Voor het groener maken van het schoolplein is er een collectie betonnen randen om graszones, planten en bomen op een solide wijze te beschermen. Betonnen poefs om op te springen of om even op te pauzeren. Spelen met water. De watertegels van Kathlijn de Booij zijn voor kinderen een natuurlijke aanleiding voor speelplezier. Struyk Verwo Infra heeft een aantal watertegel-sets voor de basisschool samengesteld, variërend in grootte. Zand is makkelijk in gebruik en biedt veel speelplezier op basisscholen. Zandbakken van beton bestaan uit losse elementen waardoor betonnen zandbakken in elke vorm aangelegd kunnen worden bij een schoolplein inrichting.
Functie en ontwerp van betonnen buizen in riolering voor speeltuinen
De basisfunctie van een rioolbuis is het transport van (afval-)water. Naast het transport zijn ook berging en infiltratie basisfuncties van een rioolbuis. Door de complexiteit en verandering van de rioleringswereld moet er rekening gehouden worden met diverse aspecten. De Hapro-buizen van De Hamer worden standaard geproduceerd met 10% secundaire granulaten. De Hamer heeft voor buizen tot en met een diameter van 1000 mm het Hapro-systeem. Het is een systeem met bijzondere kenmerken. Op de eerste plaats is er de mogelijkheid om te kiezen tussen een glijverbinding of een zelfsmerende lamell glijverbinding. Allebei de types bieden de zekerheid van een blijvend flexibele en toch waterdichte verbinding. De ring ligt daarbij als het ware opgesloten in een kamer.
De tweede bijzonderheid van het Hapro-systeem is dat de buizen in het werk in te korten zijn tot op maximaal één meter van het spie-eind. Hierdoor kunnen inspectieschachten exact op beoogde positie in het stelsel worden geplaatst. Het spie-eind dient als pasbuis om de streng op maat te maken en het afgeknipte of -gezaagde mof-eind dient als pasbuis om de volgende streng weer mee te starten. Op deze manier gaat geen materiaal verloren. Omdat het mogelijk is strengen op maat te maken en met een speciale rubberring aan te sluiten op de schacht, behoren metselwerk, het aanstorten of klampen van buizen tot het verleden. Om buizen snel en eenvoudig op een inspectieschacht aan te sluiten, wordt gebruik gemaakt van rubberringsparingen. Door deze flexibele verbinding is het mogelijk geringe hoekverdraaiingen te maken tussen de buis en de schacht en zijn eventuele zettingsverschillen eenvoudig op te vangen.
De Hamer kan produceren met secundaire granulaten die afgenomen worden bij gecertificeerde bedrijven. De Hamer produceert een duurzame circulaire lijn rioleringsmaterialen waarin standaard een gedeelte van de totale toeslagmaterialen wordt vervangen door secundaire granulaten. Dit geldt voor alle Hapro-, en Permeobuizen. Daarnaast wordt het ook in alle bijbehorende hulpstukken voor de rioolbuizen toegepast. Voor de schachten en uitstroomvoorzieningen geldt dat er proeven worden uitgevoerd met secundaire granulaten. De Hamer heeft diverse certificaten, waaronder KOMO-productcertificaten en ISO 14001. Producten die niet met het KOMO-productcertificaat gemerkt zijn voldoen, mits van toepassing, aan de Europese Richtlijn voor Bouwproducten (CE). De actuele certificaten zijn te vinden bij de downloads. Op het gebied van MVO kunt je met ons grote stappen maken. Wij zijn gecertificeerd voor de CO2-Prestatieladder (niveau 3). Ook zijn wij CSC-gecertificeerd. Het CSC-certificaat biedt de afnemer zekerheid over een duurzame, verantwoorde herkomst van de gebruikte grondstoffen, een optimaal productieproces en recyclebaarheid. EMVI-criteria zijn voor ons aspecten waarin wij ons kunnen onderscheiden. De Hamer is specialist op het gebied van riolering en denkt graag mee met (complexe) rioleringsvraagstukken. Denk bijvoorbeeld aan oplossingen met (overstort-)schachten, kruisingsschachten, infiltratievoorzieningen, stuwen of pompputten.
Technische details en installatieplichten
Bij Dehamer zijn de betonnen rioolbuizen 240 cm (2.40 meter) lang. Nederland is qua bodemgesteldheid een van de meest gecompliceerde landen van de wereld, zeker als het aankomt op het ontwerpen en aanleggen van een riool. Van oorsprong is Nederland een lage en natte rivierdelta. Rioolbuizen kunnen bodembewegingen een heel eind volgen, maar daar zijn natuurlijk grenzen aan. Het klimaat varieerde van arctisch (tijdens de ijstijden) tot subtropisch in de periodes tussen deze ijstijden in. De grond werkt en blijft dat doen. Desalniettemin moet een riool kunnen functioneren. Riolering van beton doet dat, ook in slappe bodems, zo blijkt onder andere uit dit onderzoek.
De manier waarop de sleuf wordt gegraven hangt sterk samen met de aard van de bodem. In een stevige bodem heeft een open sleuf de voorkeur; in een slappe bodem is een sleufbekisting of zelfs een damwand nodig. Vaak moet bronbemaling worden toegepast om te zorgen dat de leiding in droge omstandigheden kan worden gelegd. Een machine graaft een deel van de sleuf en legt direct de buis. Daarbij moet de buis zoveel mogelijk in horizontale stand blijven om beschadigingen te voorkomen. Vervolgens wordt een rubberring of manchet aangebracht. Met behulp hiervan wordt de put aangesloten op de buisleiding. Daarna wordt de sleuf aan beide zijden van de buisleiding gelijkmatig aangevuld.
