Asbest verwijderen uit huis: regels en stappenplan voor particulieren

Gaat u binnenkort als particulier uw asbestdak vervangen? Het is verstandig om u op tijd voor te bereiden. U heeft bijvoorbeeld diverse beschermings- en verpakkingsmaterialen nodig. Meld uw sloopplannen ten minste 7 dagen voordat u de werkzaamheden start, via het Omgevingsloket. Gaat u - naast het verwijderen van uw asbestdak - uw bijgebouw slopen? Laat dan een asbestinventarisatie uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf. Let ook op andere regels die gelden voor het slopen van een bijgebouw.

Maak eerst een checklist wat u nodig heeft voor het slopen en controleer of u alles heeft. Vaak kunt u stevig verpakkingsmateriaal afhalen bij de milieustraat of afvalinzamelaar in uw gemeente. Knip eventuele planten weg, trek het er niet af! Schrob niet het dak schoon. Haal de golfplaten in één geheel eraf zonder te beschadigen. Is er toch een enkel breukvlak? Geen paniek. Pak de asbestplaten voorzichtig in. Voorzie elk asbestpakket van een asbestaanduiding. Verzamel al het (wegwerp)materiaal wat u gebruikt heeft en pak dit ook goed in als asbestafval. Gebruik nooit een stofzuiger.

Uw asbestdak is verwijderd.

Stapsgewijs proces voor particulieren en wat daarbij komt kijken

Stap 1. De uitzondering voor asbestverwijdering door particulieren wordt in de wet genoemd: "geen verwijdering in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf". De particulier mag geen hulp vragen aan een aannemer of andere professional bij de verwijdering.

Stap 2. Alleen met een laboratoriumanalyse kunt u vaststellen of een materiaal of product asbest bevat. Wel is het mogelijk materialen met asbest in woningen te herkennen. Wilt u weten of er asbest in uw eigen huis of andere type gebouw aanwezig is? Bekijk voorbeelden van asbesttoepassingen zodat u asbesthoudende materialen herkent en kijk in de Asbestwegwijzer waar mogelijk asbest is toegepast.

Stap 3. 1. Het gaat erom dat het totaal niet meer dan 35 m2 asbesthoudend materiaal is. 2. Alleen als de platen geschroefd zijn. Alleen als de platen in zijn geheel verwijderd kunnen worden. Een asbestplaat mag niet worden gebroken of gezaagd, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt. Deze vezelemissie veroorzaakt namelijk blootstelling aan asbest. Alleen als de asbestplaten niet verweerd of kapot zijn. De asbestvezels van platen moeten hechtgebonden zijn. Hechtgebonden noemen we de asbestmaterialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als de asbestplaten zijn gespijkerd, gelijmd of geniet. Soms zijn asbestplaten bevestigd met spijkers of nieten. Of ze zijn gelijmd. Als de asbestplaten verweerd of kapot zijn. Een particulier mag geen verweerde of kapotte asbestplaten verwijderen. De asbestvezels in deze platen zijn niet meer hechtgebonden. Ze zitten niet meer in het cement vast. Het risico op emissie van vezels bij het verwijderen is dan te groot. Het verwijderen mag dan alleen door een gecertificeerd bedrijf gebeuren.

Stap 3 (vervolg). 3. Alleen als de vloerbedekking of vloertegels in zijn geheel verwijderd kunnen worden.De vloerbedekking mag niet worden gebroken, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt. Deze vezelemissie veroorzaakt namelijk blootstelling aan asbest. Alleen als de asbestvezels 'hechtgebonden' zijn. Hechtgebonden noemen we de asbestmaterialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als de vloerbedekking of vloertegels gelijmd zijn. As de asbestvezels niet vastzitten aan de vloerbedekking. Dit noemen we 'niet-hechtgebonden'. Denk daarbij aan asbest in de onderlaag van oud vloerzeil. 4. 5. Uit een gebouw dat een nevenfunctie (zonder bedrijfsfunctie) heeft bij die woning. Uit een gebouw dat geen woonfunctie heeft.

Stap 4. Voor het veilig verwijderen van asbest bestaat geen blauwdruk. Iedere situatie is anders. Een particulier moet dus zelf bepalen of hij in staat is het werk uit te voeren.

