Valbeveiliging is onderhevig aan wet- en regelgeving om de veiligheid van werknemers op hoogte te waarborgen. Zowel Europese als nationale normen stellen eisen aan de maatregelen voor veilig werken op hoogte. Daarnaast is de Arbeidsomstandighedenwet (Arbo-wet) van toepassing in Nederland. In het bouwbesluit van 2012 is opgenomen dat er in de ontwerpfase rekening moet worden gehouden met het toekomstige onderhoud dat aan het gebouw gepleegd moet worden. Pelgrim Safety is volledig op de hoogte van alle Europese en nationale normen, evenals de vereisten van de Arbo-wet. Als leverancier en installateur van valbeveiligingsoplossingen begrijpen wij het belang van naleving van deze regelgeving.
Onze producten en diensten
Producten | Pelgrim Safety - Pelgrim Safety B.V. zijn ontworpen en geïmplementeerd met strikte inachtneming van deze normen en wetgeving. Zo zorgen wij ervoor dat onze klanten voldoen aan alle vereisten op het gebied van valbeveiliging. Of het nu gaat om het installeren van ankerpunten en veiligheidslijnen of het geven van trainingen, wij zetten ons in om ervoor te zorgen dat onze klanten voldoen aan alle wet- en regelgeving op het gebied van valbeveiliging.
Onze aanpak omvat het adviseren, installeren en leveren van maatregelen die als eerste collectieve beveiliging nastreven, zoals dakrandbeveiliging, daksteigers en dakbeschermingssystemen. Werken op hoogte vereist een combinatie van maatregelen en een zorgvuldige planning, zodat collectieve beveiliging altijd de voorkeur heeft boven individuele uitrusting.
Hoe werk je veilig op een dak?
Werken op een dak hoort er voor veel vakmensen gewoon bij. Een schoorsteen renoveren, een reparatie doen of zonnepanelen leggen. Vallen van hoogte is nog altijd één van de grootste oorzaken van ongelukken in de bouw. En op een dak komt dat risico snel om de hoek kijken. Daarom is het belangrijk om vooraf goed na te denken over hoe je veilig op een dak werkt.
Je kijkt eerst naar de situatie: hoe hoog is het dak, is het een plat dak of een hellend dak? Vanaf ongeveer 15 graden spreek je van een hellend dak, en dan veranderen de risico’s direct. Daarnaast kijk je naar de toegang: hoe kom je boven? Dit is een moment waar het vaak al misgaat. Een ladder wordt nog veel gebruikt, maar is eigenlijk alleen bedoeld als toegangsmiddel. Wil je het goed doen, dan zorg je voor een stabiele werkplek. In de praktijk betekent dat vaak werken met een daksteiger of dakladder. Volgens de regels begin je altijd met collectieve beveiliging, denk aan een dakrandbeveiliging.
Werk je op een schuin dak, dan gebruik je vaak een dakladder met nokhaak. Daarmee ligt de ladder vast en voorkom je dat deze verschuift. De echte veiligheid zit in de combinatie. Je staat nooit echt stabiel. Je moet constant corrigeren en hebt minder grip. Daarom is het belangrijk om je werkplek zo in te richten dat je zo min mogelijk hoeft te corrigeren. Bij werken op hoogte is valbeveiliging verplicht boven de 2,5 meter. Eerst kies je voor collectieve oplossingen, zoals een rolsteiger of dakrandbeveiliging. Werk je met een harnas, dan moet je weten wat je doet. Een daksteiger, dakladder of rolsteiger is in veel situaties gewoon de veiligste keuze. Daarnaast pak je meteen een ander risico aan: de toegang tot het dak. Zeker bij werkzaamheden zoals zonnepanelen installeren merk je het verschil meteen. Een nat of glad dak maakt een groot verschil. Net als wind. Wat onder goede omstandigheden nog kan, is bij slecht weer ineens een serieus risico. Door vooraf goed te kijken naar de situatie en te kiezen voor de juiste middelen, voorkom je dat kleine fouten grote gevolgen hebben.
