De breedte van een vrije doorgang is de kortste afstand in horizontale richting tussen 2 bouwdelen. Gaat het om een deur? Dan wordt de vrije doorgang ter plaatse van de deur gemeten met de deur in geopende stand. De kleinste maat is de maatgevende breedte van de vrije doorgang ter plaatse van de deur. Deze vrije doorgang kunt u realiseren met een enkele of een dubbele deur. De dubbele deur mag in zijn geheel worden aangemerkt als 'doorgang'. De breedtematen van de loopdeur (actieve deur) of de vaste deur (passieve deur) zijn dan niet van belang.
De vrije hoogte houdt rekening met constructiedelen die af en toe voorkomen. Biedt een ruimte een bepaalde vrije hoogte, dan wil dit zeggen dat binnen deze ruimte geen bouwdelen voorkomen waarvan de verticale afstand tot de eronder gelegen vloer of het maaiveld kleiner is dan deze maat. Een vluchtroute moet voldoende vrije breedte en vrije hoogte hebben zodat mensen in het gebouw bij brand een veilige plaats kunnen bereiken. Is de som van de vloeroppervlakten van de verblijfsgebieden groter dan 600 m²? Aan bed gebonden patiënten moeten snel met bed en toebehoren horizontaal naar een ander brandcompartiment kunnen worden gebracht.
De toegangen moeten ruim genoeg zijn voor een standaard ziekenhuisbed met een lengte van 2,3 m, een breedte van 1,1 m en een hoogte van 1,2 m. Dat moet u zonder problemen kunnen voortbewegen door de ruimten waardoor een vluchtroute voert naar het andere brandcompartiment op dezelfde verdieping. Dit geldt voor nieuwbouw en bestaande bouw. Op een vluchtroute in een wegtunnel langer dan 250 m moet de vrije breedte 1,2 m (bestaande bouw 0,7 m) en de vrije hoogte 2,1 m (bestaande bouw 1,9 m) zijn. Bij de vrije doorgang van een vluchtroute bij een woonfunctie voor particulier eigendom mag u uitgaan van het niveau van eisen voor bestaande bouw.
Het Bbl geeft regels voor de vrije doorgang waaraan nieuwbouw moet voldoen zodat een bouwwerk voor alle soorten gebruikers, dus inclusief rolstoelgebruikers, voldoende bereikbare toegankelijke ruimten heeft. De vrije hoogte van de vrije doorgang moet minimaal 2,1 m zijn. Heeft een ruimte waarvan de doorgang naar die ruimte moet voldoen aan de minimale afmetingen meer dan 1 toegang? Voor de ruimten die iemand vanaf de toegang van het gebouw moet passeren om de hiervoor opgesomde ruimten te bereiken, gelden dezelfde afmetingseisen. Ze moeten minimaal dezelfde vrije doorgang bieden als is voorgeschreven voor een toegang van deze ruimten. Dus: 0,85 m vrije breedte x de voorgeschreven vrije hoogte. Dit betekent dat in een gebouw ten minste 1 verkeersroute aanwezig moet zijn waarlangs de ruimte kan worden bereikt.
Een doorgang hoeft niet te voldoen aan de voorgeschreven vrije breedte voor een verkeersroute. Een doorgang is namelijk geen onderdeel van de ruimte zelf. Dit is vooral van belang als voor een ruimte waardoor een verkeersroute loopt een grotere vrije breedte is voorgeschreven dan voor een doorgang. Gaat het om een verkeersroute die in een toegankelijkheidssector ligt? Dan moet de vrije breedte ten minste 1,2 m zijn. Een rolstoelgebruiker moet kunnen keren. Direct achter een hoofdtoegang van een woongebouw.