Stap 5. 1. Asbesthoudend materiaal dat u zelf heeft verwijderd, kunt u inleveren bij de milieustraat (gemeentewerf). Sommige kleinere milieustraaten hebben geen innamepunt voor asbest. Dan wordt u naar een andere milieustraat doorgestuurd. 2. U moet asbestmateriaal altijd goed verpakt aanleveren. Gebruik verpakkingsmateriaal dat geen lucht doorlaat, transparant is en stevig genoeg om niet te scheuren. Op de verpakking moet duidelijk het woord 'Asbest' staan.Controleer of uw gemeente geschikt verpakkingsmateriaal aanbiedt. U kunt dit materiaal ook online of bij een bouwmarkt kopen. Onverpakt asbest wordt niet geaccepteerd bij een gemeentelijk inzamelpunt. 3. Gaat u asbesthoudend of asbestgelijkend materiaal inleveren? Informeer dan eerst bij uw gemeente wat de regels zijn rondom het aanbieden van asbesthoudend materiaal, het formulier (afschrift van de melding van asbestverwijdering) en/of de acceptatievoorwaarden van de milieustraat.

Vraagt uw gemeente om een bewijs van melding bij het Omgevingsloket? Gemeentelijke milieustraten stellen vaak acceptatievoorwaarden voor het inleveren van asbesthoudend afval. Een veelvoorkomende voorwaarde is dat bij het aanbieden van het afval een bewijs van melding bij het Omgevingsloket moet worden overlegd. In de praktijk houdt dit in dat particulieren vaak een sloopmelding moeten indienen via het Omgevingsloket. Er zijn ook gemeenten die het afvoeren van asbesthoudend materiaal of asbestgelijkend materiaal zonder sloopmelding toestaan. Bij de milieustraat kunt u ook (goed verpakte) losse voorwerpen inleveren, bijvoorbeeld asbesthoudende bloembakken. Zit het asbesthoudend materiaal in een buis of leiding en vast aan het gebouw, zoals bij een schoorsteen of rioolpijp, dan is de kans op breuk bij het verwijderen groot en mag deze niet verwijderd worden door particulieren. Materiaal dat op asbest lijkt (bijvoorbeeld asbestvrije golfplaten) behandelt een milieustraat als asbest. Ook voor dit materiaal geldt dus de eis dat u het goed verpakt aanlevert. Het vrijkomende asbesthoudende materiaal moet gescheiden van ander afval worden ingeleverd bij de milieustraat.

Stap 6. Heeft uw gemeente de regel dat er voor het slopen of inleveren van asbesthoudende (losse) materialen en asbestgelijkende materialen een melding gedaan moet worden?

Stap 7. Let op: de melding wordt vanuit het Omgevingsloket automatisch naar uw gemeente gestuurd. Heeft u asbest gevonden in of om uw eigen woning? Dan kunt u dat verwijderen. U mag dat zelf doen als het asbest aan bepaalde eisen voldoet. Anders moet u daarvoor een gecertificeerd bedrijf inschakelen. U moet altijd een sloopmelding doen als u asbest gaat (of laat) verwijderen. Particulieren mogen onder strikte voorwaarden zelf asbest verwijderen. Wanneer u uitsluitend asbesthoudend materiaal verwijdert, dat aan deze eisen voldoet, dan heeft u geen asbestinventarisatierapport nodig. U moet wel altijd een sloopmelding doen. Voldoet het materiaal dat u wilt verwijderen niet aan deze eisen? Dan is er een groot risico op het vrijkomen van asbestvezels. Als sprake is van een complexe sloopactiviteit, bijvoorbeeld omdat de sloop wordt uitgevoerd in een openbare ruimte of zorgcomplex dat in gebruik is, moet u een risicomatrix invullen om te bepalen of een sloopveiligheidsplan moet worden toegevoegd aan de sloopmelding.

Heeft u een bouwwerk (woning, bedrijfspand en/of bijgebouw) van voor 1994, dan is er een grote kans dat er asbesthoudend materiaal is gebruikt. In dat geval geldt een verplichting om voordat u de sloopactiviteit uitvoert een asbestinventarisatie te laten uitvoeren. Vraag eerst om toestemming. Dit doet u bij het Omgevingsloket. U ontvangt van ons een brief over de toestemming voor het zelf verwijderen van het asbestmateriaal. Heeft u toestemming? Dan kunt u aan de slag. Heeft u geen toestemming? In de brief staat wat u moet doen. Soms is er meer informatie nodig om de sloopmelding compleet te maken. Met de akkoordbrief voor uw melding kunt u bij sommige afvalbrengstations gratis inpakfolie voor asbest ophalen. Dit heeft u nodig om het materiaal zelf te kunnen verwijderen. Ook kunt u bij sommige afvalbrengstations een pakket ophalen met beschermmiddelen.

