Wanneer u een riolering aanlegt, komt u onvermijdelijk de term 'afschot' tegen. Dit blog is bedoeld om u hierin wegwijs te maken. We zullen het concept van afschot uitleggen en u stapsgewijs begeleiden bij het proces van het aanleggen van een riolering met afschot.
Wat is Afschot?
'Afschot' is een term uit de wereld van de bouw en sanitair, die verwijst naar de helling of het niveauverschil dat nodig is om de waterstroom in een bepaalde richting te leiden. In de context van riolering betekent dit dat de liggende leidingen lichtjes moeten hellen, zodat het water van het ene punt naar het andere stroomt, meestal van uw huis naar de hoofdriolering. Bij een juist afschot weet je zeker dat water snel wegstroomt en via de afvoer in de riolering terechtkomt. Een ander woord voor afschot is dan ook hellingshoek.
Afschot zorgt voor de afwatering op daken, in douches en in de tuin. Bij een afschot is de afvoer onder een helling gelegd. Deze helling zorgt er voor dat het water makkelijker de afvoer de put inloopt. Met deze hellingshoek voorkom je dat er een lekkage ontstaat, omdat het water anders op het platte dak of de bestrating blijft liggen.
Het Belang van een Juiste Afschot
Een correct afschot is van cruciaal belang bij het aanleggen van een riolering. Met een te klein afschot kan het water niet efficiënt door de leidingen stromen en kan het leiden tot verstoppingen. In dit geval is er kans dat het vuil neerslaat, omdat het niet snel genoeg door de buis beweegt. Een te groot afschot kan echter ook problemen veroorzaken, omdat het water dan te snel stroomt en de vaste deeltjes achterblijven, wat ook tot verstoppingen kan leiden.
De maximale richtingsverandering bedraagt 135°. Extra tip: probeer zo min mogelijk bochten te leggen in de riolering. Hoe meer bochten, hoe groter de kans op verstopping.
In het sanitair moet het water zo goed mogelijk weglopen na het gebruik van de douche. Bij een standaard douchebak is er al een verlaging gecreëerd, zodat het water direct wegloopt door de afvoer. Er zijn zelfs betegelbare douchebakken die zijn voorzien van een helling. Bij een inloopdouche moet je zelf een douchegoot plaatsen. Je moet er dan voor zorgen dat de ondervloer van de inloopdouche vanuit alle richtingen naar de douchegoot een afschot krijgt. Hierbij maak je gebruik van spieën op de draagbalken van de vloerconstructie. Je moet de tweede draagbalk iets hoger tegen de andere draagbalk schroeven voor een helling. De helling in de doucheruimte moet zo’n 7 millimeter op 1 meter zijn.
Een afschot kun je in verschillende richtingen betegelen. Zo kun je de douchegoot aan de achterwand plaatsen, waardoor het afschot dus wegloopt naar de achterkant van de badkamer. Hierdoor loop je geen gevaar op water in de rest van de badkamer. De doucheput in het midden plaatsen kan ook. Dan is er aan alle kanten van de doucheput een helling nodig. Hierbij moet je de tegels zo snijden dat ze allemaal op elkaar aansluiten. Veel badkamers hebben ook een waterkeringsstrip naast het afschot.
Afschotproblemen op een galerijvloer met een afwerklaag. Het maken van afschot is één van de belangrijkste doelen bij het maken van nieuwe dekvloeren. De mogelijkheid voor het creëren van afschot is vaak beperkt door lage schrobranden en/of lage opstanden onder de gevelkozijnen. In de jaren ‘90 heeft Bouwcentrum zich al sterk gemaakt voor een afschot van minimaal 10 mm/m1.
Een goede oplossing voor veel uitkragende balkon- en galerijvloeren is het afschot naar de schrobrand toe te leiden en daar de hemelwaterafvoer (HWA) te maken. Het grote nadeel daarbij zijn de pijpen die buiten de galerij lopen. Het is ons in al die jaren van advisering maar zelden gelukt beheerders te overtuigen van het voordeel daarvan. Een keuze voor het creëren van een goot is altijd een moeilijke beslissing. Bij weinig afschot mogelijkheid is de afstand naar de HWA vaak te groot, maar is de afstand naar een goot meestal wel te bereiken. De goot zelf heeft daarbij weinig afschot naar de HWA en blijft dan langdurig nat, met vervuiling als gevolg. Algemene regels voor of tegen het toepassen van een goot zijn niet te geven.
