Eisen Bouwbesluit Deuren: Toiletruimte, Badkamer en Draairichting in Nederland

De deuren van een toiletruimte en badkamer moeten die verplicht naar buiten draaien, of is daar geen regelgeving voor? Voor zover ik weet is de draairichting van een deur niet wettelijk bepaald. Ik denk dat het meer een practisch probleem is. Hetzelfde met de badkamer. Vaak staat er toch een wastafel oid vlak achter de deur, dus uit practisch oogpunt is het beter om deze naar buiten te laten draaien. De reden dat toilet- en badkamerdeuren bijna altijd naar buiten draaien is omdat.... we dat bijna altijd zo doen :-) Geen enkele sector is zo conservatief als de bouw haha. Maar even serieus: bij een toiletruimte heb je doorgaans niet veel keus i.v.m. de beperkte ruimte, in een badkamer is dat vaak ook het geval.

Daar komt nog eens bij dat veel woningen een opstorting t.p.v. het leidingwerk hebben t.b.v. het personeel, een naar binnen draaiende deur ziet er dan een beetje vreemd uit vanuit de overloop. Dat het een voordeel is i.g.v. De keuze met betrekking tot de deuren van onze aangesloten GND-fabrikanten is enorm. Zo is er voor ieder wat wils. Soms is het daarom ook even zoeken naar een geschikte deur. Om die reden gelden in Nederland voor binnen- en buitendeuren standaardafmetingen (hoogte, breedte en dikte) met betrekking tot de eisen van het Bouwbesluit.

Infographic: Draairichtingen van interieurdeuren en hun voors en tegens in kleine ruimtes

Om deze reden worden alle deuren van onze aangesloten fabrikanten getest op onder andere brand- en rookwerendheid, het doorkomen van tocht, isolatie, inbraakgevoeligheid en de mate waarin de deur geluid dempt. De KOMO-certificaten van de bij ons aangesloten deurfabrikanten geven aan welke afmetingen zijn getest, of ze voldoen aan de vastgestelde eisen van het Bouwbesluit en in welke stabiliteitsklasse de deuren vallen. Wij laten onze aangesloten fabrikanten dus vrij in de keuze van de maximale afmetingen en deurdiktes. Het Bouwbesluit vereist overigens wel een vrije doorgang van minimaal 850 x 2300 mm voor een woonfunctie. Voor niet-woningen kan hiervan worden afgeweken.

  1. Voor buitendeuren adviseren wij daarom een minimale deurdikte van 54 mm voor isolatie en tochtwering.
  2. Via het KOMO-certificaat van de bij ons aangesloten fabrikant kunt u zien in welke stabiliteitsklasse de deur valt. Zo geeft de stabiliteitsklasse aan welke kromming of scheluwte een deur mag hebben tijdens de normale gebruiksfase.
  3. Wilt u meer weten over de eisen van het Bouwbesluit omtrent de afmetingen van een deur? Neem dan gerust contact met ons op.

Toegang, doorgang en vluchtroutes volgens Bouwbesluit 2012

In het ontwerp is een dubbele deur opgenomen in een betonsparing van 1,8 m breed. Als de deuren open staan, dan is de vrije doorgang 1,6 m breed. Dit is meer dan de eis van minimaal 0,85 m, die het Bouwbesluit 2012 in artikel 4.22 lid 1 stelt aan de vrije breedte van een doorgang. Als een van de deuren een loopdeur is en de andere in gesloten stand vaststaat (maar wel geopend kan worden), is de vrije breedte echter maar 0,78 m (<0,85 m). Voldoet deze situatie aan het Bouwbesluit? Ja. Het Bouwbesluit 2012 stelt in artikel 4.22 lid 1 alleen eisen aan de minimale vrije doorgang, en geen beperking aan het aantal deuren in die doorgang. De doorgang mag ook gerealiseerd worden met twee deuren die ieder smaller zijn dan 0,85 m.

Het is geen bezwaar als een van de deuren doorgaans vast staat. Artikel 6.25 lid 3 van het Bouwbesluit 2012 bepaalt (voor nieuwbouw) dat een deur op een vluchtroute bij het openen niet tegen de vluchtrichting indraait, indien er meer dan 37 personen op die uitgang zijn aangewezen. U dient artikel 6.25 lid 3 als volgt te lezen. Als er meer dan 37 personen op een uitgang zijn aangewezen moet(en) de deur of de deuren in die uitgang in de vluchtrichting meedraaien. Iedere uitgang moet, volgens artikel 2.107 lid 6, ten minste 0,85 m breed zijn.