Voor iedere door het Bbl voorgeschreven toiletruimte geldt een vrije breedte van minimaal 0,85 m. Deze vrije doorgang geldt ook voor een doorgang op een route vanaf het aansluitende terrein naar deze voorgeschreven toiletruimte. Ook een doorgang van een voorgeschreven badruimte moet een vrije doorgang hebben met een breedte van minimaal 0,85 m (artikel 4.180 lid 1 Bbl onder c en d). Het Bbl stelt geen eisen aan de vrije doorgangen binnen de badruimte. Dit geldt ook als via de buitenruimte een noodzakelijke route loopt vanuit het aansluitende terrein naar een in artikel 4.180, lid 1 bedoelde ruimte.
Loopt vanuit de woonfunctie over de buitenruimte een vluchtroute? Niet iedere terrasdeur, tuindeur of balkondeur hoeft de bovengenoemde vrije doorgangen te bieden. Hoe snel en veilig er bij brand uit een bouwwerk kan worden gevlucht, hangt vooral af van de doorstroomcapaciteit voor personen. Deze doorstroomcapaciteit wordt bepaald door bouwkundige eigenschappen maar daarnaast ook door de aanwezigheid en opstelling van inventaris. Denk aan stoelen, tafels, kasten, plantenbakken, stands, kramen, schappen, podia en daarmee vergelijkbare inrichtingselementen.
Een bouwwerk mag geen gevaar opleveren voor gebruikers en omgeving. Daarom heeft de overheid in het Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen het Bouwbesluit) regels vastgelegd voor veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en duurzaamheid (energiezuinigheid en milieu). Bij het Bbl hoort de Omgevingsregeling. Hierin staan onder meer voorschriften over de indieningsvereisten voor een vergunningaanvraag. En de CE-markering en de regels over NEN-normen.
Hulpmiddelen bij de regels van het Bbl
Om te voldoen aan de regels van het Bbl kunt u gebruik maken van bijvoorbeeld rekenmethoden, checklijsten en richtlijnen. NEN-normen. Erkende kwaliteitsverklaringen. Gelijkwaardige maatregelen. U kunt aan het Bbl voldoen via een gelijkwaardige maatregel. Hiermee kunt u afwijken van de prestatie-eis uit het besluit. Nederlandse praktijkrichtlijnen (NPR’s). Nederlandse technische afspraken (NTA’s). Een opdrachtgever kan ook een deskundige inschakelen om samen te bekijken of het bouwplan voldoet aan de voorschriften van het Bbl.
Aangescherpte nieuwbouweisen en BENG-eisen
Nieuwe gebouwen moeten sinds 1 januari 2021 voldoen aan strengere eisen voor energiegebruik: de Bijna Energieneutrale Gebouw Eisen (BENG-eisen). De BENG-eisen zorgen ervoor dat een nieuw gebouw energiezuiniger is. Een voorbeeld: de bouwer kan nu matige isolatie compenseren met zonnepanelen. Dit kan vanaf 1 juli 2020 niet meer. In Nederland worden de komende jaren nog 1 miljoen woningen bijgebouwd. Met de BENG-eisen is in Nederland een belangrijke stap gezet om het energiegebruik van woningen en gebouwen te beperken. Daarmee voldoen nieuwe gebouwen straks aan de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen. Hierin is afgesproken dat alle neue gebouwen bijna energieneutraal moeten zijn.
Stand van zaken en veranderingen
Stand van zaken d.d. De afgelopen jaren hebben wij regelmatig updates geplaatst over wijzigingen in de bouwregelgeving (Bouwbesluit 2012 en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger daarvan). Er is een nieuw stelsel van certificering voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties, zoals cv-ketels, gashaarden en geisers, geïntroduceerd. Dit stelsel regelt dat bedrijven vanaf 1 april 2023 gecertificeerd moeten zijn om deze installaties te plaatsen, onderhouden of repareren. Op 1 januari 2023 is artikel 1.36, lid 2 van het Bouwbesluit 2012 al in werking getreden. Zoals inmiddels bekend is de inwerkingtreding van de Omgevingswet en daarmee ook het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) uitgesteld naar 1 januari 2024. Diverse wijzigingen waarvan gepland was dat deze met de inwerkingtreding van het Bbl ook in zouden gaan, schuiven hiermee ‘automatisch’ mee naar 1 januari 2024. Dit komt omdat deze wijzigingen alleen als Bbl-teksten in het Staatsblad zijn gepubliceerd, en niet als Bouwbesluit-teksten. Hieronder is een overzicht gegeven van de wijzigingen die de afgelopen tijd gepubliceerd zijn. Uiteraard zijn er nog meer verschillen tussen het huidige Bouwbesluit 2012 en het Bbl.
