Een kraan die maar blíjft druppelen. Eerst negeer je het, daarna lig je er ’s nachts wakker van. En dat tikkende geluid is nog niet eens het ergste: een lekkende kraan kan per jaar tot wel 7.000 liter schoon drinkwater door de afvoer spoelen. Zonde van het water én van je geld. In de meeste gevallen is een lekkende kraan een klusje van een half uurtje dat je prima zelf kunt doen, zonder loodgietersdiploma maar met wat gereedschap en het juiste onderdeel. In deze gids lopen we samen door de oorzaken, de reparatie en de momenten waarop je beter even kunt bellen.
Waarom lekt mijn kraan eigenlijk?
Voordat je begint te schroeven, is het handig om te weten wáár en waarom je kraan lekt. Een druppel uit de uitloop heeft namelijk een andere oorzaak dan een natte plek onder het aanrecht. Dit zijn de vier verdachten die we het vaakst tegenkomen.
- Een versleten kraanleertje: Voor oudere draaikranen zit daarin een rubberen ringetje. Het rubber wordt hard en scheurt; het resultaat is het irritante druppeltje uit de uitloop. Dit is verreweg de meest voorkomende oorzaak en gelukkig ook de goedkoopste oplossing.
- Kalkaanslag en vuil: Bij hard water kruipt kalk het binnenwerk in en zorgt dat de kraan niet meer netjes sluit. Dit zie je vaak bij mengkranen: hij staat dicht, maar er sijpelt toch nog water uit.
- Een kapotte keramische schijf: Moderne hendelkranen werken met twee keramische schijven. Kalk of slijtage kan barstjes veroorzaken, waardoor de kraan lekt. Reparatie verschilt van oudere kranen.
- Een losse aansluiting: Als water onder de gootsteen komt, ligt de oorzaak vaak bij een losgetrild aansluiting. Soms volstaat een kwartslag met de moersleutel om te stoppen.
Waar lekt je kraan precies? Een snelle diagnose
De plek van de lekkage vertelt vaak meteen wat eraan schort. Loop dit lijstje langs voordat je gereedschap pakt:
- Kraan lekt bij de uitloop: klassiek geval van een versleten leertje of aangetaste keramische schijf. Vervang binnenwerk.
- Kraan lekt bij de hals of zwenkarm: vaak versleten O-ring rond het draaipunt. Nieuwe O-ring lost het meestal op.
- Kraan lekt bij de aansluiting: controleer koppelingen onder de wastafel en draai ze voorzichtig aan; lukt dát niet, dan teflontape om de draad.
- Beluchter (mondstuk) spettert of lekt: schroef af en ontkalk; negen van de tien keer is dit het probleem.
Wat heb je nodig?
Met deze spullen kom je een heel eind:
- Een verstelbare moersleutel of steeksleutel
- Een schroevendraaier (kruis en plat)
- Schoonmaakazijn of ontkalker
- Een nieuw kraanleertje, O-ring of keramisch binnenwerk dat past bij jouw kraan
- Eventueel wat teflontape
- Een doekje of oude theedoek
Tip: leg de afvoerstop of een doek in de gootsteen zodat een wegrollend schroefje niet in het putje verdwijnt.
Lekkende kraan tijdelijk stoppen
Lukt het niet meteen om te repareren, draai dan de hoekstopkraan onder de wastafel dicht. Als er geen hoekstopkraan is, sluit je de hoofdkraan af. Zo stop je direct de druppel en spaart water terwijl je klaar bent voor de echte reparatie.
Stap voor stap: zo repareer je een lekkende kraan
- Stap 1: Sluit de watertoevoer af - draai de hoekstopkraan onder de wastafel dicht, of de hoofdkraan in de meterkast.
- Stap 2: Laat het water weglopen - zet de kraan helemaal open zodat het laatste water uit de leiding loopt. Pas als er niets meer komt, is de druk eraf.
- Stap 3: Demonteer de kraan - wip het dopje op de hendel los en draai het schroefje eronder los om het handvat te verwijderen. Met je moersleutel draai je vervolgens de kop of moer los. Leg de onderdelen in volgorde naast elkaar.