Leg het speciale verpakkingsmateriaal klaar, zodat u het asbest direct in kunt pakken. Ruim alles leeg binnen en buiten het gebouw, waarvan het asbestverdachte materiaal verwijderd wordt. Maak het asbestverdachte materiaal goed nat voordat u begint. De inhoud van een eventuele dakgoot kunt u samen met de golfplaten inpakken en afvoeren. Ook is het verstandig om de dakgoot met een vochtige doek schoon te maken. Het gebruikte gereedschap maakt u schoon met een vochtige doek. Maak eventuele balken of latjes, waarop het asbestverdachte materiaal bevestigd zat, schoon met een vochtige doek. De verpakkingen waarin u het asbestverdachte materiaal verpakt, moeten makkelijk draagbaar te zijn.

Let op! Scheid het verwijderde materiaal direct van niet asbestverdacht materiaal. Verpak het direct in een dubbele laag speciale folie. Voordat u asbest verwijdert of laat verwijderen, moet u onderzoeken of u geen beschermde diersoorten (bijvoorbeeld vogels of vleermuizen) verstoort of verjaagt. U kunt het beste een gecertificeerde aannemer inschakelen. Die werkt zorgvuldig en houdt rekening met de activiteit Flora en Fauna (de Wet natuurbescherming). Zo’n aannemer weet wanneer hij welke werkzaamheden mag uitvoeren. Het kan zijn dat u door deze wet een ontheffing of vergunning nodig heeft om de werkzaamheden uit te mogen voeren.

Als u als bedrijf asbest vindt moet u dit altijd door een erkend bedrijf laten verwijderen. Weet u hoe u asbest kunt herkennen en op welke plekken asbest het meeste voorkomt? Sinds 1994 is het verhandelen en het toepassen van asbest verboden. Ook het bewerken van al aanwezige asbestmaterialen is (bijna altijd) verboden. Maar er is nog veel asbest aanwezig in gebouwen, installaties en schepen. Om werknemers te beschermen tegen de risico’s van asbest is er strenge regelgeving. Het Arbeidsomstandighedenbesluit bevat een apart hoofdstuk over asbest.

Veiligheidsnormen en verantwoordelijkheden

Grenswaarde en risicoklassen: Er geldt een strenge grenswaarde. In de lucht die de werknemer tijdens het werk inademt, mogen zich maximaal 2.000 asbestvezels per kubieke meter lucht bevinden. Is het gehalte hoger, dan vallen werkzaamheden in hogere risicoklassen. Inventariseren, melden, verwijderen en vrijgeven: Voor werkzaamheden met kans op blootstelling aan asbestvezels is de werkgever verplicht zaken te regelen voor werknemers. Voor gebouwen vóór 1994 geldt vaak een verplichting tot asbestinventarisatie door een gecertificeerd bureau. Een eindcontrole na sanering is vereist om vrijgave te krijgen. Deze eindcontrole gebeurt meestal door een geaccrediteerd laboratorium of inspecteur en kan luchtmonsters of visuele controles omvatten afhankelijk van de situatie.

Video en praktijkvoorbeelden: Een video “golfplaten zelf verwijderen” laat zien hoe u asbestplaten zelf van het dak kunt halen en belicht de voorwaarden waaraan u moet voldoen om zelf te mogen verwijderen.

Het proces verloopt meestal via meerdere bedrijven die elk een gespecialiseerd onderdeel van het proces uitvoeren: inventarisatie, verwijdering en eindcontrole. Het is mogelijk om het hele proces uit handen te geven, maar blijft gelden dat verschillende bedrijven betrokken dienen te zijn voor de verschillende stappen. De gemeente en de Arbeidsinspectie controleren op naleving van de regels.

Checklist voor een veilige aanpak

• Controleer of er sprake is van asbesthoudend materiaal en laat indien mogelijk laboratoriumanalyse uitvoeren.
• Doe altijd een sloopmelding bij de gemeente en een startmelding in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS).
• Verpak asbesthoudend materiaal luchtdicht en in dubbele folie; zorg voor duidelijke aanduiding "Asbest".
• Verwijder geen verweerde of kapotte platen zelf; schakel een gecertificeerd bedrijf in.
• Houd rekening met Flora en Fauna en mogelijke ontheffingen of vergunningen.

Praktische tips uit de praktijk

• Vraag vooraf offertes en inventarisatierapporten aan; leg uit welke delen mogelijk beheersbaar blijven.
• Houd rekening met de tijdlijnen: meldingen en vergunningen kosten tijd vóór de start van sanering.
• Grootste risico: emissie van vezels bij breuk of beschadiging; voorkom breuk door zorgvuldig verwijderen.

tags: #asbest #verwijderen #huisman