Door gebruik te maken van collectieve beveiliging zoals dakrandbeveiliging. Een dakladder met nokhaak zorgt voor stabiliteit met werken, maar is meestal niet voldoende als enige oplossing. Meer weten over veilig werken op daken? Werken op daken brengt verschillende risico’s met zich mee. Deze risico’s kunnen variëren afhankelijk van het type dak waarop gewerkt wordt. In Nederland is de Arbo-wetgeving van toepassing om de veiligheid van werknemers te garanderen, ook bij het werken op hoogte. Binnen deze wetgeving zijn er specifieke voorschriften en maatregelen omtrent valbeveiliging.
Risico’s en typen valbeveiliging
De risico’s bij het werken op daken zijn afhankelijk van verschillende factoren, waaronder het type dak. Platte daken: het risico om van de rand te vallen is aanwezig, vooral als er geen randbeveiliging is. Hellende daken: de kans op uitglijden en vallen is groter door de helling. De Arbo-wetgeving in Nederland stelt duidelijke eisen aan het veilig werken op hoogte, waaronder op daken. Werkgevers zijn verplicht om een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) uit te voeren, waarbij specifiek gekeken moet worden naar de risico’s van werken op hoogte. Daarnaast moeten er passende maatregelen genomen worden om deze risico’s te verminderen.
Wanneer we kijken naar valbeveiliging voor veilig werken op daken, kunnen we twee soorten onderscheiden: persoonlijke valbeveiliging en collectieve valbeveiliging. Persoonlijke valbeveiligingssystemen zijn ontworpen om de gebruiker te beschermen tegen vallen. Collectieve valbeveiliging is ontworpen om een veilige werkomgeving te creëren voor iedereen die zich op het dak bevindt.
Als je hulp nodig hebt bij het garanderen van veilig werken op daken, is Arbotechniek een betrouwbare partner. Een ARBO-technische veiligheidsapp biedt ondersteuning bij het treffen van veiligheidsmaatregelen. De risico’s en maatregelen variëren per dak-type en per klus, en daarom is een gedegen RI&E cruciaal voor elke werkopdracht.
Technische details en praktische voorzorgsmaatregelen
Het kiezen voor collectieve valbeveiliging zoals een dakrandbeveiligingssysteem of een daksteiger heeft de voorkeur boven persoonlijke uitrusting, omdat het de veiligheid voor iedereen op de werkplek verhoogt. Een dakladder met nokhaak biedt extra stabiliteit, maar mag meestal niet als enige oplossing worden gebruikt. Bij hellende daken kan een tijdelijk valbeveiligingssysteem op het dakrandniveau dienen als eerste vangpunt voordat men bijv. een hart- of borstbescherming gebruikt. De ankerpunten en verbindingen moeten voldoen aan normen zoals EN 795 en andere relevante Europese richtlijnen om de veiligheid van de gebruiker te waarborgen.
Een belangrijke regel is dat het ankerpunt minimaal 12 kN aankan (ongeveer 1200 kg draagkracht). Bevestig valbeveiliging via strop, kozijnanker of officiële ankerpunten. Op sommige daken zijn specifieke dakhaken gemonteerd waaraan je jezelf direct kunt vastmaken. Elk project start met een gedegen voorbereiding. Breng de gevaren vooraf goed in kaart met een RI&E om te bepalen welke systemen noodzakelijk zijn voor jouw klus. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat voorschriften omtrent gebouwgebonden veiligheidsvoorzieningen en verantwoording ligt primair bij de eigenaar van het gebouw.
Bij nieuw te bouwen panden wordt er rekening gehouden met de toekomstige onderhoudsprojecten. Voor bestaande gebouwen kan een te lage borstwering aanvullende veiligheidsmaatregelen vereisen. Verlaagde borstweringen (bijvoorbeeld 90 cm) komen uit vroegere regelgeving; sinds 2003 is 1 meter vaak de minimumeis volgens de Arbo-wet en Bouwbesluit. Voor gebouwen vanaf een hoogte van 13 meter geldt volgens het Bouwbesluit na 2003 een borstwering van 1,20 meter, terwijl de Arbo-wetgeving nog steeds 1 meter vereist. Het is cruciaal om de juiste combinatie van borstwering en valbeveiliging te kiezen, afhankelijk van het doel en de hoogte van het dakoppervlak.