Toegankelijkheid en liften in woongebouwen
In het ‘Praktijkboek Bbl’ zijn de belangrijkste inhoudelijke verschillen met het Bouwbesluit 2012 duidelijk aangegeven. Er worden nieuwe bouwkundige eisen ten aanzien van liften in nieuwe woongebouwen gesteld. Voor een lift in een woongebouw is een voorportaal (extra beschermde vluchtroute) vereist waaraan geen woningtoegangen mogen grenzen (artikel 4.77a Bbl). Het Bbl stelt geen nadere eisen aan de afmetingen van dit voorportaal. De elektriciteitsvoorziening van een lift moet in een 60 minuten brandwerend afgescheiden ruimte liggen.
Brandveiligheid en vluchtroutes
Hoofdstuk 6 van het Bbl voegt twee artikelen toe die concrete eisen stellen aan het brandveilig gebruik van vluchtroutes in een gemeenschappelijke verkeersruimte in woongebouwen. Naast het verbod op brandbare objecten wordt er geregeld dat er geen objecten in de vluchtroute aanwezig mogen zijn die het vluchten belemmeren. De keuring van verwarmings- en airconditioningsystemen krijgt onder bepaalde voorwaarden een gelijkwaardige behandeling ten opzichte van EPBD-eisen.
Hoe verbeter je de brandveiligheid en geluidsisolatie van je vloer en voldoe je aan de BBL-eisen?
Tussentijdse veranderingen en overgangsmodellen
In het Keuzepakket tussen verbouw- en nieuwbouweisen gelden het rechtens verkregen niveau, het nieuwbouwniveau en de bestaande bouw eisen. Het rechtens verkregen niveau geldt als ondergrens voor wat er na verbouwing moet voldoen; nieuwbouwniveau geldt voor nieuwbouw en bij ingrijpende renovaties (ingrijpende renovatie is vaak meer dan 25% van buitenschil vernieuwen). De Omgevingswet en Omgevingsplan zijn inmiddels vastgesteld; gemeenten kunnen daar waar nodig maatwerkregels stellen, maar uniformiteit bij nieuwbouw blijft een prioriteit.
Regels rond deuren op vluchtroutes
Artikel 4.22 lid 1 Bouwbesluit 2012 stelt minimale vrije doorgang vast; dubbele deuren kunnen samen een doorgang vormen zolang de optelsom voldoet aan eisen. Bij meer dan 37 personen op een uitgang moeten deuren mee draaien in vluchtrichting; bij grotere breedtes kunnen twee uitgangen ontstaan zonder dat deuren hoeven mee te draaien. Voor dubbele deuren geldt dat de doorstroomcapaciteit bepaald wordt met maximaal 90 personen per meter vrije breedte onder de juiste openingshoeken.
Vanaf 1 juli 2021 treden strengere toegankelijkheidseisen in werking voor publiek toegankelijke gebouwen: hoofdtoegang niet hoger dan 20 mm bij nieuwe gebouwen, trapmarkeringen en betere trapleuningen. Voor woningen geldt dit ook vanaf die datum voor alle toegangen tot de woning. Rookmelders volgens EN 14604 zijn verplicht in bestaande woningen per 1 juli 2022. Het Bouwbesluit 2012 is per 1 januari 2024 vervallen en vervangen door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De Omgevingswet werd op 1 januari 2024 ingevoerd, waarbij bestemmingsplannen zijn opgegaan in Omgevingsplannen.
tags: #bouwbesluit #binnendeuren #vervallen