In de badkamer hoopt zich al snel veel vochtige lucht op die neerslaat als condens op het plafond en de wanden. Om te voorkomen dat er schimmels gaan ontstaan of dat je andere problemen krijgt met vocht, is het noodzakelijk dat de badkamer goed geventileerd wordt. Je kunt dit proces van ventileren optimaliseren met een badkamerventilator.
Soorten Badkamerventilatoren
Er zijn verschillende soorten badkamerventilatoren, elk met hun eigen kenmerken en toepassingen:
Opbouw Ventilatoren
Dit zijn de meest gebruikte ventilatoren omdat ze eenvoudig te installeren zijn en in de regel een goede luchtafvoercapaciteit bieden. Wanneer het luchtafvoerkanaal naar buiten niet al te lang is, zijn plafond- of muurventilatoren meestal de juiste keuze. Dit type badkamerventilator kan je al kopen vanaf 50 euro. Wil je het graag wat netter afgewerkt, dan kun je ook design muurventilatoren kopen waarbij de ventilator netjes weggestopt zit.
Buisventilatoren
Een buisventilator wordt in zijn geheel (of bijna geheel) in een afvoerbuis geplaatst. Meestal wordt dit type ventilator gebruikt in kleine WC's of badkamers (in de buitenmuur). De diameter van de afvoerbuis bedraagt 100mm-150mm. Dit type ventilator kan tussen twee afvoerbuizen worden gemonteerd. Het grote voordeel hiervan is dat de ventilator zelf niet zichtbaar is en dat geluidsoverlast tot een minimum wordt beperkt omdat de ventilator elders is gemonteerd (boven het plafond of op zolder). Dit type ventilator kan veel lucht verplaatsen en is ook geschikt voor langere kanaalafstanden. Een buisventilator is vaak krachtiger dan een badkamerventilator en wordt gebruikt in situaties waar meer luchtweerstand overbrugd moet worden.
Werking van Badkamerventilatoren
Badkamerventilatoren maken gebruik van schoepen die snel ronddraaien waardoor er luchtstromingen ontstaan. De vorm van de schoepen en de wijze waarop ze gemonteerd zijn, bepalen voor een groot deel de werking van een ventilator.
Axiale Ventilatoren
De meeste badkamerventilatoren zijn axiaal. De werking ervan kun je het beste vergelijken met de werking van een vliegtuigpropeller. Het ventilatorblad kan vrij dun worden uitgevoerd waardoor de ombouw van de ventilator vrij gering van dikte is. Een axiaal ventilator kan veel lucht verplaatsen maar kan niet goed druk opbouwen.
Centrifugale Ventilatoren
Bij een centrifugaal ventilator zijn de ventilatorbladen gemonteerd in een cilinder (vergelijkbaar met het schoepenrad in een hamsterkooi). Deze ventilator hoeft door zijn speciale constructie minder toeren te maken dan een axiaal ventilator en kan een bepaalde luchtdruk opbouwen, wat vooral gunstig is bij langere afvoerkanalen. Nadeel van een centrifugaal ventilator is de omvang; door het dikkere ventilatorblad is de ombouw vrij fors.
Bedieningsmogelijkheden
Een badkamerventilator kan op verschillende manieren in- en uitgeschakeld worden:
Handmatige Bediening
Dit is de eenvoudigste bediening maar zeker niet de meest ideale. De ventilator wordt ingeschakeld bij het indrukken van de lichtschakelaar en bij het verlaten van de badkamer weer uitgeschakeld via dezelfde lichtschakelaar. Dit is niet erg praktisch omdat nog niet al het vocht uit de badkamer verdwenen is als je klaar bent met douchen of baden.
Met Naloop Timer
Een badkamer ventilator met een naloop timer is erg praktisch. Wanneer je de badkamer verlaat, blijft de ventilator nog enige tijd nadraaien (meestal instelbaar van 10 minuten tot een half uur) zodat de badkamer goed geventileerd kan worden.
