Op voormalig militair oefenterrein verrees in 1915 de bibliotheek van de Technische Hogeschool (de latere TU Delft). Het gebouw werd ontworpen door Jan Vrijman. Hij ontwierp bijvoorbeeld ook het Academiegebouw en het Provinciehuis in Groningen, en in Delft ontwierp hij aan Ezelsveldlaan 61 het voormalige laboratorium voor Werktuig- en Scheepsbouwkunde. De TU-bibliotheek was de eerste in Nederland met een publieksgedeelte en een apart brandvrij magazijn. De bibliotheek moest echt het visitekaartje worden van de school. Het publieksgedeelte werd dan ook in uitbundige neo-Hollandse renaissance stijl gebouwd. Het gebouw heeft sierlijke topgevels, kruiskozijnen en speklagen. Het magazijn is neoclassicistisch. Je ziet dit bijvoorbeeld aan de zuilen (van baksteen) en voor de liefhebber, de ionische kapitelen.
Verdere uitbreidingen en evolutie van het gebouw
In 1923 werd het gebouw voor Weg- en Waterbouwkunde aangesloten op de bibliotheek. Deze werd ontworpen door Gerard van Drecht die bij Vrijman in dienst was. Het ontwerp is expressionistisch met decoratieve elementen in art deco. In 1975 verhuisde de faculteit naar de TU-wijk en nam de bibliotheek ook dit gebouw in gebruik. Later kwam ook de bibliotheek in die wijk te zitten, en is het gebouw omgebouwd tot appartementencomplex.
Het huidige dak en renovatiegeschiedenis
Het gras lijkt altijd groener bij de buren, maar die vlieger gaat niet op voor het gazondak van de TU Delft. Het unieke bibliotheekgebouw is ontworpen door Mecanoo Architects en domineert inmiddels meer dan 25 jaar het studielandschap van de TU Delft. Helaas bleek in 2009 de dakopbouw te zwaar ingericht, waardoor de bibliotheek last kreeg van wateroverlast. Bij de grootschalige renovatie is gekozen voor de beste materialen om de levensduur van het dak te maximaliseren. ZinCo leverde de dakinrichting met de massieve Elastodrain® EL 202 als drainagelaag, die relatief licht en flink belastbaar is. Op het dak ligt een 10 tot 12 centimeter dikke substraatlaag van het type ‘Gazon Substraat’, waardoor de grasmat de juiste voedingsstoffen en wortelruimte heeft. Dit 13° schuine dak is sinds de renovatie weer volop in gebruik en bestand tegen allerlei soorten gebruik.
Renovatie en huidige uitdagingen
Het dak van de bibliotheek van de Technische Universiteit Delft (TU) wordt deze zomer onder handen genomen. Het gebouw heeft een grasdak dat niet helemaal waterbestendig bleek te zijn. Daarom komt er een nieuwe waterwerende laag. Als alles volgens planning verloopt, is het karwei begin september klaar, zei een woordvoerster van de TU. Het maken van grasdaken onder een hellingshoek, zoals toegepast op het gebouw, was tien jaar geleden nog niet zo bekend. Al vrij snel na de oplevering in 1998 kampte het gebouw met lekkages. Ook door verkeerd gebruik van het dak, bijvoorbeeld het prikken met skistokken, raakte de onderliggende waterwerende laag beschadigd. Op het schuine dak kan namelijk worden gewandeld en bij voldoende sneeuw kan het als skihelling functioneren.
Constructie en erkenning
Het gebouw werd ontworpen door Mecanoo architecten. De bibliotheek ontving in 1998 de Nationale Staalprijs in de categorie Gebouwen met een stalen of hybride draagconstructie vooral vanwege het bijzondere gebruik van staal in alle verschillende onderdelen van de constructie.
Architectonische concepten en ruimtebeleving
De TU Delft vroeg Mecanoo om een bibliotheek te ontwerpen die het hart van de universiteit zou vormen en een gezicht zou geven aan een campus ter grootte van een stadsdistrict. Een enorme grasmat tegenover de Brutalist-concrete auditorium ligt onder een helling; de bibliotheek schuift in het gebied eronder. Een kegel, het symbool van technische engineering, steekt door de gazonvormige ruimte en bevestigt daarmee bibliotheek en campus als een drijvende pushpin. Bij binnenkomst worden bezoekers getrokken door de indrukwekkende wandschikking met boeken die voor een uitgestrekt diepblauw decor staat. Daglicht dringt binnen via de klimaatgestuurde glazen gevels, evenals via de kegel waarvan de basis het focuspunt van de centrale ruimte vormt.
Tegendraadse en esthetische kenmerken
- Publieksgedeelte in neo-Hollandse renaissance stijl met sierlijke topgevels en kruiskozijnen.
- Magazijn in neoclassicistische stijl met bakstenen zuilen en ionische kapitelen.
- Expressief exterieur met art deco invloeden door de samenwerking met Van Drecht in latere uitbreidingen.
- Het dakwerk combineert een grasdak met moderne drainagetechnieken voor duurzaamheid en veerkracht.
- Historische context en eerste voorloper van grasdaken inde Nederlandse bibliotheekbouw.
- Renovatie- en onderhoudsprocessen gericht op waterdichtheid en leefbaarheid.
- Dit project illustreert de wisselwerking tussen monumentenzorg en moderne functionele eisen.
De combinatie van historisch erfgoed en hedendaags ontwerp maakt de bibliotheek van de TU Delft tot een icoon van architectuur en engineering. Het gebouw toont hoe traditionele bouwstijlen, moderne constructietechnieken en duurzame dakoplossingen samenkomen in een werk dat zowel functioneel als visueel indruk maakt.
tags: #bibliotheek #dak #delft