U hebt het wellicht vaker in het nieuws voorbij horen komen: talloze mensen hebben langdurig blootgestaan aan gevaarlijke stoffen. Van deze stoffen is asbest de meest voorkomende en de blootstelling eraan kan ernstige gezondheidsschade opleveren. In Nederland zijn veel mensen met asbest in aanraking gekomen. Het kan zijn dat u door het inademen van asbestvezels ernstig ziek bent geworden, of dat u in de toekomst ernstig ziek wordt. Veel voorkomende ziekten zijn: asbestose, mesothelioom, asbestlongen of longkanker. Als u ziek bent geworden door het langdurig inademen van asbest, kan het zijn dat de asbestvezels kanker veroorzaken in de longen. Maar asbest inademen hoeft niet meteen te betekenen dat u ziek wordt.
Waarom asbest schadelijk kan zijn en hoe lang het duurt
Hoe langer u met asbesthoudende materialen in aanraking bent geweest, hoe groter de kans bestaat dat u daarvan ziek bent geworden. Na verloop van jaren kan de ziekte leiden tot mesothelioom, een naam die vaak gebruikt wordt voor borstvlies-, longvlies-, buikvlies-, of asbestkanker. Als slachtoffer van deze ziekte kunt u in aanmerking komen voor een tegemoetkoming van de overheid. Als de blootstelling in uw werkomgeving gebeurde, bestaat er naast de vergoeding vanuit de overheid ook de mogelijkheid om uw werkgever aansprakelijk te stellen voor de opgelopen letselschade. Als uw werkgever dit gemotiveerd betwist, moet u als werknemer kunnen aantonen dat u tijdens uw werk bent blootgesteld aan asbest. De werkgever had namelijk als goed werkgever moeten weten dat het werken met asbest nadelige gevolgen kan hebben voor de gezondheid van zijn werknemers. Als werkgever is hij verplicht de nodige maatregelen te nemen ter bescherming, om te voorkomen dat zijn werknemers schade oplopen.
Wat te doen bij letsel door asbestblootstelling
Hebt u letsel opgelopen doordat u langdurig in aanraking bent geweest? Neem dan vrijblijvend contact met ons op voor een kosteloos gesprek. Tijdens dit gesprek bespreken we graag wat uw mogelijkheden zijn en geven we u uitvoerig gratis advies. Werken met asbest kan levensgevaarlijk zijn. Technisch gezien is asbest een ideaal materiaal: onverwoestbaar, brandwerend en vooral bijzonder goedkoop. Tientallen jaren geleden bleek echter dat het inademen van asbestvezels gevaarlijke ziektes kan veroorzaken, zoals stoflongen, longkanker en buikvlieskanker.
Wat is asbest precies?
Asbest is een verzamelnaam voor een aantal in de natuur voorkomende mineralen (silicaten), die zijn opgebouwd uit fijne, microscopisch kleine vezels. Asbest is een natuurlijk product. Het is een delfstof die wordt gewonnen in onder andere Zuid-Amerika en Rusland. Alleen aan de kleur van het ruwe asbest is te zien tot welke soort het asbest behoort. Wanneer het materiaal verwerkt is, kan dat niet meer. Vanwege de duurzaamheid van ingeademde asbestvezels in de longen kunnen zich 10 tot 60 jaar na inademing van asbestvezels zeer ernstige longziekten openbaren, zoals longkanker en mesothelioom, een vorm van kanker van het long- of buikvlies. Langdurige blootstelling aan asbest kan leiden tot asbestose, een vorm van ‘stoflongen’. Afhankelijk van de mate en duur van blootstelling aan asbest kan deze ziekte consequenties hebben voor de levensverwachting.
Regels en sanering van asbest
Asbest is vooral na 1950 veelvuldig in Nederland toegepast, onder meer in fabrieken, woningen en schepen. Sinds 1 juli 1993 is het verboden om asbest te bewerken, te verwerken of in voorraad te houden. Nederland heeft vele honderden commercieel verkrijgbare asbesthoudende materialen gehad. Zodra asbest is aangetroffen, moet het werk worden stilgelegd. De werkplek moet afgezet worden en een daartoe gecertificeerd bedrijf moet een asbest-inventarisatie uitvoeren. Dit bedrijf bepaalt de risico-klasse van de sanering. Voor de start van het werk dient dit bij de Inspectie SZW aangemeld te zijn. Het werk uit risicoklasse 2 en 3 moet worden uitgevoerd door of onder toezicht van iemand met een certificaat DTA (deskundig toezichthouder Asbest). Na afloop van de sanering dient een daartoe bevoegd bedrijf een vrijgaven-meting uit te voeren.
Sinds 1 juli 1993 is op grond van het toenmalige Asbestbesluit Arbeidsomstandighedenwet het beroepsmatig bewerken en verwerken van asbest verboden. Vanaf 1993 geldt het Asbestverwijderingsbesluit voor het verplicht verwijderen van asbest door gespecialiseerde en gecertificeerde bedrijven. Per 1 juli 2014 is de grenswaarde voor chrysotiel asbest gewijzigd. Dit besluit is gepubliceerd in het Staatsblad van 24 juni 2014. Ook is de verlaging van de grenswaarde van asbest amfibolen en een aantal andere wijzigingen die in de toekomst van kracht zullen worden gepubliceerd. De verlaging van de grenswaarde voor chrysotiel gaat in per 1 juli 2014; die voor amfibolen (inclusief de voorschriften voor de eindmeting en de indeling van werkzaamheden in risicoklassen) op een nader te bepalen datum. De SER zal opnieuw adviseren over de haalbaarheid van deze datum.