Met Hygrostaat (Vochtsensor)
Een badkamer ventilator die is voorzien van een hygrostaat schakelt zichzelf naargelang het vochtgehalte in de ruimte automatisch in en uit. De ventilator gaat pas uit wanneer het vochtgehalte in de lucht voldoende gedaald is. Je kunt de drempelwaardes zelf instellen. Een nadeel van dit systeem is dat je het vochtgehalte in de zomer en winter zult moeten aanpassen om te voorkomen dat de ventilator te snel aanslaat, gezien de vaak hogere luchtvochtigheid in de zomer.
Met Infrarood Bediening (Bewegingsmelder)
Een bediening via infrarood houdt in dat de ventilator zichzelf automatisch inschakelt wanneer hij beweging detecteert.
Elektriciteit badkamerventilator aansluiten | Klustips | GAMMA België
Capaciteit en Kanalisatie
De capaciteit die je nodig hebt, hangt voornamelijk af van de grootte van de badkamer. De vermenigvuldigingsfactor is een gemiddelde voor badkamers, waarbij 8 het minimum is en 15 het maximum. Je kunt dus ook een grotere vermenigvuldigingsfactor dan 10 aanhouden, maar moet dan wel rekening houden met de diameter van het afvoerkanaal. Hoe groter de capaciteit van de ventilator, des te groter is de diameter van het afvoerkanaal. De standaard maten zijn 100mm, 120mm en 150mm.
Voor het ventileren van een badkamer kun je zowel gebruik maken van (flexibele) metalen buizen (spiro buizen) als kunststof buizen. Gladde buizen met een grote diameter genieten daarbij de voorkeur omdat ze veel lucht ongehinderd kunnen transporteren. Flexibele buizen kunnen ook zonder problemen worden gebruikt, maar deze geven wat meer luchtwervelingen waardoor je wat capaciteitsverlies hebt.
Wanneer je de badkamer mechanisch gaat ventileren, houd er dan rekening mee dat je ook een goede aanvoer van verse lucht nodig hebt. Anders ontstaat er een soort vacuüm in de ruimte en kan de lucht niet circuleren. Let erop dat je het juiste buitenrooster neemt. Het is niet de bedoeling dat koude lucht van buiten naar binnen gaat komen. Het rooster moet dus voorzien zijn van een terugslagklep of speciale lamellen. Hiermee voorkom je ook dat er regen naar binnen kan komen.
Is het afvoerkanaal naar buiten langer dan 2.5 meter? Dan is een buisventilator vaak een betere keuze dan een standaard badkamerventilator, die vooral geschikt is voor korte en rechte afvoerkanalen. Wanneer het afvoerkanaal langer is dan ongeveer 1 tot 1,5 meter, meerdere bochten bevat of de ventilator niet direct tegen een buitenmuur geplaatst kan worden, is een buisventilator vaak een betere keuze.
Installatie van een Badkamerventilator
Hoewel het installeren van een badkamerventilator vaak goed zelf te doen is, is het belangrijk om zeker te weten dat je veilig en volgens de geldende voorschriften werkt. Twijfel je over de elektrische aansluiting, de (juiste) plaatsing of de veiligheid in de badkamerzones, dan is het verstandig om een gecertificeerde installateur in te schakelen. Zo weet je zeker dat de ventilator correct wordt aangesloten en goed functioneert.
Voorbereiding en Plaatsing
Nu je alle benodigdheden hebt verzameld, kun je overgaan tot de plaatsing en installatie van de badkamerventilator. Bepaal vooraf waar je de badkamerventilator wilt plaatsen en de positie van de afzuiging in de badkamer en/of het toilet. Als het gat/kanaal recht door de muur gaat, is een glad (kunststof) ventilatiekanaal de beste en gemakkelijkste keuze. Deze is namelijk perfect op maat te maken en kan de lucht goed en efficiënt verplaatsen.
