wat is bax shop isolatie en hoe werkt het

Tegenwoordig kan iedere muzikant of producer een goede geluidsmix maken. Audio interfaces klinken indrukwekkend, DAW-software was nog nooit zo uitgebreid en goede studiomonitors kosten geen vermogen meer. Maar er mist nog één ding: een fantastisch klinkende mix-ruimte.

Heb je nog geen monitor-speakers, dan kan het handig zijn om eerst eens onze Keuzehulp Studiomonitors te lezen. Verder is het verstandig om mijn blog over plaatsing van studiomonitors door te nemen, alvorens je aan de slag gaat met akoestische panelen. Monitors op de juiste plek neerzetten kan namelijk al een wereld van verschil zijn. Tot slot: dit blog gaat niet over het optimaliseren van je opnameruimte. Bij het mixen en masteren baseer je al je bewerkingen op wat je hoort uit je speakers. Als je ruimte een heel bijzondere akoestiek heeft, zal het eindresultaat ook alleen in jóuw ruimte goed klinken.

Je zou kunnen zeggen dat je mix de tegenovergestelde klankkleur heeft van je luisterruimte! Hoor je bijvoorbeeld veel resonanties in het laag, dan zul je snel geneigd zijn om er flink in te hakken met een high-pass filter. Het resultaat is een mix die in vrijwel iedere andere ruimte juist heel iel klinkt. Het is dus belangrijk om je sweetspot - dat is de optimale luisterplek tussen je monitoren - zo neutraal mogelijk te maken. Dit doe je met goede monitorplaatsing, akoestische behandeling en calibratie-software.

Akoestische basis: absorberen, diffusers en basstraps

Absorptiepanelen hebben het meeste effect als je ze de eerste reflecties laat opvangen. Geluid verplaatst zich in rechte lijnen, net als licht. Dit betekent dat je met behulp van een spiegel kunt nagaan waar je een paneel moet ophangen om een reflectie op te vangen. Ga in je sweetspot zitten en vraag iemand om een spiegel vlak tegen de linker muur te houden. Deze assistent schuift de spiegel net zo lang langs de muur tot je de linker speaker in de spiegel kunt zien. Dit is een goede plek om een absorber te hangen. Doe precies hetzelfde voor de rechter muur. Herhaal dit proces voor het plafond en de achtermuur. De achtermuur is overigens ook de ideale plek voor diffusers. Bij hoge en middenfrequenties is het noodzakelijk om nog wat reflecties over te houden, anders gaat het onnatuurlijk klinken. Reflecties van lage frequenties zijn echter nooit nuttig bij het mixen. Bass traps heb je dus nooit teveel. De eerste plek in je mixruimte die bass traps verdient, is achter je speakers. In het laag zijn speakers namelijk omnidirectioneel. Met een setje bass traps voorkom je dat lage frequenties de muur achter je speakers bereiken.

Daarna zijn de vier bovenhoeken van je mixruimte aan de beurt. Dit is een goede plek omdat je hier grote bass traps kwijt kunt zonder dat dit ten koste gaat van je vloeroppervlak. Met absorbers, bass traps en diffusers wordt de galmtijd in je ruimte aanzienlijk korter. De grootste pieken en dalen in de frequentierespons zijn hiermee verholpen. Als je de frequentierespons nóg vlakker wilt maken, kun je dat doen met calibratie-software. Calibratie-software is eigenlijk niets anders dan een zeer geavanceerde equalizer die ervoor zorgt dat alle oneffenheden in het frequentiespectrum - veroorzaakt door je ruimte en/of je speakers - worden gecompenseerd.

Calibratie en meetmethoden

Je kunt calibratie-software ook zelf doen door met een testtoon heel het hoorbare frequentiespectrum af te lopen. Met een equalizer zet je frequenties die eruit springen zachter en frequenties die wegvallen harder. Calibratie-software doet dit alleen veel sneller en veel nauwkeuriger.

Studio-expert Stefan is in zijn vrije tijd regelmatig in de weer met allerlei apparatuur zoals microfoons, compressors en equalizers. En als hij aan het werk is trouwens ook. Zo soms komen we heel boeiende artikelen tegen her en der. Neem het artikel over geluid en akoestiek, dat in de eerste editie van het Home Recording magazine verscheen. Geschreven door Bert Stoltenborg.

Akoestische theorie versus isolatie

Muziek is een luidruchtig fenomeen. Het is daarom belangrijk dat zalen, kroegen, oefenruimten en studio’s goed zijn geïsoleerd. Isolatie werkt als volgt. Een constructie zoals een wand, plafond of vloer is altijd aan een andere constructie gekoppeld. De wand kan ook los op de vloer staan, maar ook dan is er een koppeling door de zwaartekracht. Deze koppeling zorgt ervoor dat de wand moeilijk beweegt.

