Snel naar binnen en niet douchen? Met de flinke onweersbuien van afgelopen weekend vragen mensen zich af: wat te doen bij bliksem? Een bliksemexpert legt het uit. "Sowieso binnenblijven", zegt Barry Mulhuyzen van het Utrechtse bedrijf Mulhuyzen Bliksembeveiliging. De bliksemexpert adviseert om niet dicht bij het raam te staan. "In een ernstig geval kan het raam springen, dan is het niet heel handig als je ervoor gaat staan." Ben je toch buiten? Ga niet schuilen onder een boom, zegt Mulhuyzen, maar maak jezelf klein. "Ga gehurkt zitten met je voeten bij elkaar." En ga niet op de grond liggen, tipt hij ook. Als je jezelf klein maakt, is de kans ook kleiner dat je wordt geraakt door bliksem. In de auto stappen helpt ook, daar ben je volgens de expert veilig.
Bij Jaap Firet uit Bilthoven sloeg twee weken geleden de bliksem in zijn schoorsteen in. Hij stond een kop koffie te drinken in de woonkamer toen hij een harde knal hoorde. "Het was alsof een ballon naast je hoofd kapot wordt geknapt maar dan keer duizend", zegt hij. De Bilthovenaar ging gelijk controleren of er schade was. "Ik rook wel een brandlucht in huis", zegt hij. Maar er was geen brand ontstaan. De brandweer kwam voor een controle en ook kwam er een elektricien langs. De schoorsteen ging door de inslag helemaal kapot.
De schade na blikseminslag hangt volgens Mulhuyzen af van je woning. Bij een rieten dak is er veel meer kans op schade als de bliksem inslaat. "Die kan volledig afbranden bij inslag." Bij een vrijstaande woning buiten de bebouwde kom is de kans ook groter. "Hoe vrijer je woont, hoe groter de kans op blikseminslag." En hoe zit het dan met zonnepanelen op het dak? Het is niet zo dat de kans op een inslag dan groter is. Wel is de schade groter, volgens de bliksemexpert. Het metaal van de panelen is soms een boosdoener. "Dat vindt de bliksem heerlijk om in te slaan. De metalen onderdelen met kabels naar binnen toe geven wel een verhoogd risico."
Twee weken later merkt Firet nog wel dat de bliksem is ingeslagen. Sommige apparaten vallen ineens uit. "Van het weekend kwamen we erachter dat de wasmachine niet meer verwarmt", zegt Firet. "Dat soort schade heb je." Wel is hij blij dat zijn kinderen niet thuis waren toen het gebeurde. "De kids zouden nooit meer kunnen slapen met onweer." Mocht het onweren, dan kan het handig zijn om de stekkers uit het stopcontact te trekken, zegt Mulhuyzen. "Maar dat doe je niet iedere keer." Daarom is het volgens de eigenaar van het bliksembeveiligingsbedrijf handig om bliksembeveiliging aan te schaffen. En is het uit den boze om te gaan douchen tijdens onweer? De kans is volgens de bliksemexpert klein dat het fout gaat, maar het kan geen kwaad om het niet te doen. "Als het net in je huis of dicht bij je huis inslaat, dan kunnen je waterleidingen onder spanning komen te staan." Dan kan je tijdens het douchen een schok voelen.
Heb je een tip of opmerking? Voorkomen is beter dan genezen is het gezegde. Maar kunt u blikseminslag eigenlijk wel voorkomen? Kunt u schade door blikseminslag voorkomen? En hoe werkt een bliksemafleider precies? Wanneer er onweer is en de bliksem “besluit” om in te slaan op uw buitenlamp of rieten dak dan is dat onherroepelijk. Blikseminslag kan voor veel schade zorgen aan uw woning of uw apparaten. Bij een directe inslag kan er brand ontstaan of onderdelen van de woning (zoals dakpannen) kunnen losraken. Wat u kunt doen is ervoor zorgen dat uw woning, bedrijfspand of festivaltent geen schade oploopt wanneer het noodlot toeslaat. Hier zijn meerdere mogelijkheden voor. Zo is het in Nederland verplicht om er voor te zorgen dat uw woning geaard is. Daarnaast dient u er zorg voor te dragen dat ook uw natte ruimtes zoals badkamer en toilet goed geaard zijn. Zoals gezegd kunt u blikseminslag niet voorkomen, maar wanneer uw woning of bedrijfspand is uitgerust met kwalitatief goede bliksemafleiding, beperkt u de schade die kan ontstaan door de gevolgen van blikseminslag.
