Asbest Verwijderen: Regelgeving, Risicoklassen en Zelf Doen

Het verwijderen van asbest is een proces dat aan strikte regelgeving is gebonden, verankerd in diverse wetten en besluiten. Voordat asbesthoudende materialen uit gebouwen, objecten of vanaf het maaiveld mogen worden verwijderd, dient eerst een inventarisatie te worden uitgevoerd om de aanwezigheid van asbest vast te stellen.

Inventarisatie en Risicoklassen

Indien asbest wordt aangetroffen, wordt per asbesthoudende toepassing bepaald in welke van de drie risicoklassen de verwijdering valt. Deze classificatie is cruciaal voor het bepalen van de benodigde veiligheidsmaatregelen en de bevoegdheid van de uitvoerende partij.

Voor het saneren van asbesthoudende grond gelden specifieke regels en een apart meldingsformulier. Meer informatie hierover is te vinden op Informatiepunt Leefomgeving - Bodemsanering asbest.

Schematische weergave van de risicoklassen bij asbestverwijdering

Risicoklasse 1

In risicoklasse 1 wordt de blootstellingsnorm (grenswaarde) bij verwijdering van asbesthoudend materiaal niet overschreden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een losliggende asbesthoudende cementplaat of een asbesthoudend koord in een kachel die in zijn geheel wordt verwijderd. Het risico hierbij is beperkt, waardoor verwijdering niet per se door een gecertificeerd bedrijf hoeft te worden uitgevoerd. Ook niet-gecertificeerde bedrijven en, onder strikte voorwaarden, particulieren mogen deze werkzaamheden uitvoeren.

Risicoklasse 2/2a

Wanneer de asbestinventarisatie uitwijst dat verwijdering van asbesthoudende materialen alleen veilig mogelijk is in risicoklasse 2 of 2a, betekent dit dat de grenswaarde wordt overschreden. Voorbeelden hiervan zijn daken met golfplaten, leidingisolatie of ingemetselde schoorsteenbuizen. Er is dan sprake van een onacceptabel risico voor de gezondheid van werknemers. Werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a mogen daarom uitsluitend door een gecertificeerd bedrijf worden uitgevoerd. Deze bedrijven beschikken over specialistische kennis, specifieke apparatuur, hulpmiddelen en vakkundig opgeleide werknemers om asbest zo veilig mogelijk te verwijderen.

Meldingsplicht en Vergunningen

Werkzaamheden met asbest dienen minimaal twee dagen voor aanvang te worden gemeld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Voor verbouwingen of onderhoud waarbij asbest mogelijk aangetroffen kan worden, is er de website checklistasbest.nl.

Bij het verwijderen van asbest, of bij sloopwerkzaamheden waarbij meer dan 10 m³ sloopafval vrijkomt, is een sloopmelding bij het Omgevingsloket verplicht. De melding dient uiterlijk vier weken voor de start van de werkzaamheden te geschieden wanneer een gecertificeerd bedrijf het asbest verwijdert (inclusief het asbestinventarisatierapport), en uiterlijk vijf werkdagen voor de start wanneer het asbest zelf wordt verwijderd.

Na de melding beoordeelt de omgevingsdienst of gemeente de aanvraag en toetst deze aan de wettelijke eisen. Binnen vijf werkdagen wordt toestemming verleend voor zelfverwijdering, en binnen vier weken ontvangt men een acceptatie- of afwijzingsbrief wanneer een gecertificeerd bedrijf de werkzaamheden uitvoert.

Asbest plaatmateriaal veilig verwijderen: bekijk het stappenplan

Zelf Asbest Verwijderen: Voorwaarden en Stappenplan

Particulieren mogen onder strikte voorwaarden zelf asbest verwijderen, met name wanneer het gaat om hechtgebonden, geschroefde asbesthoudende platen, vloertegels of niet-gelijmde vloerbedekking, tot een maximum van 35 m² per perceel. Belangrijk is dat het materiaal onbeschadigd is en de vezels hechtgebonden zijn. Materialen die gelijmd zijn, gespijkerd, geniet of verweerd zijn, mogen niet door particulieren zelf worden verwijderd.