Zou de breedte >1,70 m zijn, met twee afzonderlijke deuren die ieder de minimale doorgang van 0,85 m waarborgen, dan kan er sprake zijn van twee afzonderlijke uitgangen, waarop in totaal 74 personen aangewezen kunnen zijn zonder dat de deuren met de vluchtrichting hoeven mee te draaien. Voor het bepalen van de doorstroomcapaciteit bij vluchten moet voor dubbele deuren worden uitgegaan van maximaal 90 personen per meter vrije breedte van de doorgang, als de deuren niet verder dan 135 graden kunnen worden geopend (Bouwbesluit 2012, artikel 2.108 lid 1c).

Moet bij het meten van de vrije breedte tussen de openstaande deuren dan ook rekening worden gehouden met de (belemmerende werking van de) deurkrukken aan de binnenkant van de deuren? Dat hoeft niet. Deurkrukken zitten in het algemeen op zodanige hoogte dat ze geen belemmering vormen voor het vluchten. De vrije breedte kan dus gemeten worden tussen de deuren bij de maximale openingshoek, zonder aftrek van deBreedte die de deurkrukken aan de binnenkant van de deuren innemen.

Vluchtroutes en draaideuren

Deuren in een vluchtroute mogen vanaf 37 personen (nieuwbouw) of 60 personen (bestaande bouw) die op de deur zijn aangewezen niet tegen de vluchtrichting indraaien (Bouwbesluit 2012, artikel 6.25 lid 3). In het looppad van de stroom vluchtende personen draait de draaideur mee in de vluchtrichting. Een draaideur is vanuit dit oogpunt dus niet verboden. Wel is het aannemelijk dat de draaideur een belemmering vormt bij het bepalen van de doorstroomcapaciteit als bedoeld in artikel 2.108 van het Bouwbesluit 2012. De gemeente kan een draaideur in die zin aanmerken als een belemmering als bedoeld in artikel 7.16. (hierin staat onder andere dat het verboden is in, op, of aan een bouwwerk voorzieningen te gebruiken of anderszins belemmeringen te veroorzaken waardoor het gebruik van vluchtmogelijkheden bij brand wordt belemmerd, of het redden van personen bij brand wordt belemmerd.)

Diagram: vluchtroutes en deurposities in woonfuncties

Als de draaideur bij brand automatisch in doorloopstand gaat staan (deuren worden samengevouwen in stroomrichting gezet) kan dit als een gelijkwaardige situatie worden beschouwd. Over gelijkwaardigheid beslist de gemeente.

Toegang vanuit woonruimte, gangen en kamers

Lang, lang geleden, toen de Model Bouw Verordening nog algemeen gold, mocht dat toch niet? In de meeste woningen is het nog zo: het toilet ligt niet direct aan woonkamer of keuken, maar is altijd via een hal of gang toegankelijk. Twee deuren tussen de wc en de woonkamer of keuken, zo hoort het toch?

Huiskamercafés is niet langer een uitzondering. In het Bouwbesluit heeft men die gewoonte laten varen. Alleen voor “bijeenkomstfuncties voor alcoholgebruik” gold tot 1 juli 2017 dat een toiletruimte niet rechtstreeks vanuit een verblijfsruimte toegankelijk mag zijn, maar die bepaling is vervallen uit het Bouwbesluit.

Kaart: huidige toewijzing van toiletruimtes in woningtypen

Welterusten ook op de slaapverdieping mag een toiletruimte of gecombineerde toiletruimte/badruimte direct toegankelijk zijn vanuit de slaapkamers. Hiermee is een badkamer en-suite mogelijk, maar ook een badkamer of toiletruimte toegankelijk vanuit twee slaapkamers.

Naar goed Hollands gebruik: wat vereist het Bouwbesluit precies?

Hoewel regelgeving het plaatsen van een toiletdeur in de keuken of woonkamer niet in de weg staat, zal menig huisvrouw het hoofd nu mismoedig schudden. Vooral op de woonverdieping zal door gebruikers meestal wel prijs gesteld worden op enige afstand en ten minste twee deuren tussen de wc-pot en de eettafel, het aanrecht of de bank. Vanwege mogelijke geuroverlast, maar ook vanwege het gevoel van privacy op de pot.

