Asbest verwijderen: regels en werkwijze Klaaswaal

Stap 1. De uitzondering voor asbestverwijdering door particulieren wordt in de wet genoemd: 'geen verwijdering in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf'. De particulier mag geen hulp vragen aan een aannemer of andere professional bij de verwijdering.

Stap 2. Alleen met een laboratoriumanalyse kunt u vaststellen of een materiaal of product asbest bevat. Wel is het mogelijk materialen met asbest in woningen te herkennen. Wilt u weten of er asbest in uw eigen huis of andere type gebouw aanwezig is? Bekijk voorbeelden van asbesttoepassingen zodat u asbesthoudende materialen herkent en kijk in de Asbestwegwijzer waar mogelijk asbest is toegepast.

Stap 3. 1. Het gaat erom dat het totaal niet meer dan 35 m2 asbesthoudend materiaal is. 2. Alleen als de platen geschroefd zijn. Alleen als de platen in zijn geheel verwijderd kunnen worden. Een asbestplaat mag niet worden gebroken of gezaagd, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt. Deze vezelemissie veroorzaakt namelijk blootstelling aan asbest. Alleen als de asbestplaten niet verweerd of kapot zijn. De asbestvezels van platen moeten hechtgebonden zijn. Hechtgebonden noemen we de asbestmaterialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als de asbestplaten zijn gespijkerd, gelijmd of geniet. Soms zijn asbestplaten bevestigd met spijkers of nieten. Of ze zijn gelijmd. Als de asbestplaten verweerd of kapot zijn. Een particulier mag geen verweerde of kapotte asbestplaten verwijderen. De asbestvezels in deze platen zijn niet meer hechtgebonden. Ze zitten niet meer in het cement vast. Het risico op emissie van vezels bij het verwijderen is dan te groot. Het verwijderen mag dan alleen door een gecertificeerd bedrijf gebeuren. 3. Alleen als de vloerbedekking of vloertegels in zijn geheel verwijderd kunnen worden.De vloerbedekking mag niet worden gebroken, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt. Deze vezelemissie veroorzaakt namelijk blootstelling aan asbest. Alleen als de asbestvezels 'hechtgebonden' zijn. Hechtgebonden noemen we de asbestmaterialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als de vloerbedekking of vloertegels gelijmd zijn. As de asbestvezels niet vastzitten aan de vloerbedekking. Dit noemen we 'niet-hechtgebonden'. Denk daarbij aan asbest in de onderlaag van oud vloerzeil. 4. 5. Uit een gebouw dat een nevenfunctie (zonder bedrijfsfunctie) heeft bij die woning. Uit een gebouw dat geen woonfunctie heeft. Stap 4. Voor het veilig verwijderen van asbest bestaat geen blauwdruk. Iedere situatie is anders. Een particulier moet dus zelf bepalen of hij in staat is het werk uit te voeren. Stap 5. 1. Asbesthoudend materiaal dat u zelf heeft verwijderd, kunt u inleveren bij de milieustraat (gemeentewerf). Sommige kleinere milieustraten hebben geen innamepunt voor asbest. Dan wordt u naar een andere milieustraat doorgestuurd. 2. U moet asbestmateriaal altijd goed verpakt aanleveren. Gebruik verpakkingsmateriaal dat geen lucht doorlaat, transparant is en stevig genoeg om niet te scheuren. Op de verpakking moet duidelijk het woord 'Asbest' staan.Controleer of uw gemeente geschikt verpakkingsmateriaal aanbiedt. U kunt dit materiaal ook online of bij een bouwmarkt kopen. Onverpakt asbest wordt niet geaccepteerd bij een gemeentelijk inzamelpunt. 3. Gaat u asbesthoudend of asbestgelijkend materiaal inleveren? Informeer dan eerst bij uw gemeente wat de regels zijn rondom het aanbieden van asbesthoudend materiaal, het formulier (afschrift van de melding van asbestverwijdering) en/of de acceptatievoorwaarden van de milieustraat. Vraagt uw gemeente om een bewijs van melding bij het Omgevingsloket? Gemeentelijke milieustraten stellen vaak acceptatievoorwaarden voor het inleveren van asbesthoudend afval. Een veelvoorkomende voorwaarde is dat bij het aanbieden van het afval een bewijs van melding bij het Omgevingsloket moet worden overlegd. In de praktijk houdt dit in dat particulieren vaak een sloopmelding moeten indienen via het Omgevingsloket. Er zijn ook gemeenten die het afvoeren van asbesthoudend materiaal of asbestgelijkend materiaal zonder sloopmelding toestaan. Bij de milieustraat kunt u ook (goed verpakte) losse voorwerpen inleveren, bijvoorbeeld asbesthoudende bloembakken. Zit het asbesthoudend materiaal in een buis of leiding en vast aan het gebouw, zoals bij een schoorsteen of rioolpijp, dan is de kans op breuk bij het verwijderen groot en mag deze niet verwijderd worden door particulieren. Materiaal dat op asbest lijkt (bijvoorbeeld asbestvrije golfplaten) behandelt een milieustraat als asbest. Ook voor dit materiaal geldt dus de eis dat u het goed verpakt aanlevert. Het vrijkomende asbesthoudende materiaal moet gescheiden van ander afval worden ingeleverd bij de milieustraat. Vraagt uw gemeente om een bewijs van melding bij het Omgevingsloket? Stap 6. Heeft uw gemeente de regel dat er voor het slopen of inleveren van asbesthoudende (losse) materialen en asbestgelijkende materialen een melding gedaan moet worden? Stap 7. Let op: de melding wordt vanuit het Omgevingsloket automatisch naar uw gemeente gestuurd. Asbest is een natuurlijk mineraal met een vezelstructuur. Het werd vroeger vaak in combinatie met een bindmiddel omgevormd tot een eindproduct. Sinds 1994 is er een verbod op het verwerken van asbest. Producten met “niet-hecht gebonden” asbest mochten sinds 1983 al niet