Stappenplan voor particulieren:

  1. Bepaal of zelfverwijdering is toegestaan: Controleer of het materiaal voldoet aan de criteria voor zelfverwijdering (hechtgebonden, onbeschadigd, max. 35 m², niet gelijmd/geniet/gespijkerd). Bij twijfel of voor ander materiaal dient altijd een gecertificeerd bedrijf te worden ingeschakeld.
  2. Meld de werkzaamheden: Dien een sloopmelding in bij het Omgevingsloket, uiterlijk vijf werkdagen voor aanvang.
  3. Voorbereiding: Zorg voor een lege ruimte rondom het asbesthoudende object en dek de vloer af met folie. Het is raadzaam om op een regenachtige dag te werken of het materiaal vochtig te maken om vezelverspreiding te voorkomen.
  4. Veilig verwijderen: Voorkom breken, zagen, schuren of schaven van het materiaal. Gebruik beschermende kleding en eventueel spuitlijm of haarlak voor bevestigingsmiddelen.
  5. Verpakken: Verpak het verwijderde asbest en wegwerpkleding dubbel in stevig, luchtdicht plastic. Plak dit dicht met tape en voorzie het van een asbeststicker. Spoel het pakket na met de tuinslang.
  6. Afvoeren: Lever het verpakte asbest in bij de milieustraat. Informeer vooraf bij de gemeente naar de specifieke regels, benodigde formulieren en acceptatievoorwaarden.

Bij het verwijderen van asbest mogen particulieren geen hulp inschakelen van aannemers of andere professionals. Een laboratoriumanalyse kan uitsluitsel geven over de aanwezigheid van asbest, maar visueel herkennen is lastig. Materialen toegepast vóór 1993 zijn verdacht.

Illustratie van correct verpakte asbestmaterialen voor afvoer

Asbest Daken

De overheid werkt aan een verbod op asbestdaken per 2024. Het gezondheidsrisico bij asbestdaken wordt als groter beschouwd dan bij asbest in huis, door de blootstelling aan weer en wind die tot vezelverspreiding kan leiden. Het verwijderen van asbestdaken is complex en de vraag naar gespecialiseerde bedrijven is groot, wat kan leiden tot hoge kosten.

Kosten en Subsidies

De kosten voor asbestverwijdering variëren sterk per situatie en kunnen oplopen van €300 tot wel €1.500, afhankelijk van het type asbest, de hoeveelheid, de bereikbaarheid en de benodigde maatregelen. Voor het verwijderen van golfplaten met asbest geldt vaak een vierkante meterprijs. Het vergelijken van offertes van gecertificeerde bedrijven kan tot wel 30% op de kosten besparen.

Hoewel landelijke subsidies voor asbestverwijdering zijn afgeschaft, bieden sommige gemeenten of provincies nog financiële regelingen aan, met name voor bedrijven.

Wanneer een Specialist Inschakelen?

Een specialist is altijd noodzakelijk bij:

  • Losgebonden asbest: Vezels zitten niet vast aan het materiaal en komen gemakkelijk vrij.
  • Risicoklasse 2 en 2a: De grenswaarde voor blootstelling wordt overschreden.
  • Beschadigd of verweerd materiaal: Het risico op vezeluitstoot is te groot.
  • Complexere toepassingen: Zoals ingemetselde leidingen, schoorstenen of asbesthoudend isolatiemateriaal.
  • Grote hoeveelheden: Meer dan 35 m² hechtgebonden asbest.

Gecertificeerde bedrijven gebruiken technieken zoals containment (afschermen van de werkruimte), openlucht-techniek (voor daken en gevelplaten) en de couveusetechniek (voor moeilijk bereikbare plekken) om asbest veilig te verwijderen. Het ingezamelde asbest wordt gestort op speciale stortplaatsen.

De gezondheidsrisico's van asbest zijn aanzienlijk; het inademen van asbestvezels kan leiden tot ernstige ziekten zoals asbestose, longkanker en mesothelioom. Voorzichtigheid en naleving van de regelgeving zijn daarom essentieel.

tags: #asbest #verwijderen #reeuwijk