Blauwe hardsteen of blauwsteen is bijzonder gegeerd als tegel voor binnen of voor op een terras. Maar wist je dat er twee totaal verschillende soorten blauwsteen bestaan? De naam geeft het al weg uiteraard: Belgische blauwsteen is afkomstig uit België, meer bepaald uit Henegouwen. De lokale ontginning maakt het een duurzaam alternatief voor Aziatische varianten. Belgische hardsteen mag (net als de Vietnamese variant) het predicaat ‘blauwe hardsteen’ dragen, omdat het een bijzonder sterk materiaal is. Het kan tegen een stootje, is slijtvast en vervormt niet onder hoge druk. Regen, vorst en extreme weersomstandigheden zullen je terrastegels niet aantasten.
Typisch voor Belgische blauwe hardsteen zijn kleine gefossiliseerde schelp- en schaaldieren in het oppervlak, de zogenaamde crinoïden. Aziatische blauwsteen is een verzamelnaam voor Chinese en Vietnamese blauwe steen. Deze varianten worden dus vanuit het Oosten verscheept en de ontginning gebeurt soms via invasieve methoden. Vietnamese blauwe steen heeft dezelfde hoge kwaliteit als Belgische hardsteen. Chinese blauwe steen daarentegen is een harde kalksteen met een hoog gehalte aan dolomiet, wat op zijn beurt voornamelijk bestaat uit kalk en magnesium. Bij Aziatische blauwsteen vind je de typische crinoïden van de Belgische variant niet terug. Het dolomiet in de Chinese steen manifesteert zich dan weer onder de vorm van witachtige vlekken of oölieten. Uiteraard kies je helemaal zelf het type steen van jouw voorkeur.
Behalve het uitzicht, de kwaliteit en de duurzaamheid, zal ook de kostprijs daarbij een rol spelen. Of je nu gaat voor Chinese of Vietnamese blauwe steen, of Belgische hardsteen: alle varianten vragen weinig onderhoud. Heb je je tegels laten impregneren? Dan hoef je ze gewoon regelmatig te dweilen met lauw water en neutrale zeep. Is jouw vloer uit blauwe steen vuil of beschadigd en wil je die graag laten renoveren? Dan kun je daarvoor bij ons terecht, ongeacht of het gaat om Belgische of Aziatische blauwsteen.
Blauwe hardsteen, hardsteen, blauwsteen, arduin, kolenkalksteen of petit granit is een kalksteen met een meer of minder uitgesproken blauwgrijze kleur. Deze natuursteen is aanwezig in de Belgische bodem, waar hij nog steeds ontgonnen wordt. Vanaf de 12de eeuw vervaardigde men doopvonten uit deze blauwe hardsteen. Ze werden in of rond Doornik uit een massief blok kalksteen gehouwen en daarna gepolijst, waardoor ze een fraaie zwarte schijn kregen. Het marmerachtige resultaat woog rond de twee ton. Desondanks kenden ze verspreiding tot in Engeland, Duitsland en Frankrijk. In de 17e en 18e eeuw werd deze duurzame steen verkozen door veel vierscharen voor het oprichten van een openbare pomp of fontein. De steen doorstaat moeiteloos de seizoenen, en is zeer stabiel. De steen werd sindsdien gebruikt voor het versieren van vele monumenten en had de voorkeur voor sierlijke maar dure grafzerken. De blauwe steen bleef bijzonder populair in België tot in de eerste helft van de twintigste eeuw. Het materiaal werd op grote schaal toegepast in uiteenlopende monumentale en decoratieve contexten, waaronder oorlogsmonumenten, openbare gebouwen, grafmonumenten en beeldhouwwerken. Vooral tijdens de art-decoperiode kende de steen een brede waaier aan toepassingen binnen de burgerlijke architectuur, waar hij veelvuldig werd ingezet als ornamentsteen.
