Wie in Geuzenveld of Slotermeer woont, heeft het ongetwijfeld gemerkt: de vernieuwing van deze buurten in Amsterdam Nieuw-West is in volle gang. In de afgelopen jaren zijn er al veel woningen opgeknapt of gebouwd, en deze ontwikkelingen gaan in de komende jaren door. Gedurende de komende 10 jaar zullen er ongeveer 3.000 nieuwe woningen en voorzieningen zoals een jongerencentrum en buurtkamers worden gerealiseerd.
Deze grootschalige operatie is een gezamenlijke inspanning van verschillende partijen: woningcorporaties zoals Rochdale, Eigen Haard en Stadgenoot, in samenwerking met de gemeente Amsterdam, dragen actief bij aan het oplossen van het woningtekort in de regio. Op 21 maart vond de feestelijke ondertekening plaats die de start markeert van vier grote bouwprojecten.
Woningprogramma en -ambities in Geuzenveld-Slotermeer
In totaal worden er in Geuzenveld-Slotermeer de komende tien jaar circa 3.000 nieuwe woningen bijgebouwd. Hiervan is sprake van 5.000 nieuwbouwwoningen en 2.000 woningen die gesloopt worden. Daarnaast zullen bijna 1.500 woningen worden gerenoveerd. De nieuwbouw bestaat uit een gevarieerd programma met woningen van één tot maximaal vijf kamers, bedoeld om diverse doelgroepen te bedienen en zo een gemengde bevolkingssamenstelling te realiseren.
Eigen Haard werkt bijvoorbeeld aan de vernieuwing van de Dichtersbuurt (waarbij 430 extra woningen gepland zijn) en het Ruychaverkwartier (160 extra woningen). Daarnaast zijn projecten zoals het Van Swietenhof, met 37 extra woningen, en de Kop Slotermeerlaan met 31 extra woningen al in aanbouw.
De extra woningen zijn hard nodig, omdat er in deze wijken te weinig huizen zijn voor gezinnen, senioren en jongeren die graag in hun eigen buurt willen blijven wonen. Naast woningen wordt er ook extra ruimte gecreëerd voor voorzieningen en wordt er rekening gehouden met ondernemers en bedrijven. Daarbij pakt de gemeente ook de openbare ruimte aan door het vergroenen en opknappen van straten.
Vooruitgang en uitdagingen bij renovatie en herhuisvesting
Voor huurders zijn deze plannen ingrijpend. Een voorbeeld hiervan is de herhuisvesting van bewoners uit de Van Deysselbuurt, die door langdurige procedures en vertragingen langer moesten wachten op renovatie of vervangende woonruimte. De projectmanager Wonen Ronald van Dijk van Rochdale licht toe dat het voormalige winkelpand op de Burgemeester Van Leeuwenlaan is ingericht als laagdrempelig contactpunt voor de buurt, waar bewoners vragen kunnen stellen en informatie krijgen. In 2018 werd het buurtpunt ongeveer negenhonderd keer bezocht door bewoners. Dit contactpunt sluit goed aan bij het feit dat maar liefst 45% van de bewoners in de Van Deysselbuurt laaggeletterd is, wat communicatie extra belangrijk maakt.
Ook merkt Rochdale op dat het belangrijk is om de huurders nauw te betrekken en het vertrouwen te herwinnen, zeker na eerdere stagnaties in de vernieuwing. Dit is cruciaal omdat sociaal-economische ondersteuning hand in hand moet gaan met fysieke verbeteringen. Zo worden ook hulpvragen, tijdens huisbezoeken en in samenwerking met maatschappelijke instellingen zoals Sezo en het Ouder- en Kindteam, opgepakt om leefbaarheid te bevorderen.
Betrokkenheid en samenwerking tussen corporaties
De samenwerking tussen woningcorporaties is een wezenlijk onderdeel van het vernieuwingsproces. Eric Nagengast, directeur Vastgoed bij Rochdale, geeft aan trots te zijn op de samenwerking met Rochdale bij de vernieuwing van de Struijckenkade, waar 160 woningen worden toegevoegd, waarvan 104 sociale huur en 56 middenhuur. Stadgenoot bouwt daarnaast twee blokken met in totaal 150 woningen (76 sociale huur, 74 middenhuur). Hierdoor ontstaat een totaal van vier woonblokken met 310 woningen, die samen een samenhangend geheel vormen met gemeenschappelijke tuinen en eigen buitenruimtes bij elk appartement.
De bebouwing blijft aan de Burgemeester Van Leeuwenlaan lager om de integratie met de buurt te bevorderen en schaduwhinder te voorkomen. Een wandelroute en een nieuwe voetgangersbrug zullen de bestaande buurt verbinden met het Eendrachtspark, wat de leefbaarheid en mobiliteit verbetert.
Duurzaamheid en gasloze renovatie
De ambitie van het huidige college is om Amsterdam in 2040 volledig gasloos te hebben. Dit betekent dat alle nieuwbouwwoningen geen aardgasaansluiting meer krijgen en dat ook de te renoveren woningen in Slotermeer, waaronder in de Van Deysselbuurt, van het gas af moeten. Het warmtenet, dat onder de Burgemeester Röellstraat ligt, is een logische oplossing hiervoor. Rochdale heeft inmiddels een eerste onderhoudsronde in bewoonde staat uitgevoerd. Voor de grotere renovatie en nieuwbouw wordt nog bekeken hoe verduurzaming het beste kan worden vormgegeven, waarbij betaalbaarheid voor huurders voorop staat.