Omdat nieuwe dekvloeren veelal worden afgewerkt met een duurzamer (duur) systeemvloer is het van groot belang het afschot vooraf te controleren. Dit is goed uit te voeren door de vloer eerst te voorzien van een primer die hoort bij het systeem en het geheel daarna onder water te zetten. De plassen die op de vloer blijven staan kunnen worden gemarkeerd en met speciale mortels kan het afschot worden hersteld. Herstel van afschot na het aanbrengen van een afwerklaag is meestal veel lastiger.
Afschot Berekenen en Aanleggen
Het berekenen van het afschot kan eenvoudig worden gedaan. Het wordt meestal uitgedrukt in millimeters per meter (mm/m). In Nederland adviseren we een minimum afschot van 16 mm/m voor leidingen met een diameter kleiner dan 125 mm.
Begin met een duidelijk plan van uw rioolsysteem. Graaf een geul waar de rioolbuis zal lopen. Leg de afvoerbuizen in de geul en zorg ervoor dat het afschot correct is. Nadat de buizen zijn gelegd en het afschot is gecontroleerd, kan de installatie worden voltooid. Sluit de leidingen aan op de rest van het rioleringssysteem en zorg ervoor dat alle verbindingen goed zijn afgedicht. U kunt nu gemakkelijk afvalwater afvoeren naar het riool.
Afschot creëren met epoxymortel EP Mortar.
Nadat het oude beton is verwijderd, bleven geheel vlakke balkonvloeren over. Dat is niet handig, omdat je met een perfect horizontale vloer natuurlijk geen ideale afwatering hebt. Net als bijvoorbeeld een douche-vloertje moet ook een balkonvloer voldoende afschot hebben voor vlotte afwatering. Er is voldoende afschot gecreëerd met een laag EP Mortar. Dit is een kunststof mortel die bestaat uit een tweecomponenten epoxyhars, gevuld met een ideale zeeflijn van zand. Zo ontstaat een goed verwerkbare mortel, die je met de troffel kunt modelleren om afschot te krijgen. Je maakt simpelweg de laag mortel aan één kant dikker dan aan de kant van de afvoer. Doordat het product stijf genoeg is, vloeit het niet uit en blijft het mooi in vorm. Bij een optimale verdichting neemt het materiaal na uitharden geen water op.
De nieuw gevormde kunsthars epoxy balkonvloeren zijn al na één dag voldoende uitgehard om verder bewerkt te worden. De vloeren zijn overlaagd met een coating, voor een mooi uniform en glad effect.
Afschot maken op een vlakke balklaag.
Als je echt afschot in je beplating wil, leg dan de balken waterpas (veel makkelijker met plafond). Schroef vervolgens tegen de balk in lengte richting een hulp balk(je) met gewenste afschot. Je plaat rust dan op deze balk. Extra hulphout voor afschot moet natuurlijk over de lengte van de balken lopen. Als het afschot anders loopt, pas je uiteraard de wiggen aan. Tegen de zijkant nieuwe balken bevestigen is een erg omslachtige manier en kost veel meer hout. Deze moeten ook 7cm breed zijn en voldoende vast zitten. Met de extra vullatten (al dan niet wigvormig) werkt het snel en nauwkeurig. De wiggen worden door aannemers gezaagd met een tafelcirkelzaag. Doe dit alleen als je weet waarmee je bezig bent. Doordat er geen geleider naast zit, kan dit een gevaarlijke handeling worden als je niet oppast.