meer verkocht worden. Het gaat hierbij om materiaal met weinig bindmiddel en zachtere materialen als vloerzeilen en isolatiekoord. Materiaal met asbest werd gebruikt voor brandveiligheid (bijvoorbeeld in de cv-ruimte of op zolder). Pas na langdurig gebruik bleek dat er ernstige gezondheidsrisico`s zijn verbonden aan het inademen van asbestvezels. Vanwege deze gezondheidsrisico`s is er in Nederland een verbod op het gebruik van asbest. Om deze reden is er ook een strikte wet- en regelgeving van toepassing op het verwijderen van asbest. Om gebruik te maken van de vrijstelling moet u wel een geaccepteerde sloopmelding indienen. U mag maximaal 35 m² materiaal verwijderen waar mogelijk asbest in zit per kadastraal geregistreerd perceel (bijvoorbeeld uw woning). Dit geldt alleen voor hechtgebonden geschroefde beplating (zolang dat geen dakleien zijn), asbesthoudende vloertegels en niet losliggende niet-gelijmde asbesthoudende vloerbedekking. Heeft u meer asbest of valt de toepassing niet onder de vrijstelling voor particulieren? Dan moet een daarin gespecialiseerd bedrijf het asbest weghalen en afvoeren. Dit zijn landelijke regels. Weet u het niet zeker of heeft u twijfels? Neem dan contact op met de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) via telefoonnummer 088 -022 50 00. Zij kunnen u vertellen of u het asbest zelf mag verwijderen. Als dat niet mag, laat u het verwijderen door een gecertificeerd bedrijf. Asbest mag alleen op afspraak ingeleverd worden op het afvalbrengstation in Mijdrecht. Met dit bewijs (maar nog zonder het asbest) kunt u tijdens de openingstijden terecht bij het afvalbrengstation in Mijdrecht. Hier maakt u een afspraak voor een tijdstip waarop u het asbest kunt komen brengen. Eén van onze medewerkers controleert de geaccepteerde sloopmelding en zal instructies meegeven hoe u het asbest dient te verpakken. Op de afgesproken datum en tijd kunt u zich met het formulier melden bij één van onze medewerkers. Zonder bewijs van een geaccepteerde sloopmelding mag asbest niet ingeleverd worden. Het verwijderen van asbest is aan strikte regelgeving gebonden. Deze is verankerd in verschillende wetten en besluiten. Bij verwijdering van asbest uit gebouwen, uit objecten en vanaf het maaiveld moet eerst inventarisatie plaatsvinden van de aanwezigheid van het asbest. Als blijkt dat er asbest aanwezig is, wordt per asbesthoudende toepassing vastgesteld in welke risicoklasse de verwijdering van het asbest valt. Er zijn 3 risicoklassen. Bij verwijdering van asbest uit de bodem gelden aparte voorwaarden.Werkplan werkvoorbereiding asbestverwijderingHet is verplicht om werkzaamheden met asbest minimaal 2 dagen voor aanvang te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.Verbouwen of onderhoud? Ga naar checklistasbest.nlGaat u een bestaand gebouw verbouwen of slopen? Controleer altijd of u met asbest in aanraking kunt komen. Bedrijven die werkzaamheden in gebouwen gaan uitvoeren en die niet gecertificeerd zijn om asbest te verwijderen kunnen een check doen op checklistasbest.nl.Risicoklasse 1Als de verwijdering van het asbesthoudende materiaal is ingedeeld in risicoklasse 1, dan wordt de blootstellingsnorm (grenswaarde) niet overschreden. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een losliggende asbesthoudende cementplaat of een asbesthoudend koord in een kachel die in zijn geheel wordt verwijderd. Het risico hierbij is beperkt. Daarom hoeft het asbest niet te worden verwijderd door een gecertificeerd bedrijf. Ook niet-gecertificeerde bedrijven mogen dat doen. In sommige gevallen mogen ook particulieren asbest verwijderen. Hieraan zijn specifieke voorwaarden verbonden.Risicoklasse 2/2aAls uit de asbestinventarisatie blijkt dat verwijdering van asbesthoudende materialen alleen veilig mogelijk is in risicoklasse 2 of 2a, dan betekent dit dat de grenswaarde wordt overschreden. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een dak met golfplaten, leidingisolatie of een ingemetselde schoorsteenbuis. Er is dan sprake van een onacceptabel risico. De gezondheid van de werknemers kan ernstige schade oplopen. Daarom mogen de werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a alleen door een gecertificeerd bedrijf worden uitgevoerd. Gecertificeerde bedrijven hebben de beschikking over specialistische kennis, specifieke apparatuur en hulpmiddelen en vakkundig opgeleide werknemers, zodat het asbest zo veilig mogelijk kan worden verwijderd.Bodem en grondVoor het saneren van asbesthoudende grond gelden aparte regels. Hiervoor is een apart meldformulier beschikbaar. Bekijk meer informatie op Informatiepunt Leefomgeving - Bodemsanering asbest.VerreikerMaakt u gebruik van een personenwerkbak die gekoppeld is aan een verreiker? Of verhuurt u deze aan anderen? In huizen die vóór 1994 zijn gebouwd kan asbest voorkomen. Asbest is gevaarlijk. Het kan bij het klussen vrijkomen. Vaak is asbest verwerkt in golfplaten, vloerzeil, plafondplaten, afvoerbuizen en schoorstenen. Voor het verwijderen van asbest dient u een sloopmelding te doen.Voor verwijdering en inlevering van asbest gelden strenge regels. In sommige gevallen mag u de asbest niet zelf verwijderen. Dit mag alleen een gespecialiseerd bedrijf doen. U kunt ook contact leggen met de gemeente om te bespreken hoe u de werkzaamheden kunt (laten) uitvoeren. Dan gelden de volgende regels:U maakt op het online omgevingsloket een korte melding dat u gaat slopen