Asbest. Veel toegepast in de woningbouw van na de Tweede Wereldoorlog. In de loop van de jaren tachtig van de vorige eeuw bleek hoe kankerverwekkend deze stof was. En dus kwam er in 1994 een totaal verbod op het gebruik ervan. Als je een huis, schuur of bedrijfsgebouw hebt (gekocht) dat is gebouwd vóór dat jaar, is de kans groot dat er asbest is gebruikt. Heb je een vermoeden dat er asbest in je woning kan zitten?
1. Wanneer is je huis gebouwd?
Tot 1994 is er bij de bouw van veel huizen en kantoren asbest toegepast. Dit gebeurde vaak in de vorm van asbesthoudend cement. Tot nu toe blijven materialen met los asbest - zoals vloerzeil en isolatiekoord - al vanaf 1983 verboden verkocht. De leeftijd van het bouwmateriaal is de duidelijkste indicatie: alles wat voor 1993 is toegepast is verdacht. Daarnaast zit asbest ook in tussenmuren en rondom afvoerputjes van douche, wc en wasbakken in oude woningen gebouwd voor 1985.
2. Niet alle soorten asbest even gevaarlijk
Losgebonden asbest is gevaarlijker dan hechtgebonden asbest. We praten over hechtgebonden asbest wanneer de vezels stevig vastzitten in het materiaal (zoals cement). Losgebonden of niet-hechtgebonden asbest heeft de vezels die niet vastzitten en vrijkomen in lucht kan leiden tot gezondheidsrisico’s. In veel gevallen mag je hechtgebonden asbest in huis laten zitten, behalve als het dak beschadigd is of bij verbouwingen. De drie hoofdtypes zijn: hechtgebonden, semi-hechtgebonden en losgebonden asbest, met losgebonden als het grootste risico voor vrijgekomen vezels.
3. Kan ik asbest met eigen ogen herkennen?
Asbest zelf is wit, blauw of bruin, maar het materiaal waarin het verwerkt is kan allerlei kleuren hebben. De kleur zegt dus niets over aanwezigheid. Asbest is microscopisch klein en met het blote oog nauwelijks waarneembaar. Wel kun je kenmerken van bouwmaterialen herkennen: vezelachtige structuur, isolerende of brandwerende functies, en specifieke toepassingen rondom warmte zoals cv-ketels en schoorstenen. Een eenvoudige aansteker-test is niet betrouwbaar en wordt afgeraden; het kan gevaarlijk zijn en misleidend. Een indicatie kan komen door jaartal, structuur en toepassing van het materiaal, maar zeker weten kan alleen via laboratoriumanalyse.
4. Wat doe ik als ik zeker wil weten dat het asbest is?
Als je 100% zekerheid wilt over asbest in materialen, laat dan een asbestinventarisatie doen door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Een laboratoriumanalyse is nodig om definitief vast te stellen of een materiaal asbest bevat. Een inventarisatie door een erkend bedrijf kost gemiddeld €300 tot €500, afhankelijk van de grootte van het pand. Bij twijfel kun je offertes aanvragen bij meerdere bedrijven voor eerlijk en betrouwbaar advies. Voor huurwoningen kun je bij de eigenaar navragen; bij koopwoningen kan de koopovereenkomst of bouwtekeningen inzicht geven. Een asbestinventarisatie is vooral handig bij renovatie, sloop of aankoop.
5. Op deze plekken in huis kan asbest gebruikt zijn
Tot 1994 werd asbest op diverse plekken toegepast: in asbestcement platen voor gevels, daken, schoorstenen, CV-installaties en golfplaten op schuurtjes. Ook in vinylzeil en sommige huishoudelijke apparaten die aan warmte blootgesteld worden (zoals haardrogers en strijkijzers) kan asbest voorkomen. In badkamers kan asbest dichtbij afvoerputjes en tussenmuren zitten. In de badkamer wordt het snel vochtig waardoor beschadigingen kunnen leiden tot vrijkomen van vezels. Golfplaten en dakmaterialen tonen vaak een honingraatstructuur aan de onderkant; codes en KOMO-ere noemenswaardigheden op de platen kunnen aanwijzingen geven, maar zeggen niet noodzakelijk alles over asbestinhoud.
6. Moet je asbest écht door een specialist laten verwijderen?
Het antwoord is meestal ja, vooral bij verdenkingen in dak- of buisgerelateerde toepassingen en bij beschadigde materialen. Het is onverstandig zelf aan asbest te sleutelen of te verwijderen; dit vereist speciale procedures en wettelijke regels. Maak daarom offertes bij verschillende bedrijven en laat een professionele sanering plannen als dat nodig is. Voor alle bovenstaande problemen kunnen specialisten gepaste oplossingen bieden. JongDijk Asbestsanering en soortgelijke bedrijven leveren vaak asbestinventarisaties en saneringen, met focus op regio’s als Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.
7. Heb je een asbestdak?
De overheid werkt aan een regeling om asbestdaken te verbieden met ingang van 2024. Asbestdaken vormen een groot gezondheidsrisico omdat ze beschadigd kunnen raken door weer en wind, waardoor vezels vrijkomen. In badkamers, waar vocht aanwezig is, kan dit extra problematisch zijn. Een daksanering kan vereist zijn als de dakdelen beschadigd zijn; de professionals kunnen ook advies geven over verwijderen of afscherming. Als je een asbestdak hebt, is het verstandig om een asbestinventarisatie te laten uitvoeren en een sanering te plannen indien nodig.
Hoe asbest correct afvoeren?
Praktische aanwijzingen en kosten
Een visuele asbestinventarisatie kost doorgaans tussen de €400 en €500; een destructieve (volledige) inspectie kost vaak meer, afhankelijk van de complexiteit en omvang van het gebouw. Om zeker te weten wat er aan de hand is, kun je een combinatie van bouwtekeningen, aanwezigheid van vezelachtige structuren en jaartal controleren, tegenwoordig aangevuld met een laboratoriumanalyse. Als je een asbestinventarisatie laat doen, krijg je een rapport met aanbevelingen voor sanering of verdere inspectie. Voor alle soorten asbest is het beter professionele hulp in te schakelen.
Asbest is een verzamelnaam voor zes mineralen met microscopisch kleine vezels. Asbest was populair vanwege zijn brandwerende, sterke en isolerende eigenschappen en werd tot de jaren negentig in veel bouwmaterialen verwerkt. De kans op aanwezigheid is groter in oudere woningen en bij materiaal dat bouwt vóór 1994 is toegepast. Verwijdering is nodig bij verstoorde of beschadigde materialen en bij sloop of verbouwing.
- Check bouwjaar en vermoedelijke plaatsen van asbest.
- Laat een erkende asbestinventarisatie uitvoeren.
- Vraag offertes aan bij meerdere specialisten.
- Plan sanering alleen via gecertificeerde bedrijven.
- Controleer of er een asbestattest is bij overdracht of verkoop.
Waar kun je terecht voor meer informatie?
Een asbestinventarisatie en -sanering is maatwerk en afhankelijk van de situatie. Een erkend inventarisatiebedrijf vind je via erkende matches en websites zoals Ascert. Voor advies of meer informatie kun je een gespecialiseerde dienstverlener raadplegen die ervaring heeft met asbest in woningen en bedrijfsgebouwen.