Afschot op platte daken
Wanneer er een langere tijd stilstaand water op het dak ligt, is er een grote kans op lekkage. Het dak slijt daarnaast sneller en alg en mos krijgen de kans om te groeien op het dak. Dit is niet goed voor de levensduur van het dak. Op de oppervlakte van een plat dak mag daarom niet meer dan 5% stilstaand water liggen, 95% van het dak moet droog zijn. Het water op het dak mag verdeeld zijn over meerdere plassen. Een plas mag ook niet dieper dan 5 millimeter zijn. Voor een plat dak moet het afschot, volgens het bouwbesluit, minimaal 1,6% zijn. Dit is de 16 millimeter op 1 meter lengte van het dak. Je kunt voor een plat dak afschot dakplaten van PIR-hardschuim of steenwol gebruiken, hierbij heb je keuze uit 10 of 20 millimeter helling per meter. Betopor, schuimbeton of spramex beton zijn ook goede materialen. Vooral schuimbeton of betopor zijn gunstig om te gebruiken, het is beide namelijk licht in gewicht.
Afschot in bestrating
Voor bestrating is afschot ook belangrijk. Dus moet er een afschot zijn als de tuin geplaveid is. Wanneer er een goede afvoer in de tuin is, is er minder kans op wateroverlast. Zoals stilstaand water tegen de muur van de woning, waardoor er een vochtprobleem in de woning ontstaat. Een afschot in de bestrating mag niet te groot zijn, omdat het water anders te hard stroomt. Hierdoor kan de afvoer het water niet meer verwerken of neemt het grote bestanddelen mee, zoals bladeren. Dit kan een verstopping van de afvoer veroorzaken. Het water moet dus rustig en geleidelijk wegstromen. Bij bestrating geldt een helling van minimaal 10 millimeter op een strekkende meter. Vaak houdt men 10 tot 20 millimeter per strekkende meter aan.
Afschot bij Verschillende Toepassingen
Riolering
In een rioleringssysteem liggen de afvoerbuizen ook op afschot, zodat het afvalwater blijft doorstromen. De liggende verzamelleidingen voor afvalwaterriolering moeten tussen in een helling van 5 millimeter per meter en 20 millimeter per meter liggen. De minimale afschot van riolering is dus 0,5%. Een grotere afschot dan 20 millimeter is niet praktisch, omdat het water dan met te grote snelheid stroomt.
Balkons en Galerijen
Balkons staan bloot aan zware belastingen als gevolg van regenwater en temperatuurverschillen. Dit geldt natuurlijk vooral voor vrijhangende constructies. Gezien hun verbinding met het gebouw is het noodzakelijk dat balkons vakkundig en grondig worden afgedicht en dat water snel van het gebouw wordt afgevoerd. Als het balkon niet of slecht waterdicht is gemaakt, of als de helling onjuist is, kan er heel gemakkelijk water via poriën onder de slijtlaag komen.
IJskoud gevaar voor het balkon - waarom u uw balkon moet afdichten
Bij temperaturen onder het vriespunt bevriest het water dat in het bouwelement is binnengedrongen, neemt het volume ervan toe en ontstaan scheuren die na verloop van tijd onvermijdelijk groter worden. Op een bepaald punt dringt het water uiteindelijk door tot de stalen wapening. Het resultaat: roest dat de hele structuur van het balkon in gevaar kan brengen. Vooral in oudere constructies vormt dergelijke schade een groot veiligheidsrisico. Het gebruik van het balkon kan worden beperkt of, in het ergste geval, onmogelijk worden. Niet minder gevaarlijk: Aangrenzende onderdelen kunnen door de schade worden aangetast.
Reageer op tijd en het balkon afdichten
Om dit te voorkomen, moeten de eerste tekenen van binnendringend water snel worden herkend. De eerste waarschuwingssignalen zijn uitbloeiingen op het balkonoppervlak of aan de onderkant van het balkon. Ze ontstaan wanneer water dat eerder is binnengedrongen, opstijgt bij verhitting door zonlicht. Op de aangetaste plaatsen zijn vaak kalkresten te zien. Ernstiger tekenen zijn loslatende vloertegels en vochtige, donkere vlekken op de gevel van de aangrenzende woning. Uiterlijk nu, moet het balkon onmiddellijk gerenoveerd worden om verdere gevolgschade te voorkomen. In dergelijke gevallen omvat dit de herstelling van de afdichting.