De steensoort wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zeer veel resten van zeelelies (crinoïden), diertjes met een kalkskelet die veelal op de zeebodem leven. Bij het afsterven is hun kalkskelet op de bodem achtergebleven en samen met de calcietafzetting die het geheel aan elkaar heeft gesmeed heeft zich in de loop van miljoenen jaren de blauwe hardsteenlaag gevormd. De steen is dus een aaneenkitting van crinoïden in een cement van microkristallijn calciet. Blauwe hardsteen bevat +/- 96% calciet (CaCO3), het dominerende mineraal in de meeste kalkstenen. Het gesteente bevat een hoog aandeel aan versteende fauna. Deze resten zijn soms aan het oppervlak zichtbaar. Meestal verhogen zij door hun aanblik de waarde van het materiaal. Naast deze elementen bevat de steen vaak secundaire mineralen zoals dolomiet, kwarts, pyriet, marcasiet en fluoriet. Het gehalte aan dolomiet kan variëren van 1 tot 10%. Kwarts is eerder verspreid in microscopisch kleine kristallen en in een gehalte van minder dan 2%. De ijzersulfiden, pyriet en marcasiet, metaalachtige glanzende gele mineralen die harder zijn dan calciet, kunnen voorkomen als massieve nagels of als aders in breuken. De nagels worden ook doornen, kogels, kwartskogels en mierennesten genoemd.
De Belgische hardsteen, van Laat-Devonische tot en met Vroeg-Carboon-ouderdom, komt met name voor in de Ardennen. De kalksteen is daar ontstaan in een ondiep marien afzettingsmilieu waar veel leven te vinden was. Doordat het afzettingsmilieu veelal reducerend was, zijn zwavelhoudende mineralen ontstaan en bevat de kalksteen een hoog percentage organisch materiaal. Hierom wordt het ook wel "kolenkalk" genoemd. Omdat het gesteente zo hard en dicht is wordt het in de volksmond ook petit granit genoemd. Dezelfde laag waaruit de Belgische hardsteen wordt gewonnen komt, na honderden kilometers ondergronds, in Ierland weer boven. Hier wordt een andere variëteit gewonnen: de Ierse hardsteen, in groeven in o.a Kilkenny en Carlow.
Waarom niets tipt aan échte Belgische Blauwe hardsteen? Zeg niet zomaar blauwsteen tegen échte Belgische Blauwe hardsteen. Want er is maar één soort die echt uitblinkt in hardheid, kleurvastheid en karakter: de onze. Verweerd met stijl, vol fossielen, lokaal gewonnen en duurzaam tot in de vezels. Hier lees je waarom goedkopere alternatieven het net niet zijn. Belgische Blauwe steen bestaat voor 92% uit kalksteen (calciet), aangevuld met koolstof en andere mineralen. Die samenstelling maakt hem extreem hard en weinig poreus. Resultaat: geen verkleuring, geen roest, geen verrassingen. Alleen dat typische blauwgrijs dat met de jaren nog mooier wordt.
De steen wordt al eeuwenlang gewonnen in Henegouwen en de Condroz. En dat zie je: elke plaat zit vol karakter. Fossielen, slakjes, insluitingen - de sporen van miljoenen jaren natuur maken elke tegel uniek. Vietnamese alternatieven: gelijkaardig in naam, anders in karakter Vietnamese blauwsteen wordt vaak genoemd als goedkoper alternatief. En dat is begrijpelijk: hij lijkt op het eerste gezicht qua kleur wat op de Belgische variant. Maar de samenstelling is anders. Met ongeveer 60% kalksteen, 30% dolomiet en 10% ijzer en andere stoffen, is deze steen zachter en poreuzer. Daardoor veroudert hij anders en kan hij gevoelig zijn voor roestvorming. Bij correcte plaatsing en goed onderhoud doet hij zeker dienst, maar hij mist wel de natuurlijke diepgang en rijke uitstraling van onze lokale steen.
En de prijs? Belgische Blauwe steen is een premium product, en dat zie je in de prijs: afhankelijk van formaat, afwerking en selectie ligt die tussen €75 en €150/m² (excl. btw, richtprijs 2024). Ter vergelijking: Vietnamese alternatieven kosten gemiddeld de helft. Maar dan kijk je puur naar aankoopprijs. Reken je de langere levensduur, de robuustheid, de authentieke uitstraling en de betere afwerkingsmogelijkheden mee? Dan wint Belgische Blauwe steen het moeiteloos. Bovendien wordt de steen lokaal geproduceerd, met een kleinere ecologische voetafdruk en volledige kwaliteitscontrole. Geen verrassingen, wel consistentie én uitbreidingsmogelijkheden achteraf.
ArtStone kiest voor lokaal en kwaliteit. Bij ArtStone werken we met échte Belgische Blauwe hardsteen uit groeves in Henegouwen en de Condroz. In onze eigen fabriek verzagen en bewerken we elke steen op maat. Groot formaat? Gepolijst? Geschuurd? Geen probleem. Jij kiest de look, wij zorgen voor het resultaat. Toch liever een alternatief? Dan krijg je bij ons enkel de hoogste kwaliteitsklasse. Geen afbrokkelende randen of twijfelachtige partijen. We adviseren je eerlijk, zodat je exact weet wat je in huis haalt.
