tot hogere bedragen voor destructieve inspecties.
Een erkend inventarisatiebedrijf vind je via de site van Ascert. In situaties waarin u gaat renoveren, verbouwen of slopen in een gebouw van vóór 1994 is een asbestinventarisatie vaak verplicht. Een rapport geeft aan waar asbest zit en welk type het betreft, en adviseert over verwijdering of behoud.
Verwijdering en regelgeving
Als u asbest verwijderd of laat verwijderen, heeft u soms toestemming nodig van de gemeente via het Omgevingsloket en mogelijk een sloopmelding. Als u geen toestemming heeft, volgt de brief met instructies. Een professional mag in veel gevallen meer complexe verwijderingen uitvoeren, vooral bij hechtgebonden of risicovolle toepassingen. Het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) speelt hierbij een belangrijke rol. De eigenaar is verantwoordelijk voor veilige verwijdering. Bij beschadigd materiaal moeten eigenaren of beheerders maatregelen nemen om blootstelling te voorkomen.
Verantwoord handelen is cruciaal: als u asbest vermoedt, laat dan een erkend bedrijf een asbestinventarisatie doen. Een inventarisatie laat precies zien of er asbest in een woning aanwezig is en waar dit zit. Als het materiaal niet beschadigd is en veilig kan blijven zitten, kan verwijdering soms onnodig zijn. Bij renovatie of sloop is verwijderen vaak verplicht of sterk aanbevolen vanwege gezondheidsrisico’s.
Aanpak voor particulieren en professionals
Particulieren mogen onder bepaalde voorwaarden zelf asbest verwijderen. Wanneer de voorwaarden niet gelden, is een erkende asbestverwijderaar verplicht. Een gecertificeerd bedrijf kan advies geven over veiligheid, arbeidsomstandigheden en mogelijk financiële tegemoetkomingen zoals Energiebespaarlening of subsidies van gemeenten. Voor twee hoofdtypen asbestinventarisaties is er onderscheid: visuele en destructieve inspectie, waarbij de kosten verschillen afhankelijk van de gewenste diepgang.
Als u twijfelt of u asbest zelf mag verwijderen, schakel dan een erkende asbestverwijderaar in. Zij kunnen u helpen met het veilig verwijderen en zorgen voor naleving van de regelgeving.
Hoe werkt een asbestinventarisatie?
Praktische samenvatting en stappenplan
- Vroeg bouwen (voor 1994) betekent verhoogde kans op asbest; laat altijd een asbestinventarisatie uitvoeren voordat u gaat slopen of renoveren.
- Laat een sloopmelding asbest doen via het Omgevingsloket en zorg voor de juiste toestemming of rapporten.
- Er zijn twee soorten inventarisaties: visueel en destructief; kies afhankelijk van de bouwplannen en de mate van te inspecteren gebieden.
- Laat asbest verwijderen altijd uitvoeren door een erkend bedrijf wanneer mogelijk; anders kan blootstelling onbedoeld ontstaan.
- Controleer bouwtekeningen, koopcontracten of buurtgenoten voor mogelijke aanwijzingen over asbestinspanningen in oudere woningen.