Financiële tegemoetkoming en TAS/TNS-regelingen
Mensen die door het werken met asbest stoflongen (asbestose) hebben opgelopen, kunnen vanaf 1 april 2014 onder bepaalde voorwaarden een financiële tegemoetkoming voor immateriële schade krijgen van de overheid van ruim 19.000 euro. Ook een schadevergoeding tot ruim 55.000 euro behoort tot de mogelijkheden. Tot nu toe hadden alleen mensen met mesothelioom (asbestkanker) recht op een financiële tegemoetkoming. Die regeling wordt nu dus uitgebreid. Het bedrag voor de tegemoetkoming bedraagt in 2026 € 27.030,-. Dit geldt zowel voor de TAS-regeling als de TNS-regeling. Asbestslachtoffers die als werknemer in contact zijn geweest met asbest kunnen recht hebben op een schadevergoeding van de (vroegere) werkgever. Het IAS bemiddelt dan tussen het asbestslachtoffer en de (ex-)werkgever over een schadevergoeding. Soms is de werkgever verzekerd, dan bemiddelt het IAS met de verzekeraar van de werkgever. Het normbedrag voor de schadevergoeding bedraagt in 2026 € 83.837,-.
Vanaf 1 april 2014 is een immateriële schadevergoeding mogelijk voor asbestose. De TAS-regeling geldt voor asbestslachtoffers die als werknemer contact hebben gehad met asbest. Het bedrag en de voorwaarden worden beheerd door het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Slachtoffers moeten zich zelf aanmelden bij het IAS, dat vervolgens de SVB adviseert. De SVB beslist op de aanvragen voor de TAS- of TNS-regeling en betaalt de uitkering uit. Personen die in loondienst aan asbest zijn blootgesteld en die mesothelioom of asbestose hebben ontwikkeld, kunnen in aanmerking komen voor een financiële tegemoetkoming van de overheid en soms een schadevergoeding vanuit de (vroegere) werkgever.
- Asbestslachtoffers met mesothelioom kunnen aanspraak maken op tegemoetkomingen en bemiddeling via IAS/SVB.
- Asbestose-slachtoffers komen in aanmerking voor immateriële schadevergoeding en mogelijk materiële schade.
- De hoogte van schadevergoedingen en de voorwaarden worden jaarlijks vastgesteld en kunnen verrekend worden met uitkeringen van de werkgever.
Casestudy en praktijkvoorbeelden
Het radarbeeld van een concrete zaak: eigenaren en werkgever zijn aansprakelijk vanwege onvoldoende veiligheidsmaatregelen bij asbestblootstelling. De vorderingen richten zich op materiële en immateriële schade, met bedragen zoals €55.163,- als totaal geschatte schade en een voorschot op de schadevergoeding via SVB. Het hof beoordeelt of cessie van vorderingen op de juiste wijze is uitgevoerd en of er sprake is van lastgeving of overdracht. Uiteindelijk wordt duidelijk dat de veiligheidsplichten van de werkgever cruciaal zijn in het aansprakelijkheidsdossier en dat de verjaringstermijnen zorgvuldig in ogenschouw moeten worden genomen, aangezien mesothelioom een lange incubatietijd kent.
Medische beoordeling en betrokken instanties
De diagnose asbestose en de beoordeling van longfunctieverlies worden uitgevoerd door medische instanties zoals het Nederlands Asbestose Panel (NAP) van de NVALT. Het IAS voert onderzoeken uit om blootstelling en ernst van letsel vast te stellen. Voor loondienstslachtoffers geldt de TAS-regeling en voor niet-loondienstgerelateerde gevallen geldt soms TNS. De regels vragen meestal aanmelding bij IAS en vervolgens advies aan SVB voor uitkering.
Belangrijke cijfers en data
Het bedrag voor immateriële schadevergoeding die vanaf 2014 mogelijk is gemaakt bedraagt ruim 19.000 euro, met een huidige maximale schadevergoeding van ongeveer 83.837 euro afhankelijk van de situatie. In 2026 geldt zowel TAS- als TNS-regeling voor asbestslachtoffers die in loondienst stonden en waren blootgesteld. Het tijdspad van cijfers en regelgeving laat zien hoe de overheid en instellingspartijen hebben gewerkt aan erkenning en financiële ondersteuning voor slachtoffers.
Hoe u verder geholpen kunt worden
Wilt u weten of u in aanmerking komt? Klik dan op de betreffende regeling. Het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) en SVB bieden informatie en begeleiding. Slachtoffers moeten zich aanmelden bij het IAS, waarna de SVB beslist op TAS- of TNS-aanvragen. Voor vragen over aansprakelijkheid bij beroepsziekten of arbeidsongevallen kunt u vrijblijvend contact opnemen met een advocaat die gespecialiseerd is in arbeidsongevallen en aansprakelijkheid.
De worsteling met interne kapers – Een ACT metafoor
Asbestblootstelling kan leiden tot ernstige ziekten met lange incubatietijden. Werkgevers hebben zorgplichten en moeten maatregelen treffen om blootstelling te voorkomen. Bij ziekte door asbest is er een combinatie van maatschappelijke erkenning en financiële ondersteuning mogelijk via TAS, TNS en schadevergoeding van de ex-werkgever of diens verzekeraar. De behandelings- en vergoedingsprocedures zijn ontworpen om slachtoffers zo snel mogelijk bij leven te helpen en een passende compensatie te krijgen.
tags: #asbest #spoorwegen #claim