Maar wat vraagt het Bouwbesluit dan wel van de toiletdeur? In het Bouwbesluit worden wel eisen gesteld aan de toegankelijkheid van voorgeschreven toiletruimtes en badruimten - een minimale vrije doorgang van 0,85 m breed en 2,10 of 2,30 m hoog naar die ruimte toe. Zowel de deur als de route naar de ruimte toe moeten die vrije doorgang bieden. (Bouwbesluit, Hoofdstuk 4, Afdeling 4.4, Artikel 4.22 en aansturingstabel 4.21)

Voorgeschreven toiletruimtes en voorgeschreven badruimten zijn de toiletruimtes en badruimten die volgens het Bouwbesluit tenminste vereist zijn. In een woning is dat er over het algemeen één - één toiletruimte en één badruimte, of een combinatie van die twee. Wanneer er meer toiletruimtes en badruimten zijn dan voorgeschreven, hoeven die niet aan Artikel 4.22 te voldoen. (Bouwbesluit, Hoofdstuk 4, Afdeling 4.2, Artikel 4.8 en 4.9; en Afdeling 4.3, Artikel 4.17 en 4.18).

Doorgang binnen de gecombineerde bad-/toiletruimte

Het Bouwbesluit zegt niets over de vrije doorgangen binnen een badkamer met wc - de douchedeur of doorgang naar de douche binnen de gecombineerde badkamer mag dus een smallere breedte hebben dan 85 cm. Het is mogelijk dat een oplossing kleiner is, mits deze oplossing ten minste dezelfde mate van veiligheid, bescherming van gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en bescherming van het milieu biedt, als is beoogd met het betrokken voorschrift. In het geval van maar één toiletruimte, zoals in een woning, is dat moeilijk hard te maken. Alleen in gevallen waar de gebruiker de keuze heeft uit meerdere toiletten binnen een groep van toiletruimten, kan voor sommige toiletdeuren een uitzondering gemaakt worden.

Andere eisen Het Bouwbesluit stelt nog vele andere eisen aan badruimten en toiletruimtes, die buiten het kader van de wc-deur vallen. Het Bouwbesluit bestaat uit een enorme hoeveelheid tabellen, waarin de bouwers kunnen opzoeken aan welke eisen elk soort gebouw moet voldoen. Een gedeelte gaat over de Bereikbaarheid, Toegankelijkheid en Bruikbaarheid van gebouwen voor mensen met een handicap en/of functiebeperking. Alle nieuwe woningen, kantoren, fabrieken, sporthallen, gevangenissen, scholen, ziekenhuizen en vele andere gebouwen moeten aan minimumeisen voldoen.

Samenvatting: wat betekent dit voor jouw toiletdeur?

De draairichting van toiletdeuren is niet in alle gevallen wettelijk vastgelegd, maar er zijn duidelijke kaderpunten in het Bouwbesluit 2012 die de vrije doorgang en vluchtroutes beschermen. De keuze tussen binnen- of buitendraaiende toiletten en baddeuren hangt af van praktische factoren zoals ruimte, vloerbeloop en vluchtroute-eisen. Gemeenten beoordelen gelijkwaardigheden bij afwijkende oplossingen, en KOMO-certificaten geven inzicht in afmetingen en stabiliteitsklasse.

Wat is de juiste hoogte voor je hangtoilet? | Badkamerxxl

Praktische vervolgstappen

  • Controleer of de vrije doorgang naar de voorgeschreven toiletruimte voldoet aan 0,85 m breed bij een hoogte van 2,10-2,30 m.
  • Kijk naar KOMO-certificaten om afmetingen en stabiliteitsklasse van deuren te verifiëren.
  • Overweeg vluchtroute-aspecten bij dubbele deuren: kan de deur tegen de vluchtrichting indraaien als er veel personen zijn?
  • Neem bij ontwerp of verbouwing contact op met de gemeente voor bevestiging van gelijkwaardigheid bij afwijkende oplossing.

Wil je meer weten over de exacte afmetingen en eisen uit het Bouwbesluit met betrekking tot deuren in jouw situatie? Neem dan gerust contact met ons op.

tags: #bouwbesluit #deuren #badkamer