Asbest saneren: werkwijze en regels stap voor stap

In Nederland gelden strenge regels voor het omgaan met asbest om de gezondheid van mensen te beschermen. Het verwijderen van asbest mag nooit door particulieren zonder certificering gebeuren en vereist een gestructureerde aanpak met inventarisatie, verwijdering en eindcontrole. De informatie hieruit komt uit de beschreven stappen die ingaan op de toegestane methoden, meldingen, verpakkingen en verantwoordelijkheden.

Stap 1: Wettelijke uitzondering en verantwoordelijkheden voor particulieren

• De uitzondering voor asbestverwijdering door particulieren wordt in de wet genoemd: 'geen verwijdering in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf'.
• De particulier mag geen hulp vragen aan een aannemer of andere professional bij de verwijdering.

Stap 2: Vaststellen van aanwezigheid van asbest

• Alleen met een laboratoriumanalyse kunt u vaststellen of een materiaal of product asbest bevat.
• Wel is het mogelijk materialen met asbest in woningen te herkennen. Wilt u weten of er asbest in uw eigen huis of andere type gebouw aanwezig is? Bekijk voorbeelden van asbesttoepassingen zodat u asbesthoudende materialen herkent en kijk in de Asbestwegwijzer waar mogelijk asbest is toegepast.

Stap 3: Voorwaarden voor verwijdering van asbesthoudend materiaal

1. Het totaal niet meer dan 35 m2 asbesthoudend materiaal is.
2. Alleen als de platen geschroefd zijn en in zijn geheel verwijderd kunnen worden. Een asbestplaat mag niet worden gebroken of gezaagd, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt.
3. Deze voorwaarden gelden alleen als de asbestplaten niet verweerd of kapot zijn. De asbestvezels moeten hechtgebonden zijn.
4. Als de asbestplaten verweerd of kapot zijn, mag dit niet door particulieren verwijderd worden; de verwijdering moet door een gecertificeerd bedrijf gebeuren.
5. 4. 5. (tekst bevatte meerdere opsommingen; samengevat) Voor vloerbedekking of vloertegels geldt dat ze in zijn geheel verwijderd moeten kunnen worden zonder vezelvrijstelling of - als ze gelijmd zijn - alleen als de asbestvezels hechtgebonden zijn.
6. Materialen die op asbest lijken (bijv. asbestvrije golfplaten) moeten behandeld worden bij de milieustraat.

Stap 4: Geen blauwdruk voor veilige verwijdering

Voor het veilig verwijderen van asbest bestaat geen universele blauwdruk; elke situatie is anders. Een particulier moet zelf bepalen of hij in staat is het werk uit te voeren.

Stap 5: Inleveren en verpakking van verwijderde asbesthoudende materialen

1. Asbesthoudend materiaal dat u zelf heeft verwijderd, kunt u inleveren bij de milieustraat (gemeentewerf). Sommige kleinere milieustraten hebben geen innamepunt voor asbest.
2. Asbestmateriaal moet altijd goed verpakt worden aangeleverd. Gebruik verpakkingsmateriaal dat lucht tegenhoudt, transparant en stevig genoeg is om niet te scheuren. Op de verpakking moet duidelijk het woord 'Asbest' staan.
3. Informeer bij uw gemeente naar regels en of er een formulier of bewijs van melding bij Omgevingsloket vereist is. Gemeentelijke milieustraten stellen vaak acceptatievoorwaarden voor het inleveren van asbesthoudend afval.
4. Zit het materiaal in buis of leiding vast aan het gebouw, dan mag het niet door particulieren verwijderd worden.

Stap 6: Meldingen bij asbestwerkzaamheden

Heeft uw gemeente de regel dat er een melding gedaan moet worden voor slopen of inleveren van asbesthoudende materialen en asbestgelijkende materialen? Zo ja, geldt de melding vanuit het Omgevingsloket automatisch naar de gemeente.

Stap 7: Communicatie en metingen rondom sanering

De aanwezigheid van asbest kan tot ongerustheid leiden. Besteed aandacht aan communicatie over de sanering en neem maatregelen tegen stofvorming en blootstelling. Of meetinstrumenten nodig zijn, hangt af van de situatie. Als de maatregelen voldoende zijn, worden geen gezondheidskundige concentraties asbest in de lucht verwacht. Bij eventuele verspreiding kunnen kleefmonsters als alternatief voor luchtmetingen helpen, maar deze geven geen gezondheidskundige risicobeoordeling.

Regels en kaders rondom asbest en sanering

• Sinds 1994 is het verhandelen en toepassen van asbest verboden. Het bewerken van aanwezige asbestmaterialen is (bijna altijd) verboden.
• Inventarisatie en risicoklassen zijn wettelijk vastgelegd. Een asbestinventarisatie is verplicht bij gebouwen gebouwd vóór 1994; bij schepen geldt dit ook als ze ná 1994 gebouwd zijn.
• De grenswaarde voor asbestvezels in de lucht is 2.000 vezels per kubieke meter voor werknemerswerkzaamheden. Bij lagere waarden valt het werk in risicoklasse 1; bij hogere waarden in risicoklassen 2 of 2A met extra regels.
• Verwijdering van asbest moet worden uitgevoerd door gecertificeerde bedrijven wanneer het in risicoklasse 2 of 2A valt; bij klasse 1 mogen ook niet-gecertificeerde bedrijven sommige werkzaamheden uitvoeren.
• Voor overige stappen dienen sloopmeldingen minimaal vier weken voor aanvang te worden gedaan bij de gemeente; startmelding gebeurt via het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS).
• Bij verwijdering geldt dat het afval luchtdicht en dubbel verpakt moet zijn; de hoeveelheid moet overeenkomen met de in het werkplan opgenomen hoeveelheid.

Specifieke verwijzingen en afspraken

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) regelt inventarisatie en verwijdering van asbest in bouwwerken en legt voorschriften vast voor emissie en gebruik, bouwen, gebruiken en slopen. Het Arbeidsomstandighedenbesluit behandelt veiligheid en gezondheid op de werkplek en bepaalt onder meer dat een asbestinventarisatierapport verplicht is voor verwijdering door een bedrijf. Het Productenbesluit Asbest verbiedt productie en toepassing van asbesthoudende producten, met uitzonderingen voor specifieke situaties zoals bodemverontreiniging.

Samengevatte stappen voor particulieren die asbest in huis tegenkomen

1. Laat altijd een officiële asbestinventarisatie uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf voordat sloop of verwijdering plaatsvindt.
2. Verwijdering door particulieren is beperkt; vaak vereist het inschakelen van gecertificeerde verwijderaars voor risicoklasse 2 of 2A.
3. Voor het slopen of inleveren van asbesthoudende materialen geldt een meldingsplicht bij de gemeente en mogelijk via Omgevingsloket/LAVS.
4. Alle verwijderde materialen moeten worden verpakt volgens strikte regels en bij de milieustraat worden ingeleverd.
5. Na verwijdering volgt een eindcontrole door een gecertificeerd laboratorium of geaccrediteerd bedrijf, waarna de locatie vrijgegeven kan worden.

tags: #asbest #van #werven