De eerste en belangrijkste stap is het bepalen van de ideale locatie van je badkamerventilator. Allereerst moet je nadenken over een optimale luchtcirculatie. Daarnaast dien je rekening te houden met de verschillende veiligheidszones in een badkamer, waarin een elektrische badkamerventilator geplaatst mag worden. De zones worden onderverdeeld in zone 0, zone 1, zone 2 en zone 3 (buiten de zones). Zone 0 bevindt zich in het bad of de douche zelf, zone 1 is het gebied direct boven bad of douche, en zone 2 is het gebied tot ongeveer 60 cm rondom bad of douche. Zone 3 ligt daarbuiten en kent de minste beperkingen. Over het algemeen mogen de meeste badkamerventilatoren geplaatst worden in zone 2 en 3 van een badkamer. Dat wil zeggen dat een badkamerventilator niet onmiddellijk boven het bad of douche mag geplaatst worden en er een minimum hoogte van 2,25 meter moet gerespecteerd worden. Tot slot raden we je ook aan om de afstand tussen de ventilator en de afvoer naar buiten zo kort mogelijk te maken. Deze is bij voorkeur niet langer dan anderhalve meter. Bij een te grote afstand zal de badkamerventilator niet krachtig genoeg zijn en aan efficiëntie verliezen.
Elektrische Aansluiting
De elektrische bedrading moet goed voorbereid zijn. Laat de draad net naast de buis uitkomen (1 cm ernaast). Bekijk goed welke draden je nodig hebt. Voor een standaard aan/uit ventilator heb je een schakeldraad en een nuldraad (N) nodig. Voor een model met vochtsensor en/of timer heb je een schakeldraad, vaste voeding (L) en nuldraad (N) nodig. Voor een model met bewegingssensor en timer heb je twee draden nodig: de vaste voeding (L) en de nuldraad (N).
Je kunt de ventilator aansluiten via de schakeldraad (T, zwart) en de nul-draad (N, blauw), zodat de ventilator tegelijk met het licht aan en uit gaat. Heeft de badkamer ventilator een timer, dan moet je ook een fase-draad (L, bruin) aansluiten, zodat hij nog even blijft draaien nadat het licht uit is.
Let op: aansluitklemmen en benamingen verschillen per merk/model. Raadpleeg altijd de handleiding van de fabrikant.
Onderhoud en Probleemoplossing
Om de levensduur en efficiëntie van je badkamerventilator te garanderen, is regelmatig onderhoud belangrijk. Controleer of de schoepen van de ventilator schoon zijn en of er geen stof of vuil in de behuizing zit. Maak de ventilator indien nodig schoon met een zachte borstel of doek.
Bij problemen zoals verminderde capaciteit of ongewone geluiden, kan dit te maken hebben met:
- Vocht in het afvoerkanaal: In de onderste bocht kan zich redelijk wat (condens) water ophopen, wat de capaciteit van de ventilator niet ten goede komt. Het isoleren van de buis kan hierbij helpen.
- Weerstand in het afvoerkanaal: Een badkamerventilator heeft nagenoeg geen opvoerdruk. Een enorm stuk slang met veel weerstand kan ervoor zorgen dat de ventilator slecht werkt. Dit is niet zoals het hoort en is waarschijnlijk uit gemakzucht zo gemaakt. Vervang de flexibele buis zoveel mogelijk door een vaste buis.
- Verkeerde montage: Een buisventilator werkt het beste in het midden van het kanaal.
Als je twijfelt over de elektrische aansluiting, de juiste plaatsing of de veiligheid in de badkamerzones, is het verstandig om een gecertificeerde installateur in te schakelen.
Merken en Modellen
Er zijn diverse merken die hoogwaardige badkamerventilatoren aanbieden:
- Blauberg Sileo: Deze in Duitsland gemaakte ventilatoren hebben een hoge capaciteit dankzij het speciaal ontworpen waaierblad. Door de dubbele trillingsdemper is het ook een van de stilste in zijn categorie.
- Soler & Palau SILENT: Deze serie van marktleider "Soler & Palau" behoort tot de stilste op de markt en is verkrijgbaar in 230V en 12V.
- Vent-Axia Design: Deze ventilatoren zijn te bedienen via je smartphone, zijn super stil, hebben een mooi design en standaard 5 jaar garantie.
- Whisper: Deze ventilatoren combineren een krachtige motor met fraai design voor een scherpe prijs. Kapjes zijn verkrijgbaar in diverse materialen en stijlen, en er is ook een speciaal front waar je eigen tegels op kunt plakken.
- Nedco Fresh Intellivent: Ontworpen en geproduceerd in Zweden, met de slimste motor op de markt. Hiermee kun je de snelheid aanpassen en hem dus heel stil laten draaien, met tal van slimme functies.
tags: #buis #ventilator #vervangen #badkamer