Afdichten van het balkon - de voorbereiding
Regengoten, balustrades en alle andere aanhechtingen moeten voor de renovatie worden gedemonteerd of worden opgenomen in de planning van de afdichting. Daarna wordt de ondervloer van het balkon blootgelegd door eventuele vloerbedekkingen te verwijderen. Daarna moet deze open ruimte volledig worden schoongemaakt en aan de lucht gedroogd. Een hogedrukreiniger, bijvoorbeeld, is geschikt voor het reinigen. Alvorens de afdichting aan te brengen, moet het draagvermogen van de ondergrond worden beoordeeld. Zo nodig moet het draagvermogen worden vastgesteld door losse bestandsdelen af te slijpen. Belangrijk: Het balkon moet een voldoende afschot hebben zodat regen- en smeltwater kunnen wegvloeien.
Afdichten van het balkon - Voorbereiding van de ondergrond
Ruw de ondergrond van alle deur- en raamelementen op vloerniveau en de aangrenzende drempel grondig op met een schuurmachine met schuurmachine of schuurpapier. Attentie voor huizen van een recentere datum: Let erop dat balkons om thermische redenen altijd met een thermokoppel aan het begin van de draagarm worden gebouwd. Hierdoor ontstaat een brede voeg tussen de gewapende betonplaat en het buitenmetselwerk, die bijzonder zorgvuldig moet worden overbrugd met de afdichting. Ruw daarom het isolatiemateriaal op dit punt op met schuurpapier, zodat de afdichting nog beter hecht.
Balkons afdichten - met reactieve afdichting van Botament
Verwijder nu alle stof en schuurresten van de opgeruwde ondergrond. Minerale ondergronden moeten lichtjes worden voorbevochtigd. Nu kan de schraaplaag van BOTAMENT RD 2 The Green 1 gelijkmatig over het gehele af te dichten oppervlak worden aangebracht. Gronderen is hier niet nodig. Door de uitstekende eigenschappen van de Botament reactieve afdichting, zoals het overbruggen van scheuren of een zeer grote flexibiliteit, beschermt de waterdichting ook tegen kleine scheuren of bewegingen in de constructie.
Afdichten van een balkon - het gebruik van afdichtingstape
De overgang tussen het balkon en de aangrenzende muren wordt afgedicht met BOTAMENT BD butyl afdichtingstape. en tenslotte het gehele oppervlak met Botament RD 2 overgewerkt. In de volgende stap brengt u eerst BOTAMENT SB78 systeemafdichtband aan op de binnen- en buitenhoeken, vervolgens in BOTAMENT RD 2 werken aan de niet-afgeschuinde kanten zonder te vouwen. Breng vervolgens BOTAMENT PB portaal afdichtingstape met bevestigingsstrips aan op het kozijn van de deur- en raamelementen. Bevestig het tijdelijk op het raam met tape. Breng nu BOTAMENT RD 2 aan over het gehele oppervlak van de ondergrond en de BOTAMENT PB portaalafdichtingsband direct daarna zonder vouwen in de verse afdichting inbedden. Aan het einde van de afdichtingswerkzaamheden de overgangen van de BOTAMENT PB portaal afdichtingstape naar andere onderdelen overwerken met BOTAMENT RD 2.
Afdichten van het balkon - belangrijke tips ter afsluiting
Dankzij de uitstekende snelle droging van BOTAMENT RD2 kan het afgedichte oppervlak al na 3 uur aan regen worden blootgesteld. Eventuele verlijming van drainage- en isolatieplaten is al na 4 uur mogelijk.
Balkonrenovatie met steigers
Er is aan beide zijden van het pand een volledige steiger gebouwd, zodat mensen veilig en comfortabel konden werken en de bewoners minimale overlast werd bezorgd. Vervolgens zijn de balkons één voor één onder handen genomen. Dat begon met het verwijderen van de oude, beschadigde toplaag. Deze was van beton en in bijzonder slechte staat. Er waren flinke scheuren opgetreden, waardoor op sommige plaatsen de vloer was gaan lekken.
Conclusie
Het aanleggen van een riolering met het juiste afschot kan op het eerste gezicht een uitdaging lijken, maar met een goed begrip van het concept en een stapsgewijze benadering is het zeker haalbaar. Het belangrijkste is dat u een evenwichtige helling behoudt die het water efficiënt door de leidingen leidt, en zo de efficiënte werking van uw rioleringssysteem waarborgt.