Bij de aanleg van riolering vraagt het stabiliteitsvraagstuk veel aandacht. Deze stabiliteit wordt bepaald door de stevigheid van de buis en de mate van vakmanschap bij de aanleg. Het is van belang dat elke laag goed wordt verdicht. Dan ontstaat er een soort brugwerking over de buis om de krachten van de bovenliggende grond en het verkeer op te vangen. Goed aangelegd kunnen buizen van beton wel 100 jaar meegaan! Kan er tijdens de aanleg weinig aandacht aan supervisie worden besteed, dan is het zeker verstandiger om voor beton te kiezen. Dit helpt faalkasten van een kromtrekkend riool voorkomen. Reparaties op een later moment hebben tot gevolg dat asfalt en funderingsconstructies moeten worden verwijderd; dit leidt tot hoge faalkosten.
Beproeving en belasting in de praktijk
Wanneer een riool wordt geconstrueerd met behulp van gegraven sleuven, treden tijdens en na de aanleg grondbelastingen op: belasting ten gevolge van de liggerwerking, inklinking van de sleufaanvulling naast de buis, het eigen gewicht van de grond boven de buis en oppervlaktebelasting tijdens de levensduur van de buis. Deze belasting wordt doorgaans gedragen door het gekoppelde systeem van grond en buis, maar kan bij onzorgvuldig ontwerp resulteren in ongelijkmatige verdichting van de grond. Bij het toepassen van betonnen buizen in de grond wordt berekend of deze de optredende grond- en verkeersbelastingen kan opnemen volgens CUR-aanbeveling 122. Producenten van riolering van beton ontzorgen en rekenen mee over de volledige levenscyclus van het product.
Betonnen buizen zijn stevig van zichzelf, waardoor in veel gevallen de (transport)kosten van meer en zwaar beddingmateriaal achterwege kunnen blijven. Rioolbuizen van beton zijn bovendien goed te recyclen naar granulaat of terug naar de oorspronkelijke bestanddelen. Producenten van riolering van beton ontzorgen je en rekenen met je mee over de volledige levenscyclus van het eigen product en zo nodig per vierkante meter aangelegd riool.
Veiligheid, regelgeving en menselijke factoren in speeltuinen
NOS Nieuwsmaandag 30 oktober 2023 waarschuwde dat veel speeltuinen zonder extra steun dreigen te verdwijnen. Besturen van speeltuinen verouderen, er is een tekort aan vrijwilligers en kosten lopen op; subsidies blijven uit. Speeltuinen zijn cruciaal voor emotionele en motorische ontwikkeling van kinderen en voorkomen overgewicht. De veiligheidsregulering voor speeltoestellen valt onder WAS 2023 en de WAS-regeling. De NEN-EN 1176-normen beschrijven technische eisen aan constructie, materialen, valbeveiliging en beknellingspreventie. Beheerders zoals BEEBOP zorgen voor locatiebezoeken, ontwerpvoorstellen, materiaaladvies, begrotingen en montage, met passende onderhoudsdocumentatie.
Een kruiptunnel of kruipbuis is een eenvoudige manier om speelplekken spannender en speelser te maken. De deels begraven kruipbuis van beton (2,4 meter) is geschikt voor alle leeftijden en kan tot halverwege worden begraven om beklimbaarheid te beperken. De tunnel kan vrijstaand staan of geïntegreerd worden in een speelheuvel en wordt standaard geleverd met certificaat en logboek. De binnendiameter van de betonnen buis is 1 meter; koppelen kan tot een tunnel van 9,6 meter lang. Certificering en documentatie zijn essentieel bij elk project.
Praktische aanbevelingen voor ontwerp en onderhoud
- Gebruik robuuste betonnen randen en poefs voor structurele afbakening en zitgelegenheid, gecombineerd met water- en zandspeelzones voor afwisseling.
- Overweeg watertegels en modulaire waterelementen om hydrofiele spelelementen natuurlijk te integreren.
- Toon aandacht voor CE-, KOMO- en ISO-certificaten bij alle rioleringscomponenten en kies voor circulaire materialen waar mogelijk.
- Zorg voor duidelijke zichtlijnen, toezichtroutes en voldoende vrije valruimte rondom toestellen om inclusie en veiligheid te waarborgen.
- Plan inspectie- en onderhoudsschemaâs conform NEN-EN 1176 en WAS-regelgeving, inclusief keuringstermijnen door erkende instanties.
De kruiptunnel en de betonnen buiscomponenten voegen extra spelelementen toe aan speeltuinen en schoolpleinen. Net zoals zandbakken en watertegels helpen deze elementen kinderen motorisch en sociaal te ontwikkelen, terwijl ze tegelijkertijd de veiligheid en duurzaamheid van de inrichting verhogen.
Tabel: Samenvatting van kenmerken en certificaten
| Onderdeel | Belangrijkste kenmerken | Certificaten |
|---|---|---|
| Hapro-buizen | Glijverbinding of lamell, tot 1000 mm; spie-eind, inspectie klaar | KOMO, CE |
| Dehamer buizen | 2,4 m lang; 1 m binnendiameter; koppelflexibiliteit | KOMO, ISO 14001 |
| Kruiptunnels | Beton/kunststof; 1 m binnendiameter; halverwege begraven mogelijk | Logboek en certificaat |
Bij alles wat met veiligheid en lange levensduur te maken heeft, blijft het belangrijk om de volledige levenscyclus mee te nemen: kosten, onderhoud en recyclebaarheid. De producenten van riolering van beton ontzorgen met holistische benaderingen, zodat ontwerpen niet alleen vandaag maar ook morgen veilig en onderhoudsvriendelijk blijven.