Een bekisting maakt men voor het storten van beton. Door met goed materiaal te werken kunnen de mooiste vormen worden gecreëerd bij het storten van beton. Voor het storten van beton is het belangrijk om de juiste materialen te gebruiken. - 4 zijden van plaatmateriaal. (Betonplex aangeraden!) - Piketpaaltjes van bijvoorbeeld hardhout of vurenhout - Wapeningsnetten / betongaas - Folie rol - Stukken oude tegels of stenen.
Wat is een betonbekisting en waarvoor dient zij?
Een beton bekisting is een tijdelijke mal, meestal van hout, die de vorm van het beton bepaalt tijdens het storten en uitharden. Deze fundering dient uiteindelijk als basis voor hetgeen dat er bovenop gebouwd wordt. Vaak zijn dit de muren van een huis. Bij een bekisting wordt het vloeibare beton in de gewenste vorm gehouden totdat het uitgehard is. Betonmortel gedraagt zich in de plastische fase (dus voordat het is uitgehard) als een vloeistof, heeft een hoge dichtheid en zal hierdoor flink wat druk uitoefenen tegen de bekisting. Een slappe of slecht bevestigde bekisting buigt door of laat beton weglopen, met een scheef of onregelmatig eindresultaat als gevolg.
Materialen en gereedschap
Voor een stevige bekisting heb je nodig:
- Houten planken of multiplex (18 tot 21 mm dik)
- Houten staken of piketpalen om de bekisting te verankeren
- Schroeven om de planken vast te zetten
- Plastic bouwfolie om te voorkomen dat grond en vocht het beton aantasten
- Isolatiemateriaal (bij binnenvloeren)
- Betonwapening of wapeningsnetten (voor funderingen en constructieve vloeren)
- Ontkistingsolie zodat het hout na het uitharden makkelijk loslaat
- Overige hulpmiddelen: waterpas, rolmaat, metselkoord, zaag, boor/slijpmachine, trilnaald of porstok
Voorbereiding en uitzetting van de omtrek
Ga zorgvuldig te werk bij de uitzetting van de omtrek van de fundering. Baken de omtrek af door middel van het plaatsen van 4 piketpalen in de vorm van het gewenste rechthoek. Span vervolgens het metselkoord tussen de piketpalen. Graaf het uitgezette gebied minstens 60 cm diep uit; 80 cm is beter indien mogelijk. Zaag de planken op maat en bevestig deze aan elkaar met schroeven zodat er geen kieren ontstaan waar beton kan uitlopen. Plaatst de bekisting op zijn plaats en stel deze vlak met een waterpas. Plaats de paaltjes aan de buitenzijde en schroef het hout hieraan vast om opdrijven te voorkomen.
Beveiliging en folie onder de bekisting
Leg onderin de bekisting een laag bouwfolie zodat aarde geen beïnvloeding heeft op het beton en zodat vocht niet naar beneden onttrokken wordt. Beton moet verharden via chemische reacties, en vocht is daarbij essentieel. Voor binnenvloeren kan isolatiemateriaal onder de vloer worden geplaatst en vervolgens bedekt met een extra bouwfolie om opstijgend vocht tegen te houden.
Wapening en aankleding van de bekisting
Leg wapeningsnetten in de bekisting om buig- en treksterkte te geven. Plaats de wapening ongeveer 5 cm van de onderkant in het beton; gebruik afstandhouders zoals betonblokjes of kapotte tegels zodat deze ruimte ontstaat. De gaasnetten moeten rusten op stenen of tegels zodat ze niet direct op de folie liggen. Plaats aan de buitenkant piketpaaltjes om de bekisting extra te verstevigen. Eventueel kan zand langs de buitenkant voor extra stevigheid zorgen en koppellatten aan de bovenkant bevestigen zodat de bekisting stevig blijft staan.
Het storten en verdichten van het beton
Nadat de bekisting waterpas staat en alle versteviging aanwezig is, kan het beton worden aangemaakt en in de bekisting gegoten. Vul de bekisting zorgvuldig zodat het geheel vol zit. Gebruik een trilnaald om het beton te verdichten en luchten te verwijderen; als je geen trilnaald hebt kun je ook met een stok porren of met een schop het beton bewegen. Na het vullen kun je de platen nog een paar schouderklopjes geven om massa tussen de platen en beton te creëren. Zodra het beton erin zit, laat het uitharden volgens de omstandigheden (temperatuur en vocht) en dek af met folie of sproei regelmatig om uitdroging te voorkomen.
Na het storten: uitharden en verwijdering
Beton bereikt zijn volledige sterkte pas na circa 28 dagen. Bij droog weer en temperaturen boven 10 graden Celsius kun je de bekisting na 24 tot 48 uur verwijderen; bij kou of vocht langer. Verwijder de bekisting altijd voorzichtig en werk van buiten naar binnen. Laat vocht in het beton behouden door plastic folie eroverheen te leggen voor minimaal een week, of sproei het beton regelmatig als folie niet beschikbaar is. Een goede nabehandeling voorkomt krimpscheuren en zet de sterkte van de fundering optimaal in werking.
Andere opties en tips
- Een kant-en-klare bekisting systeem met EPS-elementen kan snel en eenvoudig zijn voor kleine tot middelgrote klussen.
- Betonplex (betonplex platen) wordt aangeraden vanwege stijfheid en vlakheid.
- Bij binnenvloeren kan isolatiemateriaal onder de folie nuttig zijn voor betere warmte- en geluidsisolatie.
- Bereken altijd de benodigde hoeveelheid beton en houd rekening met circa 10% extra voor inklinken en verspilling.
Veelgestelde vragen over bekisting
- Hoe dik moeten de planken zijn voor een betonbekisting? Antwoord: Multiplex van 18 tot 21 mm dik; dikkere planken geven extra stijfheid en minder kans op doorbuiging.
- Waarom bouwfolie gebruiken in een bekisting? Antwoord: voorkomt dat aarde vult de bekisting en houdt vocht vast zodat het beton goed kan uitharden.
- Hoe lang wachten voordat je de bekisting verwijdert? Antwoord: 24-48 uur bij aangename weeromstandigheden; volledige sterkte na ongeveer 28 dagen.
- Is wapening altijd nodig? Antwoord: niet altijd, maar wel sterk aanbevolen bij funderingen en constructieve vloeren.
- Hoeveel beton heb je nodig? Antwoord: lengte x breedte x dikte plus circa 10% extra voor inklinking.
Praktische stap-voor-stap samenvatting
- Markeer de omtrek met piketpalen en span metselkoord.
- Graaf een sleuf van minstens 60 cm diep (80 cm indien mogelijk).
- Zaag planken op maat en schroef ze aan elkaar vast.
- Plaats bekisting en werk waterpas; veranker met piketpaaltjes.
- Leg folie en optioneel isolatie onderin; leg wapening op afstandhouders.
- Maak de bekisting nat en ontkistingsolie aanbrengen.
- Stort beton, verdicht met trilnaald of porstok, en werk af met spaan.
- Dek af met folie en laat uitharden voor ongeveer 28 dagen.
Wil je hier meer over weten of heb je specifieke vragen over jouw project? Intriplex biedt alle soorten betonplex voor bekisting tegen concurrerende prijzen. Onze artikelen helpen je stap voor stap bij het realiseren van een stevige fundering met de juiste materialen en techniek.