Een knelpunt daarbij is de hoge kosten van stadsverwarming en de vraag of de gemeente hierin zal meegaan. Al zijn de eerste plannen om bepaalde blokken, zoals in de Dobbebuurt, wel aan te sluiten op stadswarmte al in voorbereiding.
Sociale initiatieven en leefbaarheid
Naast de fysieke vernieuwing wordt ook veel aandacht besteed aan sociale ondersteuning en leefbaarheid. Zo kookt pastor René de Cock elke dinsdag soep van geredde groenten voor bewoners van de Lodewijk van Deysselbuurt, die daar gratis gebruik van kunnen maken.
Eigen Haard is actief in de wijk met wijkmeesters die als aanspreekpunt fungeren en met buurthuiskamers waar activiteiten voor bewoners worden georganiseerd. Zo sluit men aan bij het credo dat de vernieuwing niet alleen om woningen gaat, maar ook om het sociaal-economisch versterken van bewoners.
De rol van het buurtpunt van Rochdale
Het buurtpunt op de Burgemeester Van Leeuwenlaan speelt een centrale rol in de communicatie met bewoners. Bezoekers melden hier uiteenlopende zaken, zoals het niet functioneren van verlichting in trappenhuizen of de inschrijving voor schoonmaakservices. Ook krijgen bewoners hier informatie over wanneer hun woning aan de beurt is voor renovatie. Deze laagdrempelige aanpak helpt de betrokkenheid van huurders te vergroten en zorgt voor betere afstemming.
Verdichting en nieuwe woonruimte in Slotermeer
Slotermeer staat voor een grote verdichtingsopgave. Zo wordt op de Burgemeester Röellstraat ruimte gecreëerd voor het bouwen van blokken tot acht lagen hoog, waarbij het aantal sociale huurwoningen behouden blijft, maar het aandeel bijna 100% sociale huur wordt teruggebracht naar circa 60%. Naast sociale huur komen hier ook middenhuurwoningen, waarmee de sociale mix in de wijk wordt verbeterd.
De gemeente en corporaties streven ernaar dat bewoners die herhuisvest moeten worden, zoveel mogelijk in de eigen buurt kunnen blijven wonen. Al zijn er nog uitdagingen, zoals het verleggen van leidingen en het bouwen op gronden die momenteel in gebruik zijn, waarbij nog overeenstemming moet worden bereikt over de kosten en uitvoering.
Wijkvernieuwing in andere delen van Slotermeer
Naast de Van Deysselbuurt worden ook andere buurten aangepakt. In de Dichtersbuurt werkt Eigen Haard aan zowel renovatie als sloop/nieuwbouw, waarbij de bewoners nauw betrokken zijn bij het proces. De wijk moet aantrekkelijker worden voor families en sociale stijgers. Daarbij wordt ook het woningaanbod gevarieerder gemaakt om de leefbaarheid te bevorderen.
De Alliantie is in de Nieuwenhuysenbuurt bezig met sloop/nieuwbouw van 282 woningen en bedrijfsruimten, waar herhuisvesting in nabijgelegen gerenoveerde of nieuwbouwprojecten mogelijk wordt gemaakt. Hier vormt de bestaande strokenbouw een uitgangspunt voor de stedenbouwkundige planning, wat eigen uitdagingen met zich meebrengt voor de verbinding tussen woning en straat.
Ymere is actief met renovatie in de Descartesbuurt en overlegt met bewoners over gasloze oplossingen en mogelijke extra woningen op zolders en in plintruimten.
Coördinatie en integrale aanpak
Uit gesprekken met betrokkenen zoals Niels Raat, assetmanager van Stadgenoot, blijkt dat er nog steeds versnippering is in het maatschappelijke aanbod en een gebrek aan een centraal aanspreekpunt waar fysieke en sociale vernieuwingen worden gecoördineerd. Vroeger vervulde Bureau Parkstad deze rol, maar sindsdien is die samenwerking complexer geworden. Een goede integrale aanpak blijft cruciaal voor het welslagen van de vernieuwing.
In het oog springt ook de wens om de openbare ruimte en groen op een samenhangende en duurzame manier te verbeteren, terwijl bewonersparticipatie een centrale plaats krijgt in de besluitvorming rondom woningvernieuwing en infrastructuur.
| Activiteit | Aantal woningen | Type | Betrokken partijen |
|---|---|---|---|
| Nieuwbouw Geuzenveld-Slotermeer | 5000 | Nieuwbouw | Eigen Haard, Rochdale, Stadgenoot |
| Sloop woningen | 2000 | Sloop | Woningcorporaties |
| Renovatie woningen | 1500 | Renovatie | Eigen Haard, Rochdale, Ymere |
| Dichtersbuurt extra woningen | 430 | Nieuwbouw | Eigen Haard |
| Ruychaverkwartier extra woningen | 160 | Nieuwbouw | Eigen Haard |
| Struijckenkade | 310 | Nieuwbouw (sociaal + middenhuur) | Rochdale, Stadgenoot |
De komende jaren zullen de ontwikkelingen in Slotermeer en Geuzenveld blijven voortduren, waarbij de combinatie van nieuwbouw, renovatie, sociale initiatieven en duurzaamheid centraal staan. Deze aanpak hoopt niet alleen het woningtekort aan te pakken, maar ook een leefbare en toekomstbestendige wijk te creëren voor haar bewoners.
tags: #brief #renovatie #slotermeer #rochdale