Aanleggen van bestrating met oude klinkers en stenen: technieken, variaties en hergebruik

De Oude Klinker is een familiebedrijf dat gespecialiseerd is in oude klinkers en sierbestrating. Het assortiment omvat veel soorten oude kleiklinkers zoals Waaltjes en Kinderkoppen, gebakken stenen die al eeuwenlang worden toegepast en een nostalgische uitstraling geven aan tuinen en steden. Oude gebakken klinkers worden gemaakt door rivierklei in mallen te doen, die vervolgens in de oven worden gebakken; de waaltjes kenmerken zich door hun kleine breedte en licht gebogen vorm. De waaltjes worden niet weggegooid wanneer straten vernieuwd worden, maar opnieuw verpakt en ingezet in nieuw straatwerk.

Waarom hergebruik van oude klinkers en stenen?

Recyclen is milieuvriendelijk en kosteneffectief: je hoeft geen nieuwe materialen aan te schaffen en het oude af te voeren. Bovendien bevordert hergebruik de biodiversiteit en biedt het mogelijkheden voor creatieve toepassingen zoals verhoogde borders, paden en tuinmuurtjes met kieren en holtes die fungeren als insectenhotels. Oude tegels en stenen kunnen zelfs dienen als basis voor kasconstructies of als drager van een vuurplaats of barbecue.

Verschillende toepassingsmogelijkheden van gerecupereerde stenen

1. Eenvoudige basistegels en legpatronen: verander het legpatroon om een nieuwe uitstraling te geven; kombineer grote betontegels met kleinere klinkers of trommelstenen. Grindtegels kunnen worden omgedraaid voor variatie.
2. Paden en werkpaadjes: paden van stapstenen zorgen voor rustige circulatie langs planten en borders en maken het onderhoud makkelijker.
3. Muurtjes en insectenhotels: kieren en holtes in stapelmuurtjes bieden onderdak aan amfibieën, spinnen en insecten; voeg eventueel bamboestokken of geboorde houten elementen toe (niet dragend).
4. Verhoogde borders en zithuizen: grote betontegels kunnen als fundering dienen voor verhoogde borders, zitplekken of een vijverrand; grindtegels kunnen aan de binnenkant zorgen voor een stevige onderconstructie.
5. Verhoogde moestuinen en koude bakken: stapelmuurtjes kunnen fungeren als rand voor verhoogde borderbakken of koude bakken voor wintergroentetuin.
6. Kas en warmteopslag: een muurtje boven een kas kan warmte vasthouden; stenen verzamelen warmte en geven dit lange tijd af als de omgeving afkoelt.
7. Vuurplaats en buitenleven: met betontegels of klinkers kun je een eenvoudige vuurplaats of barbecue metselen.
8. Drainage en beplanting: dunne tegels kunnen onderin bloembakken worden gelegd om drainage te verbeteren; kruidenspiraal is mogelijk op kleine oppervlaktes met verschillende bodemwensen.
9. Egel- en dierenhuisjes: onder een muurtje op stapel stenen kun je een egelburcht maken met een smalle tunnel als toegang.
10. Rotstuintjes en vijvers: stapel tegels en stenen kunnen leiden tot een rotstuintje of in de vijver geplaatst worden voor bijzondere accenten.

Bij het plannen van een tuinbestrating met oude klinkers is het handig om rekening te houden met afschot en waterafvoer. Een stabiele ondergrond is cruciaal: ophoogzand zorgt voor stabiliteit en voorkomt verzakking. De kantopsluiting (opsluitbanden) voorkomt verschuiving van tegels en stenen. Voor het leggen geldt een onderscheid tussen betontegels, keramische tegels en gebakken klinkers: elk type heeft zijn eigen legtechniek en bijkomende kosten.

Stappenplan voor het zelf bestraten met oude klinkers en stenen

1. : meet de tuin op, graaf het terras uit tot ca. 15-20 cm diep, en vul met minimaal 10 cm ophoogzand. Plaats kantopsluiting en zorg voor een waterpas fundament.
2. : Begin tegen de kantopsluiting; tegels leg je horizontaal vlak boven het zandbed. Voor klinkers en kinderkopjes tik je per tegel of steen met een rubberen hamer in positie en controleer je met een waterpas.
3. : verwijder afstandhouders en voeg zand (voegzand) tussen de tegels na; veeg het voegzand aan en herhaal dit proces zodat alles strak ligt.

De kosten voor bestrating variëren afhankelijk van materiaalkeuze en legwijze. Professioneel leggen kost doorgaans tussen de €30,- en €80,- per m2, afhankelijk van regio en materiaal, terwijl zelf doen aanzienlijk goedkoper kan uitvallen. Voor keramische tegels buiten zijn de prijzen meestal tussen de €20,- en €80,- per m2. Voor gebakken klinkers ligt de prijs per m2 vaak ergens tussen de €12,- en €18,-, afhankelijk van merk en type klinker. Opsluitbanden kosten circa €5-€9 per meter. Ophoogzand en voegzand bedragen circa €40,- tot €60,- per m3.

Overzicht van veelvoorkomende toepassingen en tips

Een eenvoudige manier om oude tegels een nieuw leven te geven is het veranderen van het legpatroon. Grote betontegels vormen een stevige fundering voor verhoogde borders en zitjes, terwijl kortere klinkers en trommelstenen voor speelsere accenten zorgen. Een pad van stapstenen leidt bezoekers door de tuin zonder de beplanting te verstoren. Een droog opgetrokken stapelmuurtje of een droog gestapelde muur vergt minder onderhoud en droogt sneller dan een met cement gemetselde muur. Voor een lange levensduur is impregneren van tuintegels aan te raden; dit vermindert vorstschade, mosgroei en vergemakkelijkt reiniging.

Bij de keuze van materialen kun je kiezen uit:

• Betontegels: duurzaam, voordelig en in diverse maten beschikbaar.
• Gebakken klinkers en waaltjes: nostalgische uitstraling met jarenlange bewezen duurzaamheid.
• Keramische tegels voor buiten: moderne uitvoering met uitstekende weersbestendigheid; vaak gemakkelijker te onderhouden.
• Grindtegels: zeer geschikt voor wandelpaden en informele bestrating; vereisen stabiele onderlaag.

tags: #bestrating #oude #stenen