Kom zelf voelen waarom het verschil telt. In onze toonzaal zie je, voel je en hoor je het verschil. Belgische Blauwe hardsteen klinkt massiever, voelt koeler aan en straalt klasse uit. Vraag je offerte aan of kom langs voor een stalenvergelijking. Onze kalksteen heeft een rijk geologisch verleden. 350 miljoen jaar geleden was het zuidelijke deel van België bedekt door de zee. In Soignies was het water relatief ondiep. De zeebodem was er bedekt met kalkrijk slib, waarin koloniën levende organismen zich onbelemmerd konden ontwikkelen, zoals crinoïden of zeelelies. Dit verklaart de vele fossielen, koralen en crinoïden die onze steen zijn uitgesproken esthetische en decoratieve karakter geven. Door de tektonische bewegingen zijn er breuken ontstaan tussen de verschillende geologische formaties. De Belgische blauwe hardsteen is onlosmakelijk verbonden met het erfgoed en de cultuur van ons land. Hij wordt al meer dan 300 jaar lang ontgonnen, wat leidde tot een rijke traditionele knowhow. De huidige zaagtechnieken, bewerkingsmethoden en afwerkingen steunen op eeuwenoude expertise. De Belgische blauwe hardsteen is duurzaam en een van de beste bouw- en decoratiematerialen van Europa. Deze edele steen is bestand tegen vorst, luchtverontreiniging, regen, en zilte zeewind. Hij is met andere woorden uitzonderlijk sterk. Hij is opgewassen tegen intensief gebruik en trotseert de tijd. De benaming “petit granit” wordt algemeen gebruikt als benaming voor de Belgische blauwe hardsteen. Deze naam is te wijten aan zijn fonkelende aanblik, net als bij graniet. Arduin wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van talrijke fossielresten in een cement van microkristallijn calciet. De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid zeer fijn verspreide plantaardige resten. De fossielen geven de steen zijn schitterende aanblik als ze in het licht weerkaatsen.
Hoe herken je Belgische blauwe hardsteen? Het is herkenbaar aan de talrijke schelpjes en kalkskeletten die men op de blokken kan waarnemen. De toepassingen van Belgische blauwe hardsteen zijn legio. Het is een materiaal dat door architecten erg op prijs wordt gesteld. Tussen Spontin en Yvoir, is de ontgonnen crinoïdische kalksteen, op de markt gebracht onder de naam “Arduin van de Bocq” van het midden-Doorniks (midden Hastari, Tn2b). In Henegouwen bevinden zich de grootste vindplaatsen. De blauwe steen gedateerd van het boven-Doorniks (Tn3b) sterkt zich uit van Ligny in het Oosten tot boven Soignies in het Westen. In de gesteenteleer is de blauwe steen van België een compacte kalksteen gevormd door de verzameling, in een ondiepe en warme zee, van een groot aantal fossielen in een koolstofrijke modder. Fijne haarscheurtjes geven. Opmerkelijk, maar weinig in aantal, kunnen sponsachtigen en stervormigen (Asteractinella expansata) worden geïdentificeerd. Soignies, in de bank “pas de loup”. De blauwe hardsteen uit Vinalmont is van Visean ouderdom en bevat oölieten (millimeter grote kalkkorreltjes) die gekruiste gelaagdheden vormen. Kenmerkend. geeft naar de kwaliteit van de steen. In de regio van Soignies, bevinden de vindplaatsen zich op de noordflank van het Synclinorium van Namen. De lagen hebben er een relatief zwakke helling van 10 tot 12° naar het Zuiden. De blauwe steen van België bezit structurele bijzonderheden die bepaald zijn door de geologische gebeurtenissen die over een periode van miljoenen jaren hebben geleid tot de vorming ervan. Gedurende deze geologische evenementen, ontwikkelen zich migraties en concentraties van zand- en organische partikels op preferentiële niveaus in de massa. Stylolithische naden die het onregelmatige oppervlak en de zigzags vormen die steeds gelijklopen met de laagvorming. De benaming van deze naden verschillend zijn. Tegen de laag verzaagd (loodrecht op de laagvorming): terrassen. Met de laag gezaagd (parallel op de laagvorming): noirures.
