Hoe gasverbruik CV-ketel berekenen en besparen: uitgebreide handleiding

Veel mensen koken, douchen, wassen, verwarmen zonder enig idee te hebben wat dit kost. Maandelijks wordt automatisch een bedrag afgeschreven, en dat is het dan. Om inzicht te krijgen in besparingsmogelijkheden is het belangrijk om eerst een idee te hebben hoeveel een bepaalde actie kost. Het rendement van een gaskookplaat is in de praktijk laag. Uit een kuub aardgas kan men theoretisch 9.77 kWh halen. Rekenen we met een rendement van 50% van de kookplaat dan is dit nog maar 5 kWh. Voorbeeld: We gaan 1 liter water koken. De temperatuur van het water dat uit de waterleiding komt is 10 °C. m = de massa (in kilogram) van de vloeistof. Dit is niet zo’n handige waarde om mee te rekenen. Daarom gaan we het converteren naar kiloWattuur. Q = 0. Dat wil zeggen dat er 0.368676 * 0.278 = 0,102 kWh nodig is om 1 liter water aan de kook te brengen. We weten dat we ca. 5 kWh uit 1 m³ gas halen met onze gaskookplaat. Nou, dat valt reuze mee. Hier zullen we niet arm van worden. Als we dit elektrisch met de waterkoker zouden doen, betalen we 0,102 * 0,25 = 2.6 cent, er van uitgaande dat 1 kWh 0.25 cent kost. Uit ervaringscijfers blijkt dat er gemiddeld ca. 5 m³ gas nodig is per maand voor koken.

De gasprijzen zijn sinds juli 2021 enorm gestegen. Afhankelijk van de contractvorm die gasgebruikers hebben afgesloten kunnen de prijzen wel tot een factor 3 fluctueren. Met dezelfde formule die we voor het koken gebruikt hebben kunnen we nu berekenen wat een douchebeurt kost. De meeste mensen staan ca. 5 minuten onder de douche en vinden 40 °C een aangename watertemperatuur. Een gemiddelde standaarddouchekop laat 8 liter water per minuut door. Een gemiddelde spaardouche ca. 6 l/min en een regenshower ca. 15 l/min. We hebben dus 1,4 kWh nodig voor onze douchebeurt.

Uitgaande van een tapwaterrendement van 85% van een cv-ketel komen we dan op 1,4 / 0,85 = 1,64 kWh. Dat betekend dat we 1,64 / 9,77 = 0,17 m3 gas hier voor nodig hebben. In Euro’s is dat in 2020 ca. 0,17 * EUR 0,80 = 13 cent. Als men dagelijks doucht dan betekend dit 365 dagen * 1,4 kWh = 511 kWh per jaar. Omdat we ook nog warm water gebruiken voor bijvoorbeeld handen wassen, afwassen en dergelijke kunnen we rekenen met 62 liter water van 40 °C per persoon per dag. Heeft men een vaatwasser of wasmachine met een hotfill aangesloten op de warm-waterleiding dan komt daar een toeslag bij van resp. 15 en 30 liter per wasbeurt. Dit zijn gemiddelden.

Als u iedere dag een uur onder de warme douche staat kunt u zelf uitrekenen wat dan het jaarverbruik is. Uit ervaringscijfers blijkt dat per persoon bij normaal gebruik er ca. Op dezelfde manier kunnen we berekenen hoeveel energie het kost om een bad te nemen. Een bad nemen is duurder dan even douchen. Bijvoorbeeld 80 liter badwater opwarmen tot 40 °C kost 2,73 kWh aan energie. Meestal rekent men met 100 liter water van 45 °C, omdat het water snel afkoelt en er dan extra warm water toegevoegd word. Men komt dan gemiddeld aan ca. 4 kWh per bad. Met gas zou dit dan 4 / 0,85 / 9,77 * 0,80 = EUR 0,48 kosten. Zou men dat iedere dag doen dan is men per jaar 365 x 4 = 1460 kWh aan energie kwijt. Neemt men wekelijks een bad dan wordt dit 52 x 4 = 208 kWh. Uit ervaringscijfers blijkt dat zeer weinig mensen nog een bad nemen.

