Hoe maak je een bekisting voor een betonnen trap

Bij het storten van betonmortel voor een vloer of een fundering voor bijvoorbeeld een muur of tuinhuisje heb je een bekisting nodig. Wil je hier zelf mee aan de slag? Een bekisting is een aangebrachte betimmering van hout die voor het storten van beton wordt aangebracht. Betonmortel gedraagt zich in de plastische fase (dus voordat het is uitgehard) als een vloeistof, heeft een hoge dichtheid en zal hierdoor flink wat druk uitoefenen tegen de bekisting. Bij een slecht vervaardigde en/of sluitende bekisting zal het beton ontsnappen of het hout vervormen. Wij gaan uitleggen hoe je zelf op een eenvoudige manier een kwalitatief goede bekisting kan maken.

Een beton bekisting maken doe je door een houten mal te bouwen die het vloeibare beton op de juiste plek houdt totdat het uitgehard is. Voor een fundering onder een tuinhuisje, een oprit of een nieuwe garagevloer: met de juiste voorbereiding en materialen maak je een bekisting die het gewicht en de druk van vers beton zonder problemen doorstaat. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je dat aanpakt. Ga je daarna direct aan de slag? Bestel je beton bekisting materialen alvast voor en lees verder.

Wat is een beton bekisting en waarvoor gebruik je die?

Een beton bekisting is een tijdelijke mal, meestal van hout, die de vorm van het beton bepaalt tijdens het storten en uitharden. Bekisting beton houd je op zijn plek met behulp van staken, schroeven en eventueel aarde aan de buitenzijde. Vers beton gedraagt zich in de plastische fase als een vloeistof met een hoge dichtheid: het oefent flink wat druk uit op de wanden van de bekisting. Een slappe of slecht bevestigde bekisting buigt door of laat beton weglopen, met een scheef of onregelmatig eindresultaat als gevolg. Zorg daarom altijd voor een stevige constructie voordat je begint met storten.

Welk materiaal heb je nodig voor een beton bekisting?

Materialen:

• Houten planken of multiplex (18 tot 21 mm dik)
• Houten staken of piketpalen om de bekisting te verankeren
• Schroeven om de planken vast te zetten
• Plastic bouwfolie om te voorkomen dat grond en vocht het beton aantasten
• Isolatiemateriaal (bij een binnenvloer)
• Betonwapening of wapeningsnetten (voor funderingen en constructieve vloeren)
• Ontkistingsolie zodat het hout na het uitharden makkelijk loslaat

Gereedschap:

• Waterpas
• Rolmaat en metselkoord
• Houtzaag
• Hamer en schroefmachine
• Spade
• Trilnaald of porstok
• Spaan en richtlat

Multiplex van 18 tot 21 mm dik is voor particuliere projecten zoals een fundering of oprit de beste keuze. Het is stijf, vlak en eenvoudig op maat te zagen. Twijfel je over welke betonsoort je nodig hebt voor jouw project? Op de pagina betonsoorten lees je meer over de verschillende opties.

Hoe bouw je stap voor stap een bekisting beton?

Een beton bekisting bouwen gaat in acht concrete stappen. Neem de tijd voor de voorbereiding: een goed neergezette bekisting voorkomt lekkende naden en scheef gestort beton.

Stap 1: Uitzetten van de fundering

• Markeer de omtrek van het te storten vlak met vier piketpalen en span metselkoord tussen de palen. Gebruik een rolmaat om de juiste afmetingen te controleren.

Stap 2: Graven

• Graaf het uitgezette gebied minimaal 60 cm diep uit, 80 cm is beter als de ruimte dat toelaat. Graaf aan de zijkanten 10 cm extra uit zodat je de bekisting en eventuele wapening kunt plaatsen.

Stap 3: Bekisting op maat zagen en samenstellen

• Zaag de planken op de juiste lengte en hoogte. Schroef de planken stevig aan elkaar vast zodat er geen kieren ontstaan waardoor beton kan weglekken.

Stap 4: Bekisting plaatsen en waterpas zetten

• Zet de beton bekisting op de juiste positie en controleer met een waterpas of alles recht staat. Sla houten staken in de grond aan de buitenzijde en schroef de planken hieraan vast. Je kunt de buitenkant ook aanvullen met aarde voor extra stevigheid.

Stap 5: Bouwfolie aanbrengen

• Leg een laag plastic bouwfolie onderin de bekisting. Bouwfolie voorkomt dat aarde zich vermengt met het beton en dat vocht aan de onderzijde aan het beton onttrokken wordt. Beton moet namelijk niet drogen maar verharden via chemische reacties, en daarvoor is vocht nodig.

Stap 6: Isolatie aanbrengen (bij binnenvloeren)

• Leg bij een binnenvloer isolatiemateriaal op de bouwfolie en dek het af met een tweede laag bouwfolie. De bovenste laag bouwfolie voorkomt dat betonmortel onder het isolatiemateriaal opdrijft. Een dekvloer is in zo’n geval een goede vervolgstap om de betonnen constructie netjes af te werken.

Stap 7: Wapening plaatsen

• Leg een wapeningsnet in de bekisting om het beton buig- en treksterkte te geven. Leg de wapening niet direct op de folie: gebruik betonblokjes als afstandhouders zodat de wapening circa 5 cm van de onderkant in het beton komt te liggen.

Stap 8: Ontkistingsolie aanbrengen

• Smeer de binnenkant van de bekisting in met ontkistingsolie voordat je het beton stort. Door de olie kleeft het hout na het uitharden minder aan het beton, waardoor je de bekisting straks makkelijker verwijdert.