Bliksemafleiding is een soort kooi van aluminium of koperen leidingen rond uw huis die de bliksem, wanneer deze inslaat, afvoert. De spanning die vrijkomt bij de inslag wordt langs het huis en via een aardpen meters diep de grond (of aarde) in geleid. Zelf een bliksemafleider installeren is niet zo eenvoudig als dat sommige mensen misschien denken. Het plaatsen van een bliksemafleider is gespecialiseerd vakwerk en het is erg belangrijk dat het plaatsen met uiterste zorg gebeurt. Wanneer er ook maar één schakeltje in het geheel ontbreekt, zal de bliksemafleider niet (goed) werken en is uw woning of pand niet goed beveiligd tegen blikseminslag.
Bij indirecte blikseminslag slaat de bliksem niet in op uw woning of bedrijfspand maar ergens anders in de buurt. De inslag kan terechtkomen op uw stroomnetwerk en zorgen voor overspanning met alle gevolgen van dien. Aardnet heeft al vele jaren ervaring op het gebied van onweer, bliksem en bliksempreventie. Wilt u ook uw woning, bedrijfspand, festival of een ander object beveiligen tegen bliksem? Wanneer de lucht donker kleurt en de eerste donder klinkt, weten we dat er onweer of bliksem op komst is. Dit kan indrukwekkend zijn, maar brengt ook risico’s met zich mee voor je woning, spullen, tuin en jezelf. Of het nu gaat om blikseminslag of wateroverlast: een goede voorbereiding helpt om ongelukken en schade te voorkomen.
Een goede manier om het risico op overspanning te beperken, is door bliksembeveiliging in je meterkast te laten aanleggen. De beveiliging zorgt ervoor dat de hoge spanning die door de (indirecte) blikseminslag op het stroomnet komt, via de aarde wordt weggevoerd. De overspanning bereikt je apparaten dus niet. Zo voorkom je schade aan bijvoorbeeld je laptop of televisie. Bliksem slaat over het algemeen in op de hoogste plaatsen in een gebied. Ligt je woning in een omgeving waar geen of weinig hogere gebouwen, masten of bomen staan? Dan is het plaatsen van een bliksemafleider op je huis een verstandige zet. Mocht je tijdens het onweer buitenshuis zijn, blijf dan weg van open plekken zoals sportvelden, weilanden of andere grote, open gebieden. Bliksem zoekt vaak het hoogste punt, en op een open veld kun jij dat zijn. Vermijd ook bomen. Het kan verleidelijk zijn om onder een boom te schuilen, maar dit is gevaarlijk. Als bliksem inslaat, kunnen zware takken afbreken en is het risico op verwondingen groot.
Helaas is schade niet altijd te voorkomen. Met een inboedelverzekering zijn de spullen die in je huis staan, zoals de tv, computer en andere elektrische apparaten, verzekerd wanneer bliksem inslaat. Ook je kleding en meubels zijn verzekerd in het geval dat de blikseminslag brand veroorzaakt. Met een woonhuisverzekering of opstalverzekering verzeker je schade aan je huis, tuin, garage en bijgebouwen door blikseminslag. Als de bliksem inslaat in een woning kan dat op verschillende manieren serieuze gevolgen hebben. Kan je voorkomen dat de bliksem inslaat in jouw woning?
Tijdens een onweersbui kan de bliksem zowel direct als indirect in je huis inslaan. Dat gebeurt in Nederland ongeveer 200.000 keer per jaar. Bij indirecte inslag slaat de bliksem in op een woning, gebouw of een boom in de buurt van jouw eigen huis. Volgens het bedrijf Schade Experts ontstaat er dan een te hoge spanning in het stroomnetwerk. Deze spanning komt de woning binnen, waardoor elektrische apparatuur kapot kan gaan. Dat wordt ook wel overspanning of piekspanning genoemd. In het geval van indirecte inslag, is het dus vooral belangrijk om te voorkomen dat je wasmachine, vaatwasser of tv stukgaan. De brandweer raadt aan: trek de stekkers uit het stopcontact en schakel de hoofdschakelaar uit vóór een onweersbui, inclusief internetaansluitingen.