De vraag die nu over blijft is: “Wat kost het om de woonkamer warm te houden”. Deze berekening is de meest bewerkelijke omdat er veel variabelen in het spel zijn. Bovendien speelt het weer hier een belangrijke rol. Om een kamer van 40 m² op een constante temperatuur van 20 °C te houden kan het zijn dat we de dag dat het +10 °C is ca. 7 m³ gas verstoken, en de dag dat het -10 °C is misschien wel 12 m³ gas nodig hebben. 12 m³ gas á EUR 0,80 is EUR 9,60 per dag. Hier zien we gelijk dat verwarmen het grootste deel energie opslokt. Als dit een hele maand duurt, zijn we al 300 EUR kwijt alleen voor het verwarmen van een kamer.

Omdat het energiebedrijf per maand afrekent, valt dit niet zo op, omdat in de zomermaanden het verwarmingsaandeel nul is. We gaan nu de warmtebehoefte van een woonkamer berekenen. Dit doen we door te kijken hoeveel energie er verloren gaat door de muren van de kamer. Stel we hebben een kamer van 40 m² omringt door buitenmuren zonder ramen, met een wand met een U-waarde van 1,4 W(m² K). Het gemiddeld aantal graaddagen voor Nederland is 2800. Q =2800 * 0,024 * 1,4 = 94,1 kWh per jaar per m² wand. Voor 40 m² met een hoogte van 2,6 m is dat 40 * 2,6 * 94,1 = 9786 kWh. (Dat is ca. De berekening die we nu net gemaakt hebben is een sterk vereenvoudigde transmissieberekening. Dit eenvoudige voorbeeld was om inzicht te krijgen waar het gas blijft. Een echt goede berekening kunt u maken met behulp van de informatie op de transmissie pagina.)

Konden we bij het berekenen van het energieverbruik van een douchebeurt nog denken: Nou dat valt wel mee, die paar cent, dan zien we dat dit bij het verwarmen van een matig geisoleerd huis helemaal niet meevalt. Stel we isoleren de muren uit ons voorbeeld grondig zodat de U-waarde nu 0,2 W (m² K) bedraagt. Het is ook mogelijk om aan de hand van het gasverbruik een goede indicatie te krijgen van de transmissie bij -10 °C van de woning. Om te beginnen gaan we het gasverbruik bepalen dat we per jaar kwijt zijn aan het verwarmen van onze woning. Dit doen we door van het totale jaarverbruik dat op de energierekening staat het gasverbruik voor koken en warmwater af te trekken. Hs = calorische waarde aardgas in kWh. hjaar = aantal vollast draaiuren van de cv-ketel per jaar. Vaak word hier 1750 voor genomen. Uit ervaringscijfers blijkt dat een gemiddeld geïsoleerd huis per dag ca. 0,15 m³ per m² verwarmd woonoppervlakte verbruikt in de winter. Verwarmd men dus een huis van 100 m², dan verbruikt men 100 * 0,15 = 15 m³ gas a 0,80 = EUR 12,- per dag. Dat is dan 30 x 12 = € 360,- per maand. Bovenstaand voorbeeld is alleen bedoeld om een indruk te krijgen hoeveel gas er nodig is om te verwarmen. Niet meer en niet minder.

Uiteraard is de werkelijkheid niet zo simpel. We onderscheiden villa’s, vrijstaande huizen, rijtjeshuizen, appartementen, zachte winters, koude winters en het belangrijkste: de mate waarin een woning geïsoleerd is. Met behulp van de slimme meter en/of met de graaddagenmethode kan men het jaarverbruik aan energie voor het verwarmen van het woonhuis eerlijk vergelijken. Ook is het mogelijk om op basis van een korte stookperiode het jaarverbruik in te schatten. Lees alles hierover op de graaddagenpagina. Dit betekent dat er in 2018 3% meer verbruikt is dan in 2013. In Nederland wordt de transmissie (oftewel het vermogen wat de warmtepomp maximaal moet kunnen leveren) bepaald bij een buitentemperatuur van -10 °C. Hoe beter een huis geïsoleerd is, des te beter (lager) is de transmissie. Op basis van het bouwjaar van de woning, en de in die periode geldende regels van het bouwbesluit, kan men de transmissie bepalen. Uit de cv-ketelwereld stamt het begrip vollasturen. Dit zijn de draaiuren van de cv-ketel dat hij in werking is met vol vermogen. Draait een 10 kW cv-ketel bijvoorbeeld 1750 vollasturen per jaar dan betekend dit dat er 10 * 1750 = 17500 kWh is geleverd aan verwarming. Terugrekenend naar het gasverbruik is dat 17500 / 9.77 / 0,9 = 1990 m³ gas.