- Stap 4: Controleer leertje of keramische schijf - versleten rubber leertje vervangen door exact hetzelfde formaat. Bij barst in keramische schijf of cartouche vervang je het gehele binnenwerk; neem het oude onderdeel mee naar de winkel.
- Stap 5: Maak alles goed schoon - leg metalen onderdelen in azijn of ontkalker en borstel kalkaanslag weg. Spoel na en droog af.
- Stap 6: Zet alles terug en test - monteer in omgekeerde volgorde, open watertoevoer en test rustig. Nog een druppel? Controleer of alles strak zit en draai niet te hard aan.
Welke kraan heb jij? Reparatie per type
| Kraantype | Meest voorkomende probleem | Oplossing |
|---|---|---|
| Traditionele draaikraan | Versleten leertje | Kraanleertje vervangen |
| Mengkraan met hendel | Kalkaanslag of keramiek | Schoonmaken of keramische schijf vervangen |
| Thermostatische kraan | Binnenwerk versleten | Binnenwerk vervangen |
| Keukenkraan met zwenkarm | Versleten O-ring | O-ring vervangen |
Weet je niet zeker welk onderdeel nodig is? Onze loodgieters helpen je graag aan een diagnose en de juiste reparatie. En als de kraan blijft lekken, is het soms beter te bellen; een vakman kan vervelende waterschade voorkomen.
Repareren of toch vervangen?
Repareren is bijna altijd de duurzaamste én voordeligste keuze. Maar soms is een kraan op. Overweeg een nieuwe als de kraan ouder is dan vijftien jaar, je om de haverklap lekkages hebt, of als je een keuken- of badkamerrenovatie plant. Kies dan voor een model met keramische schijven en waterbesparende techniek; zo merk je het verschil op de waterrekening.
Voorkomen is beter dan repareren
- Ontkalk je kraan regelmatig, zeker bij hard water. Een mondstuk in azijn verlengt de levensduur.
- Draai de kraan niet met geweld dicht; dat beschadigt rubber en schijven.
- Vervang tijdig het leertje bij oudere kranen, zelfs voordat het druppelt.
- Gebruik kwalitatief passende onderdelen; goedkoopste is zelden het meest zuinig op lange termijn.
- Laat sanitair af en toe nakijken, bijvoorbeeld tijdens onderhoud aan andere installaties.
Praktische kosten en tips
De kosten voor een lekkende kraan repareren hangen af van type en oorzaak. Een loodgieter rekent meestal tussen €60 en €350. Doe je het zelf, dan betaal je vaak alleen materiaalkosten van enkele euro’s. Voor een cartridgevervanging rekenen op 80 tot 150 euro inclusief onderdelen. Voor een mat-zwarte of PVD-gecoate kraan kun je letten op speciale reinigingsadviezen: gebruik geen azijn- of bleekmiddelen op of nabij de kranen.
Urend advies: als het lek aanhoudt ondanks vervanging van afdichtingen of cartouche, bel een gekwalificeerde loodgieter voor een nauwkeurige diagnose en duurzame reparatie. Een kraan die lekt kan leiden tot waterschade en hogere waterrekening, dus snelle en juiste actie is cruciaal.
Een ringetje vervangen in een lekkende kraan (voor dummies)
Extra tips en scenario’s
Een druppelende kraan per seconde komt neer op ongeveer 5.500 tot 7.000 liter per jaar. Een lek in de kraan gaat vaak samen met kalkaanzetting of slijtage; bij douchetopjes kan kalk in de douchekop zorgen voor dezelfde symptomen. Bij een kraan die nog druppelt nadat de hendel is dichtgedraaid, is de cartouche vaak de boosdoener. Voor een kraan met twee hendels is vaak de cartouche of de O-ring de oorzaak. De juiste maat cartouche of O-ring hangt af van merk en model. Sluit eerst de hoofdkraan en demonteer vervolgens de kraan om de cartouche te inspecteren en te vervangen.