en/of asbest wilt verwijderen. U ontvangt meteen een bevestiging.De gemeente geeft u daarna binnen 5 werkdagen schriftelijk toestemming om de asbest te verwijderen.U mag daarna de materialen met asbest zelf verwijderen. Probeer asbestonderdelen intact te laten. Draag beschermende kleding, handschoenen en een mondkapje tijdens het werk.U dient de asbestonderdelen dubbel in te pakken in plastic folie van minimaal 0,2 mm dik. Plak de pakketten goed dicht met sterk tape (geen vuilniszakken of schilderstape gebruiken). Geef op het pakket duidelijk aan dat het om asbest gaat.U brengt de asbestonderdelen binnen twee weken naar het afvalbrengstation.U stuurt het bewijs van het afvalbrengstation naar de gemeente.Meer dan 35 m2 asbest?U maakt een uitgebreide melding op het online omgevingsloket over de grote(re) hoeveelheid asbest. Bij deze melding moet u ook een asbestinventarisatierapport indienen. Na de melding ontvangt u van de gemeente bericht.U mag de asbest niet zelf verwijderen. U dient hiervoor een gespecialiseerd bedrijf in te schakelen. U blijft wel eindverantwoordelijk voor de werkzaamheden van het bedrijf dat u inschakelt. Video: golfplaten zelf verwijderenIn deze video zie je hoe je asbestplaten zelf van je dak kunt halen. Ook hoor je meer over de voorwaarden waaraan je moet voldoen om asbest zelf te mogen verwijderen.Voor je begintHandige tipsStappenplan zelf asbest (schuur)dak verwijderenTijd: 10 uurWat heb je nodig?MaterialenGereedschap1. Maak je schuur leegMaak je schuur leeg en haal alle spullen eruit. Zo weet je zeker dat er geen asbestvezels op je spullen terechtkomen.2. Plaats afdekfolie op de vloerBedek de vloer met afdekfolie. Zo vang je eventueel stof met vezels op. De afdekfolie verpak je na je klus samen met je beschermende kleding in plastic.3. Dek vaste delen afDek vaste kasten, wandplanken en stopcontacten af met folie.4. Leg verpakkingsplastic klaarVouw naast je schuur twee lagen verpakkingsplastic uit. Hierin verpak je straks de verwijderde asbestplaten.5. Draag veiligheidskledingDraag veiligheidskleding over je kluskleding heen. Gebruik een wegwerpoverall en trek handschoenen, rubberlaarzen of werkschoenen aan. Dit geldt voor iedereen die helpt bij de klus.6. Handschoenen en stofmaskerDoe de mouwen over je handschoenen en de pijpen over je laarzen of schoenen. Zet je stofmasker op en houd het asbest zoveel mogelijk buiten je ademzone. Je kunt een mondkapje gebruiken, al beschermt deze niet volledig. Gebruik je een mondkapje, neem dan een FFP3-masker.7. Laat mos en planten zittenMos en vastgegroeide planten kun je laten zitten: bij schoonmaken/het verwijderen kunnen vezels vrijkomen. Knip klimplanten los zodat je de dakplaten kunt verwijderen.8. Maak de platen licht vochtigSchakel eerst de stroom uit. Maak de platen licht vochtig aan de onder- en bovenkant, met de tuinslang op sproeistand. Ook hiermee voorkom je dat vezels vrijkomen. Bij regenachtig weer is dat op het dak niet nodig.9. Maak de eerste plaat losDraai de houtdraadbouten of schroeven los, daar waar de golf van de eerste plaat over de volgende plaat ligt.10. Til samen de plaat van het dakTil samen de eerste plaat van het dak. Breek of zaag de plaat niet kapot en schuif de plaat niet over de balken. Werk altijd samen, zodat je platen onbeschadigd kunt verwijderen. Ga nooit op de platen staan, omdat ze dan kunnen breken.11. Leg de plaat wegLeg de plaat voorzichtig op het verpakkingsplastic. Dat is het dubbele plastic verpakkingsmateriaal dat je hebt klaargelegd.12. Bescherm de plaatBescherm de plaat tegen beschadigen. Vouw een stuk karton om de rand van de eerste plaat voordat je de tweede plaat erop legt. Zo voorkom je dat de twee platen schuren en beschadigen.13. Verwijder de overige platenVerwijder de overige platen op dezelfde manier. Verpak de platen per twee in dubbel plastic en maak het pakket dicht met tape. Verpak vanwege het gewicht nooit meer dan twee platen tegelijk.14. Verpak elk pakket nogmaalsBij voorkeur verpak je elk pakket met twee platen nogmaals in een stuk plastic. Zo zijn de platen dubbel en veilig verpakt.15. Maak de balken schoonZijn alle platen verwijderd? Maak dan de balken waarop de platen vastzaten met een natte doek schoon. De doek verwijder je na de klus samen met je beschermende kleding.16. Maak gereedschap schoonMaak trap en gereedschap schoon. Ook dit doe je met een natte doek die je daarna weggooit.17. Pak je kleding inPak je beschermende kleding in. Leg ook hiervoor verpakkingsplastic op de grond. Trek daar je overall, masker en handschoenen uit. Verpak deze in het plastic, samen met de schoonmaakdoek(en) en de afdekfolie. Maak het pakket dicht met tape.18. Spoel laarzen afSpoel schoenen of laarzen af. Doe dit buiten bij een afvoerput, met een ruime hoeveelheid water.19. Breng materiaal wegBreng het ingepakte materiaal zo snel mogelijk weg. Draag het afval het liefst niet door je woning, maar buitenom naar je vervoersmiddel. Vervoer de platen voorzichtig, zodat ze niet breken. Breng alles zo snel mogelijk naar het afvalscheidingsstation. Neem je toestemmingsdocument en identiteitsbewijs mee.20. Vraag om hulpVraag medewerkers om hulp. Bij het afvalscheidingsstation vertellen medewerkers je welke container bedoeld is voor asbestafval. Asbest is gevaarlijk voor de gezondheid. Mensen die met asbestvezels in aanraking komen kunnen ernstig ziek worden. Daarom stelt de overheid regels voor het gebruik van asbest.