Dit betekend natuurlijk niet dat deze ketel werkelijk 1750 uur continu 10 kW heeft gemaakt. Nee, dit is een rekenwaarde om voor een specifiek huistype makkelijk te rekenen. Het zou zo maar kunnen zijn dat deze ketel bijvoorbeeld 3500 uur 5 kW (=17500 kWh) heeft gemaakt of 100 uur 10 kW en 2900 uur 6 kW (=17500 kWh). Nefit heeft bijvoorbeeld bij de introductie van de Enviline warmtepompen op deze manier klanten snel geholpen aan het op te stellen vermogen: gasverbruik/200. Een andere methode is om op basis van het gasverbruik en het aantal graaddagen de transmissie van de woning te bepalen. Deze methode lijkt wat nauwkeuriger omdat men de graaddagen kan gebruiken van de regio waar men woont. 1. 2. Voor beide methodes moet eerst het totale jaarlijkse gasverbruik voor alleen verwarming bepaald worden. Dat doet men door overig gasverbruik (meestal voor warm water en/of koken) in mindering te brengen op het totale gasverbruik.

Mijn HR-ketel heeft een veel hoger rendement dan 85% voor tapwater. Ja, u kunt de berekening aanpassen door handmatig niet met 85% maar met uw eigen rendement te rekenen. Gebruik dan eerder 80% dan 107% want het tapwaterrendiment van een cv-ketel is veel lager dan het verwarmingsrendement bij lagere temperaturen. In de berekeningshulpjes is door ons het tapwaterrendement vastgezet op 85%. Dat betekend dat de temperatuur van het water dat via de radiatoren weer terug in de ketel komt, ca. dan de temperatuur van het water dat de cv-ketel verlaat. Bij vloerverwarming is deze zogenaamde delta-T lager, meestal is die dan ca. 3.

1. Ja, met de meeste cv-ketels en warmtepompen kan men de tapwatertemperatuur lager in stellen. Maar de in Nederland geldige norm NEN1006 vereist dat de temperatuur op het tappunt minimaal 55 °C moet zijn.
2. Voor legionella zijn er tegenwoordig ook andere methoden, zoals periodiek verhitten of uv-licht om legionella bacteriën te doden.
3. Verduurzaam uw huis in 10 stappen. Bij het kiezen van een cv-ketel moet u kijken naar de CW-waarde voor de hoeveelheid warm water dat de cv-ketel kan leveren.

Daarnaast moet u kijken naar het vermogen van de ketel, uitgedrukt in kilowatt (kW), welke aangeeft hoeveel capaciteit er is voor de verwarming van uw woning. Een oudere woning is over het algemeen slecht geïsoleerd, tenzij er tijdens een verbouwing isolatiewerkzaamheden zijn verricht. Een verwarmingsketel in een appartement of rijtjeshuis hoeft een minder groot vermogen te hebben dan een hoekwoning of vrijstaand huis. Om er zeker van te zijn dat het vermogen van de cv-ketel voldoende is, is het raadzaam het aantal kubieke meters van de woning te berekenen en te vermenigvuldigen met een gemiddelde van 65 Watt. Hoe meer vermogen hoe beter? Dat is zonde! Uw woning wordt hierdoor niet sneller warm. Dit kost alleen maar meer gas, waardoor u onnodig teveel betaalt aan stookkosten.

De beste cv-ketel kiezen hangt dus van verschillende factoren af. Heeft u nog geen keuze voor de beste cv-ketel voor uw huishouden kunnen maken? De CV-ketel is de grootste gasverbruiker in een woning. Daarnaast zorgt de CV-ketel meestal ook voor het warm water in de woning. Hoe meer warm water er wordt gebruikt, hoe meer gas de CV-ketel verbruikt. Hoeveel gas een CV-ketel precies verbruikt verschilt sterk per woning en gezinssituatie. Ook is het verbruik sterk afhankelijk van de buitentemperatuur. Een koude periode of een frisse lente kan van grote invloed zijn op het gasverbruik.