Bedek ten slotte de fundering met een plastic folie, zodat er geen water kan verdampen en laat deze minimaal een week liggen om het vocht in het beton te behouden. Mocht je niet beschikken over een plastic folie, dan is het belangrijk het beton regelmatig nat te sproeien. Beton bereikt zijn volledige sterkte pas na circa 28 dagen.

Wat doe je na het storten?

Na het storten van de beton bekisting is de nabehandeling net zo belangrijk als de voorbereiding. Verdicht het gestorte beton direct met een trilnaald om luchtbellen te verwijderen. Heb je geen trilnaald, dan kun je met een porstok door het beton roeren. Strijk vervolgens het oppervlak glad met een spaan en richtlat. Lees onze stortinstructies voor een volledig overzicht van alles wat je moet weten over het storten en afwerken van beton. Dek het beton daarna af met plastic folie zodat het vocht niet verdampt. Laat de folie minimaal een week liggen. Heb je geen folie bij de hand, sproei het beton dan regelmatig nat. Beton bereikt zijn volledige sterkte pas na circa 28 dagen.

Klaar met de bekisting? Bestel nu je beton bij Betondirekt. Als de bekisting staat, is het tijd om de beton bekisting te vullen. We leveren binnen twee werkdagen op jouw locatie, door heel Nederland, via ons netwerk van meer dan 30 gecertificeerde betonmortelcentrales. De prijs die je ziet in de calculator is de prijs die je betaalt, zonder verrassingen achteraf. Plan de levering op het moment dat jou uitkomt en ga direct aan de slag met je beton bekisting.

Veelgestelde vragen over beton bekisting

• Hoe dik moeten de planken zijn voor een beton bekisting? Voor een beton bekisting gebruik je bij voorkeur multiplex van 18 tot 21 mm dik. Dunnere planken hebben te weinig stijfheid en buigen door onder de druk van vers beton, waardoor je bolle of scheve randen krijgt. Voor zwaardere constructies, zoals diepe funderingen, kun je extra staken of schoren gebruiken om de bekisting te verstevigen.
• Waarom moet je bouwfolie gebruiken in een bekisting beton? Bouwfolie in een bekisting beton voorkomt twee problemen: het houdt aarde uit het beton en het voorkomt dat vocht aan de onderkant aan het beton onttrokken wordt. Beton verhardt via een chemisch proces waarbij vocht nodig is. Verlies je te veel vocht via de grond, dan ontstaan zwakke plekken of krimpscheuren in het beton.
• Hoe lang moet je wachten voordat je de bekisting verwijdert? Bij droog weer en temperaturen boven 10 graden Celsius kun je de bekisting na 24 tot 48 uur verwijderen. Bij koud of vochtig weer duurt het uitharden langer. Verwijder de bekisting altijd voorzichtig en werk van buiten naar binnen. Beton bereikt zijn volledige sterkte pas na circa 28 dagen, dus belast de constructie in die periode niet te zwaar.
• Is wapeningsnet altijd nodig bij een beton bekisting? Wapening is niet altijd verplicht, maar wel sterk aan te raden bij funderingen en constructieve vloeren. Beton is van zichzelf sterk in druk maar kwetsbaar voor trek- en buigkrachten. Een wapeningsnet vangt die krachten op en voorkomt scheurvorming. Leg de wapening altijd op circa 5 cm van de onderkant van de betonlaag, met behulp van betonblokjes als afstandhouders.
• Hoeveel beton heb je nodig voor een fundering of vloer? De benodigde hoeveelheid beton bereken je door lengte x breedte x dikte van het te storten vlak. Bestel altijd circa 10% extra om rekening te houden met inklinken en kleine verliezen tijdens het storten.

Extra over trapbekisting en praktische ervaringen

Naar aanleiding van praktijkvoorbeelden: een buitentrap van steen gaat tientallen jaren mee en heeft weinig onderhoud nodig in vergelijking met hout of staal. De look is robuust, tijdloos en weerbestendig. Bij het ontwerpen kun je kiezen voor verschillende treden hoogtes en dieptes, bijvoorbeeld een gemiddelde optrede van circa 15 cm en een aantrede van circa 30 cm. Voor een nette afwerking kun je kiezen voor bekleding van de treden met hout of steen na het gieten van de bekisting. Een gegoten betontrap kan niet gepolijst worden; vaak kies je voor afwerking door schuren of bekleding. Denk aan de vloerafwerking onder en boven de trap, zodat de trap goed aansluit op de ruimtes die eromheen liggen.

De kosten en complexiteit van de trapbekisting hangen af van het ontwerp en de uitvoering. Een ter plaatse gegoten trap vereist doorgaans meer maatwerk en nuance, maar kan in sommige gevallen de kosten drukken als de bekisting eenvoudig is en er geen elaborate bekleding wordt toegepast. Voor wie twijfelt aan de mogelijkheden, is het vooral verstandig om een ervaren specialist in te schakelen bij constructieve delen en wapening.

Praktische tips en wapeningskeuzes

1. Controleer of alles waterpas staat voordat je gaat storten en verankering aan de buitenzijde vastzet.
2. Gebruik afstandhouders zodat de wapening enkele centimeters van de onderkant blijft.
3. Smeer de bekisting in met ontkistingsolie en gebruik bouwfolie om vocht- en aarde-isolatie te waarborgen.
4. Verdeel de bekisting zo dat naden goed aansluiten en geen lekkage mogelijk is.
5. Laat het beton voldoende tijd uitharden, rekening houdend met weeromstandigheden en specifieke betonsoorten.

tags: #bekisting #betonnen #trap #maken