Om wel te isoleren, moet je de resonantiefrequentie zo laag mogelijk houden ten opzichte van de frequenties die je wilt isoleren. Een lage resonantiefrequentie kun je realiseren door de massa van de constructie te vergroten. Daarom hoor je bij geluidsisolatie altijd dat je massa nodig hebt en moet een constructie zo zwaar mogelijk zijn. Je kunt zeggen dat de frequenties boven de resonantiefrequentie op het verkeerde moment tegen de muur drukken, waardoor hij steeds moeilijker in beweging komt.

Flankerende geluidsoverdracht en ontkoppeling

Als twee ruimten naast elkaar liggen of onder en boven elkaar, en de wand/plafond/vloer constructie tussen beide isoleert het geluid niet voldoende, veroorzaakt dat geluidsoverlast. Om flankerende geluidsoverdracht te voorkomen, werk je met ontkoppeling. Een ontkoppelde constructie heeft spouwbladen die elkaar niet raken of via materiaal dat veert aan elkaar zitten. De resonantiefrequentie van een constructie moet daarbij zo laag mogelijk zijn.

Een losjes gevulde spouw is optimaal. Meer vulling kan de veer juist weer stijver maken en dus de resonantiefrequentie verhogen. Groter maken van de spouw is ook een zeer effectieve manier om de resonantiefrequentie te verlagen en de isolatie dramatisch te verbeteren. Bij drie spouwbladen, en dus twee spouwen, wordt de resonantiefrequentie nog hoger. Bij hoge frequenties krijg je veel isolatie, bij lage frequenties minder.

Praktische scenario's: isolatie van een oefenruimte

Stel dat je een oefenruimte wilt realiseren. Je hebt ruimte om een vrijstaand gebouw neer te zetten of een bestaand gebouw aan te passen. Je moet, om aan de normen te voldoen, de 110 dB(A) die je bandje genereert terugbrengen tot wat op de gevel van de buren wettelijk toegestaan is. In veel scenario's houdt dit in 50 dB(A) overdag en 40 dB(A) ’s nachts, met strafcorrectie van 10 dB bij muziek.

Een eenvoudige wand van kalkzandsteen van 100 mm kan al tot 36 dB reductie geven, maar bij voorzetconstructies kun je tot 57 dB reductie halen. Belangrijke aandachtspunten zijn: de basiswand NIET raken (ontkoppeling), spouw goed dempen met minerale wol, en zorgen dat deuren en ramen ook effectief zijn.

Praktisch advies voor monitoropstelling en isolatieproducten

Speakerfabrikanten besteden veel aandacht aan het ontwerpen en bouwen van betrouwbare studio-monitoren. Je kunt echter zelf ook maatregelen nemen om je speakers beter tot hun recht te laten komen in je studio. Ontkoppel ze van de ondergrond met monitor-pads of isolatie-stands. Voor elk formaat en gewicht van je speakers zijn er passende oplossingen, van schuimrubber pads tot paneel- en stand-systemen.

IsoAcoustics biedt onderzetters, pads en standaards die trillingen buiten houden en het stereobeeld helderder maken. Voor grotere monitors zijn er stevige standen en speciale bevestigingsoplossingen zoals V120 Mount en V120 Wall Brackets. Ook zijn er adapters en verschillende type beugels zodat je jouw monitors op de juiste hoogte en hoek kunt plaatsen.

Conclusie over isolatie en akoestiek voor Bax Shop gebruikers

Met absorberende panelen, basstraps en diffusors kun je de akoestiek van je ruimte aanzienlijk verbeteren. Een goede akoestiek is essentieel voor elke studio en kan het verschil maken tussen een professionele opname en een teleurstellende sounding in een onbewerkte ruimte. Eierdozen en tapijt zijn geen bevredigende oplossing voor breedbandige absorptie. Investeer in echte absorbers met verschillende dieptes en plan de ruimte zorgvuldig voor reflecties, flutter en basreflex.

Infographic over basstraps, absorbers en diffusors in een studioruimte

Diffusers vs absorbers

OnderdelenFunctieTip
Bass trapsBeheersen van lage frequentiesPlaats achter speakers en in bovenhoeken
AbsorbersVerkorten van galmEerst reflecties opvangen, plafond niet vergeten
DiffusersDiffusie van reflectiesDiffusors op achter- of zijwanden

tags: #bax #shop #isolatie