Om u toch een beeld te geven, staat hieronder een inschatting van het gemiddelde gasverbruik per type woning. Let op: er zijn veel factoren die van invloed zijn op het gasverbruik in uw persoonlijke situatie. Het meeste gas wordt verbruikt in de koude maanden, ook wel stookseizoen genoemd. Bouwjaar: Oude woningen (gebouwd voor 1992) verbruiken vaak meer gas doordat er minder goede isolatie is. Type afgiftesysteem: radiatoren of vloerverwarming. Over het algemeen zal een vloerverwarming minder gas verbruiken. Warm water verbruik: hoe langer er wordt gedoucht hoe hoger het gasverbruik. Indien er een bad aanwezig is, zal dit ook van invloed zijn op het gasverbruik. Gemiddeld verbruikt één persoon ca. 100 m3 per jaar voor warm water. Gebruikt u veel warm water (douch & bad) dan geldt een gasverbruik van ca. Met een nieuwe CV-ketel bespaart u in bijna alle gevallen op het gasverbruik. Nieuwe CV-ketels zijn energiezuiniger. De warmwaterklassen zijn onderverdeeld in: CW3, CW4, CW5 en CW6. Hoe hoger de warmwaterklasse hoe meer warm water comfort u heeft, maar ook hoe hoger het gasverbruik. Heeft de nieuwe CV-ketel een hogere warmwaterklasse dan uw vorige ketel?

Buitentemperatuur van grote invloed: Vergelijkt u het gasverbruik van uw nieuwe CV-ketel met uw oude cv-ketel? Vergelijk dit dan altijd over een langere periode (minimaal een jaar). Ongeveer 80% van het gasverbruik wordt gebruikt voor het verwarmen van de woning. De buitentemperatuur heeft dus een zeer grote invloed op het gasverbruik. ATAG One Zone - modulerende thermostaat: Heeft u gekozen voor een nieuwe ATAG One Zone thermostaat. Dan beschikt u over een slimme modulerende thermostaat. Een modulerende thermostaat zorgt ervoor dat uw woning gelijkmatiger verwarmd wordt. Hierdoor zal de cv-ketel minder vaak op vol vermogen draaien. Dit levert u een gasbesparing op.

Voorbeeld werking modulerende thermostaat: Stel u heeft de thermostaat ingesteld op 21 graden en het is 20 graden in de woonkamer. Dan zou een niet modulerende thermostaat op volle kracht gaan opwarmen om er nog 1 graad bij te krijgen. Een modulerende thermostaat doet dat niet. Deze stuurt het signaal van die ene graad door naar de CV-ketel en die gebruikt precies genoeg energie om net die ene graad te verwarmen. Wilt u persoonlijk advies van een ervaren cv-ketelspecialist? Neem gerust contact met ons op.

Heeft uw cv-ketel een storing of werkt uw verwarming niet goed? Probeer dan eerst zelf een van de onderstaande eenvoudige stappen. Om uw woning te verwarmen, verwarmt de CV-ketel het water in de radiatoren op. Echter door de hoge gasprijs én de ambitie om CO2 te besparen, wilt u misschien wel ietsje comfort inleveren voor een besparing op uw gasverbruik. In veel gevallen kan bij een lagere aanvoertemperatuur de woning nog prima op temperatuur komen en dit met minder gasverbruik. Bent u op dit moment tevreden over de snelheid van het opwarmen van uw woning?

Op deze pagina vindt u meer informatie over het instellen en de handleiding van de ATAG ZONE Slimme Thermostaat. Heeft u een ATAG ONE-thermostaat? Op deze pagina vindt u meer informatie over het instellen en de handleiding van de ATAG ONE Slimme Thermostaat. Heeft u een ATAG Zone-thermostaat? In de handleiding leest u onder meer hoe de waterdruk kan worden uitgelezen en hoe u de CV-ketel reset. Geeft uw CV-ketel een storingscode? Maakt u gebruik van een CV-ketel? Dan wilt u natuurlijk graag weten hoeveel gas deze CV-ketel verbruikt. Aan het eind van dit artikel weet u dus niet alleen meer over het gasverbruik van uw CV-ketel, maar ook hoe u het gasverbruik kunt reduceren om geld te besparen.

