In deze uitleg gaat het over wat het betekent om een cv-ketel of warmtepomp bij te vullen met onthard water, welke effecten dit kan hebben op de warmtewisselaar en garantievoorwaarden, en waarom veel fabrikanten én verenigingen waarschuwen voor het gebruik van onthard water in cv-installaties.
Wat verstaan we onder onthard water en demiwater?
Onthard water is niet automatisch demiwater. Demiwater is neutraal wat betreft zuurgraad en bevat geen mineralen, terwijl onthard water calcium- en magnesiumionen uit het harde water vervangt door natriumionen. Dit kan de samenstelling van het water in een cv-installatie veranderen, wat relevante aandachtspunten oplevert bij aluminium-silicium warmtewisselaars.
Waarom cautie bij het vullen van cv-installaties met onthard water?
Volgens diverse bronnen mogen Nefit-ketels en andere cv-toestellen met aluminium-silicium warmtewisselaars NIET gevuld worden met onthard water. Wanneer een cv-installatie met onthard water gevuld wordt, kan de pH-waarde onder invloed van warmte wisselen en explodief stijgen, waardoor de warmtewisselaar beschadigd kan raken en mogelijk lekkage ontstaat aan het eind van het stookseizoen. Fabrikanten waarschuwen in garantievoorwaarden vaak tegen onthard water en adviseren het gebruik van onbehandeld leidingwater of demiwater onder bepaalde voorwaarden.
Wat zeggen fabrikanten en verenigingen hierover?
Vereniging Eigen Huis (VEH) concludeert dat verschillende fabrikanten het gebruik van onthard water in cv-installaties afraden, vanwege de combinatie van warm water en de gewijzigde watersamenstelling. Een aantal fabrikanten noemt specifiek ionenwisselaar ontharders als voorbeeld van onthardingssystemen dat de waterkwaliteit wijzigt. Bij de onderzochte fabrikanten gelden wel grenzen voor waterhardheid in de installatievoorschriften en garantievoorwaarden.
Wat zijn de risico’s van te zacht of te hard water?
Te hard water veroorzaakt kalkaanslag in warmtewisselaars en leidingen, wat energierendement en prestaties nadelig kan beïnvloeden. Te zacht water kan eveneens problemen geven: sommige fabrikanten waarschuwen voor corrosiegevoelige metaalsoorten onder invloed van water met lage zuurgraad. In Nederland ligt de drinkwaterhardheid meestal tussen 5,5 en 9,5 dH; waterontharders veranderen de hardheid in het systeem, wat door fabrikanten meegewogen moet worden bij garantievoorwaarden.
Wat zijn de verschillen tussen traditionele ontharders en het HappyDrops-systeem?
Traditionele ontharders op basis van ionenwisseling verwijderen kalkmineralen uit het water en laten vaak een resthardheid achter of kunnen volledig ontharden. HappyDrops blijft de waterhardheid ongewijzigd, maar voegt fosfaat toe om kalkafzetting te verminderen zonder de hardheid te veranderen. De resterende waterhardheid en samenstelling bepalen de toepassing en garantievoorrwaarden in cv-systemen.
Wanneer kun je wel of niet kiezen voor onthard water in cv-installatie?
Het bijvullen met onthard water kan theoretisch voordelen opleveren voor huishoudelijke toepassingen zoals boiler, koffiemachine en wasmachine, waar minder kalkvorming optreedt en onderhoudsbeurten mogelijk uitgesteld kunnen worden. Echter, bij cv-installaties geldt: sommige fabrikanten raden af om onthard water te gebruiken, omdat het de warmtewisselaar kan aantasten en garantie kan laten vervallen. Een mogelijke oplossing is het instellen van een resthardheid of het gebruik van een bypass zodat alleen delen van het huis onthard water ontvangen, terwijl de cv-installatie zelf met onbehandeld water blijft werken.
Praktische factoren bij het kiezen en installeren van een ontharder
- Controleer de garantievoorwaarden van jouw ketel, boiler of warmtepomp voordat je een traditionele ontharder koopt.
- Check of jouw ontharder resthardheid kan leveren; volledig ontharden kan volgens fabrikanten soms ongewenst zijn.
- Overweeg de kosten: installatie, zout bij regeneratie, onderhoudscontract en mogelijke garantie-uitval.
- Kies tussen mechanische en elektronische ontharders; de elektronische variant regelt regeneratie via sensoren en kan efficiëntie verhogen.
- Let op de afvoer van spoelwater; bij ontharders is een afvoer nodig voor zout water.
- Overweeg een bypass om het cv-systeem beschermd te houden terwijl de rest van het huis wel onthard water ontvangt.
Praktische aanbevelingen bij jouw situatie
Voor huishoudelijk gebruik heeft zacht water meestal weinig echte nadelen, maar bij cv-installaties is voorzichtigheid geboden. Het is aan te raden om bijvulling van de cv-ketel te doen met niet-onthard water of om een bypass te gebruiken zodat de cv-ketel zelf niet onthard water ontvangt. Een installateur kan je helpen de meest geschikte optie te kiezen, rekening houdend met jouw waterhardheid, keteltype en garantievoorwaarden.
Kosten en onderhoud van waterontharders
- Prijs van installatie: gemiddeld tussen 1.000 en 2.000 euro voor een woning van circa 4 personen (incl. installatie).
- Regelmatig onderhoud: jaarlijks of tweejaarlijks onderhoud ~€60-€100 (excl. btw).
- Regeneratiezout: circa €30-€50 per jaar, afhankelijk van gebruik en type ontharder.
- Voordelen: minder kalkaanslag, langere levensduur van huishoudelijke apparaten, minder verbruik van zeepproducten.
- Nadelen: zoutafvoer, ecologische impact, kosten voor onderhoud en mogelijk hogere initiële investering.
Samenvatting van belangrijkste conclusies
- Controleer altijd de garantievoorwaarden van jouw ketel of warmtepomp voordat je een traditionele waterontharder koopt.
- Het is mogelijk de resthardheid in te stellen en daarmee de kalkafzetting te beïnvloeden, maar dat kan wel invloed hebben op garantie en prestaties.
- HappyDrops kan zonder garantieproblemen op veel systemen toegepast worden, omdat de resthardheid niet verandert; bij traditionele ontharders blijft dit wel een aandachtspunt.
- Voor cv-installaties geldt: vaak is gebruik van onthard water af te raden; informeer bij een erkende installateur voor advies op maat.

intergas hre eco cv aanvoer en warmwater temperatuur instellen
Wil je meer weten? Een erkende installateur kan advies op maat geven over welk systeem het beste past bij jouw huishouden, waterhardheid en garantievoorwaarden.