Asbest zit in veel verschillende producten. Asbest kan in allerlei materialen of producten zitten die voor 1994 zijn gemaakt. Asbest is een natuurlijk mineraal. Er zijn nog steeds landen waar ze asbest verwerken in producten. In sommige producten kan asbest zitten. Ze kunnen door een gecertificeerd laboratorium een monster laten onderzoeken.

Asbestdak vervangenHoe ouder een asbestdak, hoe meer asbestvezels vrijkomen door (natuurlijke) beschadigingen. De dakeigenaar doet zelf een sloopmelding bij de gemeente. Mag een dakeigenaar zelf asbestmateriaal verwijderen? Dat mag als de dakeigenaar aan de voorwaarden voldoet voor het zelfstandig verwijderen van asbestmateriaal. Soms moet de dakeigenaar een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf het werk laten doen. Maak een asbestbeheersplan als asbest kan blijven zittenBlijkt uit het asbestinventarisatierapport dat asbest nog goed vastzit in een ander materiaal in een gebouw, zoals in niet verweerd cement? En zijn er geen sloop- of renovatieplannen? Als het niet makkelijk beschadigt, is het meestal veilig genoeg. Wel is het verstandig als de gebouweigenaar mogelijke gevaren voor werknemers in kaart brengt. Bijvoorbeeld in een asbestbeheersplan. Zo is het duidelijk hoe het gebouw veilig is te gebruiken.