Naarmate een ketel ouder wordt, neemt de efficiëntie af en kan het gasverbruik toenemen. Daarom is het belangrijk om te weten wanneer het tijd is om uw oude CV-ketel te vervangen. Het vervangen van de ketel kan verschillende voordelen hebben. Niet alleen zal het gasverbruik verminderen, maar ook de verwarming zal betrouwbaarder zijn en de kans op storingen kleiner. Bovendien kunnen nieuwe cv-ketels worden uitgerust met slimme thermostaten die helpen bij het optimaliseren van het energieverbruik.

Overwegingen bij het kiezen en afstellen van een CV-ketel

De warmtevraag van je woning hangt niet samen met het type cv-ketel, maar met je gezinssituatie en de kenmerken van je woning. Wil je echter een combiketel? Dan moet je wel rekening houden met het gemiddelde warmwaterverbruik van je huishouden. CW-klasse geeft aan hoe snel en hoeveel warm water de ketel levert. Moderne ketels zijn vaak HR-ketels (Hoog Rendement) met hogere rendementen en kunnen samen met slimme thermostaten zorgen voor aanzienlijk lager verbruik. Een VR-ketel (Verbeterd Rendement) is ouder en rendementen liggen vaak onder de 90%.

Een modulerende thermostaat past de werking van de CV-ketel continu aan op basis van de werkelijke warmtebehoefte. Hiermee wordt het opstartverlies beperkt en daalt het gasverbruik. Een slimme thermostaat kan ook op afstand bediend worden, waardoor je de temperatuur aanpast aan aanwezigheid en tijdschema’s. Let op: NEN1006 vereist dat tappunt-temperatuur minimaal 55 °C blijft voor veilig warm water en legionellabeheer.

Isolatie is de belangrijkste factor voor gasverbruik: betere isolatie reduceert het warmteverlies en verlaagt de benodigde ketelcapaciteit. Woningen met slechte isolatie verliezen meer warmte en vereisen vaker hoger vermogen. Het type woning (vrijstaand, rijtjeshuis, appartement) beïnvloedt eveneens de benodigde capaciteit, omdat buitenmuren en warmteverliezen verschillen. Rijtjeshuizen hebben doorgaans lagere verliezen dan vrijstaande woningen.

Een praktische berekening voor het bepalen van het benodigde ketelvermogen is de inhoud (m³) van de woning vermenigvuldigd met een Watt-per-m³ factor die afhangt van isolatie en bouwjaar. Voor een vereenvoudigd uitgangspunt wordt vaak 65 W/m³ gehanteerd. Voor een tussenwoning van 300 m³ zou dat 24 kW opleveren. Correctiefactoren zoals hoekwoning of vrijstaand, noordelijke ligging, of extra isolatie kunnen + of - verhogen. Voor werkinformatie of professionele berekening is het aan te raden een cv-installateur te raadplegen.

Periodiek onderhoud van de CV-ketel kan helpen het gasverbruik te verminderen, omdat een goed onderhouden ketel efficiënter werkt. Een cv-installateur kan, op maat van jouw woning, berekenen welk vermogen nodig is en welke ketels het beste passen. De terugkeerwaarde van nieuwere technieken zoals HR-ketels en hybride warmtepompen laat scherpe besparingen toe op lange termijn. Verduurzamen blijft dus niet alleen kostenbesparend, maar ook technisch en milieuvriendelijk.

Inzicht krijgen in jouw eigen verbruik kan met de graaddagenmethode en slimme meters. Hiermee kun je jaarverbruik eerlijk vergelijken en beter plannen. Als je wilt, kun je offertes opvragen bij erkende installateurs om prijzen, berekeningen en voorstellen naast elkaar te zetten. Het uiteindelijke doel is een ketel die in balans is met het energieverlies in huis, zodat er geen onnodig hoge stookkosten zijn.

tags: #berekening #gasverbruik #cv #ketel