Maar wat nou als je niet thuis bent? Er is ook een mogelijkheid om overspanningsbeveiliging te installeren. In een overspanningsbeveiliger zitten afleiders en deze brengen de piekspanning terug, zodat apparatuur niet te veel spanning binnenkrijgt. Het aansluiten van overspanningsbeveiliging gebeurt in de meterkast van een woning. Je kan ook een overspanningsbeveiliger plaatsen tussen het stopcontact en je (dure) apparaat. Bliksem kan ook direct inslaan op je woning. Dit kan grote schade veroorzaken en zelfs leiden tot brand. Dat gebeurde bijvoorbeeld zondag aan het einde van de middag in Weurt en in Rheden. De inslag leidde tot schade aan schoorstenen en dakdelen en veroorzaakte brand.
Over het algemeen heeft bliksem de neiging om in te slaan op het hoogste punt in de omgeving. Ligt je woning in een omgeving zonder hoge gebouwen of bomen, dan is een bliksemafleider op het dak verstandig. Een bliksemafleider is een installatie die de energie van de bliksem naar de aarde geleid. Het ziet eruit als een draad op je dak die naar beneden loopt en in de grond uitkomt. Een bijzonder punt: een auto biedt bescherming via de kooi van Faraday als deze van staal is. Blijf tijdens onweer in de auto als je niet veilig naar binnen kunt. In een auto met kunststof carrosserie geldt deze bescherming minder effectief.
Als je onderweg bent en een onweersbui komt opzetten, zoek dan een veilige plek om te stoppen. Parkeer uit de buurt van bomen, hoge objecten en open velden. Blijf in de auto zitten en vermijd contact met metalen onderdelen. Na een blikseminslag kunnen systemen tijdelijk ontregeld raken; schakel bij schade alarmsystemen of apparaten niet zomaar weer in. Gebruik overspanningsbeveiliging om te voorkomen dat apparaten beschadigen bij indirecte inslag. Controleer na de storm op eventuele schade aan dak, schoorstenen en ramen.
Bliksem kan ook gevolgen hebben voor glas en bestrating. Bliksemschade aan glas wordt niet door alle verzekeraars vergoed. Een goede verzekering en voorkoming zijn daarom cruciaal. Ook zonnepanelen vormen geen hoger risico op inslag, maar de schade kan groter zijn bij inslag in de panelen. Voor een veilige aanpak tijdens onweer kun je een bliksembeveiliging in de meterkast laten aanleggen en voorkomen dat apparaten direct beschadigd raken door overspanning.
Bliksembeveiliging in de praktijk...
Bliksem en onweer blijven krachtige natuurverschijnselen. Een goede voorbereiding, juiste installatie van bliksemafleiding en tijdige beveiliging in de meterkast helpen om schade aan je woning en apparatuur aanzienlijk te beperken. Of je nu thuis bent of onderweg, de belangrijkste regels blijven: blijf uit open velden en bij bomen, ga内in huis bij onweer of blijf veilig in de auto als je niet binnen kunt komen, en schakel alle elektronica uit of verplaats deze naar een veilige plek met overspanningsbeveiliging.
| Onderwerp | Aanbeveling | Verzekeringstips |
|---|---|---|
| Directe inslag | Blijf uit de buurt; inspecteer op schade; brand voorkomen | Opstal- en inboedelverzekering vaak dekking |
| Indirecte inslag | Verwijder spanning door stekkers uit stopcontact te halen; gebruik overspanningsbeveiliging | Verzekeraar kan verschillen in dekking |
| Auto | Blijf in de auto; kooi van Faraday beschermt | Noot: kunststof carrosserie minder bescherming |
Wil je meer weten? Een bliksemafleider en overspanningsbeveiliging in de meterkast zorgen ervoor dat de hoge spanning via de aarde wordt weggevoerd en je apparaten beschermd blijven. Als je schade hebt door blikseminslag, kijk dan naar de polisvoorwaarden van je verzekeraar en vraag advies aan specialisten. Aardnet biedt ervaring en ondersteuning bij onweer, bliksem en bliksempreventie, en kan helpen met een passende beveiligingsoplossing voor jouw woning of object.