De gemeente of omgevingsdienst informeert en handhaaftDe gemeente of omgevingsdienst kan zelf extra regels vaststellen. Deze regels over asbest zijn op te vragen bij gemeenten of omgevingsdiensten. De gemeente of omgevingsdienst mag boetes geven. Of dwingen met een te betalen geldbedrag om een asbestdak te verwijderen. Eigenaren van onroerend goed dienen de gebruikers te informeren over de aanwezigheid van asbest in het onroerend goed. Het is wettelijk toegestaan opstallen/gebouwen te gebruiken waarin asbesthoudend materiaal is toegepast, mits de asbesttoepassingen geen risicovol asbestblootstellingsgevaar veroorzaken bij normaal gebruik. De aanwezigheid van asbest mag het normale gebruik van de opstallen/gebouwen niet belemmeren. Onderstaand wordt nader ingegaan op de desbetreffende regelgeving. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat regels voor het inventariseren van asbest en het verwijderen van asbest in het algemeen en uit een bouwwerk in het bijzonder. Het behandelt de emissie van asbestvezels in objecten en materialen. Verder bevat het besluit voorschriften over het bouwen, gebruiken en slopen van bouwwerken. Wilt u asbest uit uw bouwwerk verwijderen, dan moet u daar in de meeste gevallen melding van doen bij de gemeente. In de Bbl vindt u wanneer en onder welke voorwaarden u een melding moet maken. Meestal moet het asbest verwijderd worden door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf. De hoofdregel is dat u ten minste vier weken voor de aanvang van de werkzaamheden de sloopmelding bij het bevoegd gezag doorgeeft. Soms kan deze termijn worden verkort tot 5 werkdagen. En in enkele gevallen is er geen sloopmelding nodig. Het Besluit asbestwegen milieubeheer behandelt het verbod op asbest in een weg, pad of een erf boven een bepaalde concentratie, namelijk 100 milligram per kilogram (concentratie serpentijnasbest vermeerderd met tien maal de concentratie amfiboolasbest). Boven deze concentratie is het verboden om een asbestweg voorhanden te hebben. Het Arbeidsomstandighedenbesluit bevat regels in het belang van de veiligheid, de gezondheid en het welzijn in verband met de arbeid. Het bepaalt onder andere dat een bedrijf dat asbest wil verwijderen of opruimen, eerst een asbestinventarisatierapport moet laten opstellen door een gecertificeerd inventarisatiebedrijf. Dit rapport vermeldt de risicoklasse waarin de werkzaamheden met asbest worden ingedeeld (1, 2 of 2a). Toch zijn hier enkele specifieke uitzonderingen. Vallen uw werkzaamheden in risicoklasse 1? Regelmatig wordt het Arbeidsomstandighedenbesluit gewijzigd, net als de bijbehorende regeling. U vindt de meest recente informatie op het Arboportaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het Productenbesluit Asbest bevat regels betreffende asbest en asbesthoudende producten. Het bepaald het verbod op het produceren, op de markt brengen, invoeren, in voorraad houden, verkopen, toepassen en hergebruiken van asbesthoudende producten. Deze regels gelden niet voor bodemverontreinigingen met asbest en asbesthoudend afval, voor zover het gaat om verwijdering door verbranden of storten van asbest.

Infografiek: overzicht regulering asbestverwijdering

Zelf asbesthoudende golfplaten verwijderen

tags: #asbest #verwijderen #klaaswaal