Een bekisting maakt men voor het storten van beton. Door met goed materiaal te werken kunnen de mooiste vormen worden gecreëerd bij het storten van beton. Voor het storten van beton is het belangrijk om de juiste materialen te gebruiken.
Wat heb je nodig en welke materialen zijn essentieel
- 4 zijden van plaatmateriaal (betonplex aanbevolen)
- Piketpaaltjes van hardhout of vurenhout
- Wapeningsnetten / betongaas
- Folie rol
- Stukken oude tegels of stenen
Daarnaast is het handig om een twee touwen te spannen als richtlijn bij het afgraven van de geul. Voor extra stevigheid kun je een goede laag damzand aanbrengen (+/- 15 cm). Zaag het plaatmateriaal op maat en zorg dat deze stevig vastgeschroefd zitten.
Voorbereiding en instellen van de bekisting
- Baken de omtrek van de fundering af door middel van het plaatsen van 4 piketpalen in de vorm van het gewenste rechthoek. Span vervolgens het metselkoord tussen de piketpalen. Graaf het uitgezette gebied minstens 60 cm diep uit; 80 cm is beter indien mogelijk.
- Zaag de planken op maat en bevestig deze aan elkaar met schroeven zodat kieren worden voorkomen. Plaats de bekisting op zijn plaats en stel deze vlak met een waterpas.
- Plaats de paaltjes aan de buitenzijde en schroef het hout hieraan vast om opdrijven van de bekisting te voorkomen. Leg onderin de bekisting een laag bouwfolie zodat aarde niet vermengd raakt met het beton en zodat er aan de onderzijde geen vocht aan het beton onttrokken wordt.
- Beton kan zeer goed druksterkte opnemen; voor buig- en treksterkte plaatsen we een wapeningsnet. Leg de wapening niet direct op de folie maar zorg dat deze circa 5 cm van de onderkant in het beton komt.
- Stort het beton voorzichtig in de bekisting en gebruik een trilnaald om het beton te verdichten/ontluchten. Bedek vervolgens de fundering met een plastic folie en laat dit minimaal een week liggen om het vocht in het beton te behouden.
Een kort weetje: bouwbedrijven gebruiken in plaats van een 'stokje' vaak een trilnaalt. Indien geen trilnaald beschikbaar is, kun je met een stok porren of met een schop het beton bewegen om te ontluchten.
Weergave en afwerking van de bekisting
Wanneer de bekisting omgetoverd is tot een mal, kan deze in de grond geplaatst worden. Het is hierbij belangrijk dat de bekisting netjes waterpas staat. Plaats een stuk folie in de bekisting om ervoor te zorgen dat het beton zich niet zal mengen met de grond. De betongaasnetten voegen men toe om ervoor te zorgen dat het beton tijdens het uitharden niet barst en extra versteviging geeft.
Zodra je er zeker van bent dat de bekisting op en top in orde is, kan het beton aangemaakt/aangevoerd worden en vervolgens in de bekisting gegoten worden. Zorg voor voldoende beton zodat de gehele bekisting gevuld kan worden. Test de waterpasheid en stabiliteit opnieuw tijdens montage van de bekisting en zorg dat de bekistingsplaten aan elkaar bevestigd blijven tijdens het gietproces.
Verdere tips en varianten van bekisting
Een betonnen balk boven een raam of deur gieten is haalbaar voor zelfbouwers, mits de bekisting stevig, waterdicht en correct ondersteund is. Een goede bekisting bepaalt rechtstreeks de kwaliteit, maatvastheid en veiligheid van je constructie.
Bekistingsmaterialen: multiplex/betonplex 18-21 mm is gangbaar; dikkere planken geven meer stijfheid maar zijn zwaarder. Voor grotere oppervlakken gebruik je vaak betontiplex; het biedt hogere draagkracht en langere levensduur.
Andere vormen van bekisting bestaan uit systeembekisting (frame van staal, hout of kunststof met platen), glijbekisting (klimbekisting) en verloren bekisting (bij eenvoudige materialen zoals piepschuim). Elk type heeft eigen voor- en nadelen afhankelijk van de toepassing.
Praktische uitwerking: stap-voor-stap plan voor een kruipluik
- Bepaal en markeer de afmetingen van het kruipluik met piketpalen en metselkoord. Graaf de sleuf uit volgens gewenste diepte (minimaal 60 cm, bij voorkeur 80 cm).
- Zaag en monteer zijpanelen en bodemplaat; bevestig met schroeven en lijmklemmen zodat ze stevig in elkaar zitten. Zorg voor voldoende overlappende speling om lekkage te voorkomen.
- Leg bouwfolie onderin; breng isolatiemateriaal aan indien binnenvloer met isolatie nodig is; dek af met folie zodat beton niet omhoog drijft.
- Plaats wapening op afstandhouders zodat deze circa 5 cm van de onderkant ligt; vul bekisting met beton en verdeel gelijkmatig.
- Verwerk de naden en oppervlakken na het storten; gebruik trilnaald of stok om lucht te verwijderen en maak het oppervlak glad met spaan en richtlat. Dek af met folie voor uitharding.
Naarmate het project vordert en de bekisting staat, kun je de stelling erbij gebruiken voor makkelijker en veiliger werken. Plaats stellingen en werkhoogten zodanig dat je geen onveilige situaties creëert.
Veelgestelde vragen over bekisting voor kruipluik
- Hoe dik moeten de planken zijn voor een betonbekisting? Bij voorkeur 18-21 mm multiplex/betonplex voor voldoende stijfheid.
- Waarom bouwfolie gebruiken in een bekisting? Voorkomt dat aarde in het beton trekt en voorkomt vochtverlies uit het beton tijdens uitharding.
- Hoe lang wachten voor verwijdering van de bekisting? Bij droog weer en temperaturen boven 10°C vaak 24-48 uur; bij koud of nat weer langer. Verwijder van buiten naar binnen.
- Is wapening altijd nodig? Niet altijd, maar wel sterk aanbevolen bij funderingen en constructieve vloeren om scheurvorming te voorkomen.
- Hoeveel beton heb je nodig? Lengte x breedte x dikte van het te storten vlak, plus circa 10% extra om inklinking te compenseren.
Kruipruimtes en hun relatie tot bekisting
In de Nederlandse bouwpraktijk is de kruipruimte een vertrouwd fenomeen. Het fungeert als buffer tussen vochtige bodem en constructievloer. De afwerking en isolatie van kruipruimtes hangen af van de aanwezigheid van luchtpijp/ventilatie en bodembescherming tegen vocht.
Een kruipruimte kan vergunningsplichtig zijn afhankelijk van de omvang en constructieve impact. Laat bij twijfel vooraf de lokale gemeente- of omgevingsloket informeren.