Hoe werkt automatische ontluchting cv ketel: werking, typen en onderhoud

Wereldmarktleider Caleffi levert MINICAL en ROBOCAL ontluchters toe. Automatische ontluchters zijn ontworpen om opgehoopte lucht uit verwarmings- en koelinstallaties te verwijderen zonder dat er handmatig hoeft ingegrepen te worden. Daarnaast voorkomen ze dat lucht zich ophoopt in leidingen en radiatoren en gaan ze lawaai, corrosie en cavitatie in de circulatiepomp tegen. Kortom: allemaal aspecten die de levensduur en prestaties van een installatie nadelig kunnen beïnvloeden.

Werkingsprincipe van automatische ontluchters

Het werkingsprincipe van een automatische ontluchter is zeer eenvoudig. Een vlotter die op het waterniveau drijft, houdt een afsluiter gesloten. Wanneer er zich in de vlotterkamer lucht verzamelt, daalt het waterniveau en zal het ontluchtingsventiel openen. De verzamelde lucht zal nu ontsnappen. Hierdoor stijgt het waterniveau en het ontluchtingsventiel sluit weer.

MINICAL kent namelijk een naaldafsluiter die middels een robuuste RVS hefboom aan de vlotter bevestigd is; een zeer groot ontluchtingsdebiet dankzij de grote luchtkamer; een beperkt risico op vervuiling aangezien er voldoende ruimte tussen het water en de afsluiter is; en leverbaar met een hygroscopisch veiligheidskapje (optioneel) waarin schijfjes van cellulosevezels zijn gemonteerd. Deze hygroscopische schijfjes laten alleen lucht door en voorkomen waterlekkage.

ROBOCAL heeft een afsluiter bestaande uit een siliconenklepje dat via een veer op en neer beweegt; het heeft een kleinere luchtkamer en dus een kleiner ontluchtingsdebiet; en een beperkter formaat voor installatie op kleine en moeilijk bereikbare plaatsen. Zowel MINICAL als ROBOCAL zijn leverbaar met een automatisch afsluitklepje zodat ontluchters gemakkelijk gedemonteerd en eventueel vervangen kunnen worden zonder de installatie te ledigen.

Toepassingsgebied en voordelen

Nieuws overzicht: Lucht in een cv installatie zorgt voor borrelende geluiden, slecht warm wordende radiatoren en onrustige watercirculatie. Automatische ontluchters worden gebruikt in cv installaties, vloerverwarming, centrale verwarming en bij cv ketels. Een vlotterontluchter voert opgehoopte lucht automatisch af via een intern vlottersysteem. Een lekkende ontluchter, blijvende luchtproblemen of vocht rond de kap wijzen vaak op slijtage of vervuiling. Bij vloerverwarming kunnen kleine luchtbellen de circulatie verstoren waardoor groepen minder goed warm worden. Dat wijst meestal op vervuiling, slijtage of een defect binnenwerk.

Borrelende radiatoren? Koude plekken in huis? Grote kans dat er lucht in je verwarmingssysteem zit. Geen zorgen, dit is meestal makkelijk zelf op te lossen. In dit artikel lees je hoe er lucht in het systeem komt, wanneer je moet ontluchten en hoe je dat doet bij verschillende soorten verwarming: van cv-ketel tot hybride en all-electric warmtepomp.

Wanneer komt lucht in het systeem?

Tijdens het bijvullen van je systeem, bij temperatuurwisselingen of door kleine lekjes, kan er lucht in het leidingwerk terechtkomen. Die lucht verzamelt zich op hoge punten in het systeem en voorkomt dat warm water goed doorstroomt. Het gevolg? Je radiatoren worden niet goed warm en je hoort een borrelend geluid uit je radiatoren.

Waarom ontluchten belangrijk is

Als er lucht in je verwarmingssysteem zit, werkt het minder efficiënt. De warmte wordt niet goed verdeeld, je energieverbruik stijgt en je installatie kan onnodig slijten. Door te ontluchten zorg je ervoor dat het warme water weer vrij kan circuleren. Een stukje onderhoud voor je verwarmingssysteem dus!

Waarom ontluchten extra belangrijk is bij een warmtepomp

Een warmtepomp werkt op basis van watercirculatie. Zit er lucht in het systeem, dan kan de pomp zijn werk niet goed doen. Je loopt dan het risico op geluidsoverlast, storingen of zelfs schade. Een goed ontlucht systeem verhoogt niet alleen het comfort, maar ook het rendement én de levensduur van je installatie.

Zo ontlucht je verwarming

Het ontluchten van je verwarming is gelukkig simpel. Begin beneden en werk naar boven, omdat lucht stijgt en de hoogste radiatoren de meeste lucht vasthouden. Wat heb je nodig?