Materialen en hulpmiddelen per situatie
Een harnasgordel met een korte veiligheidslijn en een verbindingsmiddel wordt gebruikt om de werknemer te zekeren. De voorkeur gaat uit naar de fall restraint-methode, waarbij de veiligheidslijn zo kort wordt ingesteld dat een werknemer niet over een rand kan vallen. Een werplijn kan helpen om de vanglijn over het dak te krijgen om deze correct te positioneren. Een ankerpunt moet altijd stevig en geschikt geplaatst worden; het moet minimaal 12 kN kunnen dragen en vastgemaakt worden via een strop, kozijnanker of officiële ankerpunten. Dakhaken en gebouwgebonden ankerpunten zijn voorbeelden van aansluitpunten die specifiek voor bepaalde daken ontworpen zijn.
Regelgeving en verantwoordelijkheden
Artikel 4.241 bepaalt dat een gebouw, indien nodig, voorzien moet zijn van gebouwgebonden veiligheidsvoorzieningen. De primaire verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar. Voor de gebouweigenaar is het daarom belangrijk aantoonbaar te maken dat hij aan zijn verplichtingen voldoet. Zelfs als permanente valbeveiliging niet verplicht is, moet de eigenaar zorgen dat de werkzaamheden veilig kunnen worden uitgevoerd. Het is essentieel om te opereren volgens de regels en tijdig de juiste systemen te kiezen op basis van de RI&E en de specifieke situatie op het dak.
Veelgestelde vragen
- Wanneer is valbeveiliging verplicht? Valbeveiliging is verplicht bij werkzaamheden vanaf 2,5 meter hoogte. Ook bij lagere hoogtes is valbeveiliging verplicht als er sprake is van extra risico’s, zoals werken boven water, verkeerswegen of machines.
- Wie is verantwoordelijk voor het regelen van valbeveiliging? Werkgevers en opdrachtgevers zijn verantwoordelijk voor veilige werkomstandigheden. Gebouweigenaren kunnen aansprakelijk zijn als zij onvoldoende veilige voorzieningen bieden.
- Is een borstwering van 90 cm voldoende? Alleen bij gebouwen gebouwd vóór 2003 is 90 cm toegestaan volgens het oude Bouwbesluit. Volgens de Arbeidsomstandighedenwet is minimaal 1 meter vereist. Na 2003 geldt in het Bouwbesluit ook de 1 meter-norm, en bij gebouwen vanaf 13 meter hoogte zelfs 1,20 meter.
- Wat is het verschil tussen collectieve en individuele valbeveiliging? Collectieve valbeveiliging beschermt iedereen op de werkplek zonder persoonlijke uitrusting, terwijl individuele valbeveiliging per persoon beschermt en noodzakelijk kan zijn als collectieve maatregelen niet haalbaar zijn.
- Welke PBM’s zijn nodig bij werken op hoogte? Een standaardset bestaat uit een harnasgordel, een valstopapparaat of valdemper, een bevestigingslijn en een stevig ankerpunt. Deze middelen moeten goed onderhouden en afgestemd zijn op de gebruiker.
- Mag ik een positioneringslijn gebruiken als valbeveiliging? Nee. Een positioneringslijn mag alleen worden gebruikt om een werkgebied af te bakenen en mag niet ingezet worden als er daadwerkelijk valgevaar is.
- Hoe vaak moet valbeveiliging worden gekeurd? Valbeveiligingssystemen moeten periodiek worden geïnspecteerd, meestal jaarlijks, afhankelijk van de fabrikant en het type gebruik.
Is het nodig meer te weten over materialen en systemen die aansluiten bij jouw werkzaamheden? Onze specialisten staan klaar voor advies en ondersteuning om veilige werken op daken te garanderen, met aandacht voor de specifieke omstandigheden van elk dak en de geldende wet- en regelgeving.