• Een ontluchtingssleuteltje (verkrijgbaar bij elke bouwmarkt)
• Een doekje en/of klein bakje om eventueel water op te vangen
• Eventueel: toegang tot de app of portal als je een slim systeem hebt

Belangrijk: ongeacht of het om je warmtepompsysteem of cv-ketel gaat, de waterdruk moet op peil zijn tussen 1,5 en 2 bar. Controleer dit voor je begint, want als je het water hebt bijgevuld MOET je daarna je verwarming ontluchten.

Ontluchten bij een cv-ketel

Zet de thermostaat uit en laat het systeem afkoelen. Controleer de druk (moet tussen 1,5 en 2 bar liggen). Zet alle radiatoren volledig open. Houd een doekje of bakje onder het ontluchtingsventiel. Gebruik het sleuteltje om het ventiel een kwartslag open te draaien. Je hoort lucht ontsnappen. Zodra er water begint te druppelen, draai je het ventiel weer dicht. Herhaal dit bij alle radiatoren, van beneden naar boven. Controleer opnieuw de druk en vul zo nodig bij tot 1,5-2 bar. Zet de thermostaat weer aan en controleer of alles goed warm wordt.

Ontluchten bij een hybride warmtepomp

Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel, dus het ontluchten gaat grotendeels hetzelfde. Zet de thermostaat uit en laat het systeem afkoelen. Controleer de systeemdruk en vul eventueel bij tot tussen de 1,5 en 2 bar. Zet alle zones of radiatoren volledig open. Open eventueel de automatische ontluchters op de installatie. Start het ontluchtingsprogramma via app of portal, indien aanwezig. Houd bij elk ontluchtingspunt een doekje of bakje klaar. Draai met het sleuteltje het ventiel een kwartslag open. Laat lucht ontsnappen. Zodra er water uitkomt, draai je het ventiel weer dicht. Werk alle radiatoren, verde­lers en eventueel vloerverwarmingspunten af - van beneden naar boven. Controleer de druk opnieuw en vul bij indien nodig. Zet de thermostaat weer aan en controleer of alles goed warm wordt.

Heb je een Weheat systeem met slimme zone-regeling? Zet dan alle zones open voor een goede doorstroming. Je kunt ook het ontluchtingsprogramma starten via de app of portal.

Ontluchten bij een all-electric warmtepomp

Bij een volledig elektrisch systeem (zonder cv-ketel) zijn de stappen iets anders, maar even simpel. Zo pak je het aan: Zet de thermostaat uit en laat het systeem afkoelen. Controleer of de druk tussen de 1,5 en 2 bar ligt. Zet alle zones in huis open. Open de automatische ontluchters bij de warmtepomp en op het hoogste punt van het systeem. Start het ontluchtingsprogramma via de app of portal. Houd een doekje of bakje bij elk ontluchtingspunt. Draai het ventiel met een sleuteltje voorzichtig open. Laat lucht ontsnappen en draai het ventiel weer dicht zodra er water uitkomt. Herhaal dit bij radiatoren, vloerverwarmingsverdeler, buffervat en boiler. Controleer de druk opnieuw en vul indien nodig bij. Herhaal dan ook het ontluchtingsrondje. Sluit het ontluchtingsprogramma af en sluit de automatische ontluchters. Zet de thermostaat weer aan en controleer of alles goed warm wordt.

Het onderhoud en rendement

Goed onderhoud = meer rendement. Jaarlijks je verwarming ontluchten is een kleine moeite met groot effect. Hoe vaak moet je de verwarming ontluchten? Voor de meeste huishoudens is het voldoende om je systeem één keer per jaar te ontluchten, idealiter aan het begin van het stookseizoen. Als radiatoren niet goed warm worden of borrelende geluiden blijven, kan er nog lucht in het systeem zitten. Een cv-ketel met automatische ontluchter zorgt voor betere werking en mogelijk een besparing op gasverbruik. Veel nieuwere ketels hebben standaard al een automatische ontluchter. Bij oudere ketels kan een automatische ontluchter een aantrekkelijke investering zijn.

Het is verstandig om de CV-installatie regelmatig te controleren en bij te vullen als de druk onder de norm zakt. Een automatische ontluchter verwijdert de lucht uit de ketel maar is geen vervanging voor luchtauscheider voor de hele installatie. Voor complete ontluchting en optimale werking is een continue luchtafscheider noodzakelijk.

Conclusies en aanbevelingen

Een automatische ontluchter zoals de SpiroVent van SpiroTech helpt om lucht efficiënt uit de cv-ketel te verwijderen en vermindert de noodzaak voor handmatige ontluchting. Houd rekening met de systeemdruk, voer ontluchting uit van beneden naar boven en gebruik eventueel het ontluchtingsprogramma via app of portal bij slimme systemen. Regelmatig onderhoud en een onderhoudscontract dragen bij aan een hoger rendement en behoud van garantie.

tags: #automatische #ontluchting #cv #ketel