Een erfafscheiding is een muur, schutting of hek dat twee stukken grond van elkaar scheidt. Zo'n scheiding kan bijvoorbeeld zijn tussen uw tuin en dat van uw buren of de gemeente. Wat is géén erfafscheiding? Beplanting zonder ondersteuningsconstructie is dat niet. Voor het plaatsen van een erfafscheiding heeft u soms een vergunning nodig. Is de erfafscheiding hoger dan 2 meter? Dan is het nodig dat u hiervoor een bouwmelding indient. Het is ook nodig dat u vóór de technische controle een kwaliteitsborger inschakelt. U hoeft ook géén vergunning aan te vragen als de erfafscheiding aan al deze 3 voorwaarden voldoet.
Voldoet uw erfafscheiding niet aan deze voorwaarden? Denk bij het plaatsen van erfafscheiding ook aan uw buren. In de wet staan regels die gelden voor buren onderling. Deze regels zijn bedoeld om hinder te voorkomen. Informeer uw buren daarom over de plannen. Staat de erfafscheiding precies op de erfgrens? Dan is deze eigendom van beide buren. De buren zijn samen verantwoordelijk voor de erfafscheiding, en dus ook voor het onderhoud en overige kosten ervan.
Weet u niet wat bij u de erfgrens is? In de wet staat dat beide buren te allen tijde kunnen vorderen dat de andere buur er aan meewerkt dat er op de grens van de erven een scheidsmuur van twee meter hoogte wordt opgericht. Een uitzondering hierop doet zich voor wanneer een verordening of een plaatselijke gewoonte de wijze of de hoogte van de erfafscheiding anders regelt. De buren moeten in gelijke delen bijdragen in de kosten van de afscheiding. Ondanks dat de wet best duidelijk is kan de schutting of andere afscheiding op de erfgrens voor veel problemen zorgen.
Zoals hiervoor al aangegeven kunnen buren te allen tijde de medewerking van de andere buur vorderen voor het oprichten van een schutting of andere erfafscheiding op de erfgrens. Dit geldt als er nog geen scheidsmuur op de erfgrens staat. Staat er al wel een scheidsmuur dan gelden er andere regels, namelijk regels voor vervanging en vernieuwing. Die bespreken wij verderop in dit artikel. De vordering voor het oprichting van een scheidsmuur verjaart niet. In december 2019 heeft de Hoge Raad een arrest gewezen dat veel duidelijkheid schept.
In die zaak stond er op de erfgrens al ruim 25 jaar een coniferenhaag. De buren wilden graag in plaats van die coniferenhaag, die niet voldoende privacy bood, een scheidsmuur plaatsen. In hoger beroep was al vast komen te staan dat een coniferenhaag geen muur is in de zin van de wet. De buren die de coniferenhaag graag wilden behouden hadden daar tegenin gebracht dat er in dit geval geen scheidsmuur gevorderd kon worden omdat er al een erfafscheiding aanwezig was. Dat was dan wel geen scheidsmuur maar de coniferenhaag is wel een erfafscheiding. Die vlieger ging niet op. Omdat de wet bepaalt dat er een scheidsmuur van twee meter kan worden gevorderd moet die vordering worden toegewezen als er geen scheidsmuur op de erfgrens staat ook al staat er wel een andere erfafscheiding. De Hoge Raad vond, in navolging van het hof Den Bosch, dus dat een coniferenhaag geen scheidsmuur is. Het kan wel dienen als erfafscheiding maar een scheidsmuur is het niet.
Wat is dan wel een scheidsmuur? Dat een muur en een schutting scheidsmuren zijn is wel duidelijk. Wat als er een schutting op de erfgrens staat maar wij liever een muur willen? Een schutting en een muur zijn allebei een scheidsmuur. Als er al een scheidsmuur op de erfgrens staat heeft het geen zin om oprichting van een schutting of muur op de erfgrens te vorderen. De schutting die al op de erfgrens staat is mandelig. Dat betekent dat die schutting gemeenschappelijk eigendom is. Om medewerking van de buren af te dwingen voor het vernieuwen van een gemeenschappelijke scheidsmuur, in dit geval de schutting, moet het nodig (noodzakelijk) zijn om die scheidsmuur te vernieuwen. De wens van één van partijen om een nieuwe scheidsmuur te plaatsen is niet voldoende.
U mag de scheidsmuur uiteraard op eigen grond plaatsen. Hij is dan niet mandelig. U hebt dan volledige zeggenschap over de scheidsmuur. Wel moet u er rekening mee houden dat de grond achter de schutting of muur aan de zijde van de buren na 10 of 20 jaar door verjaring eigendom van de buren kan worden. Het plaatsen van een scheidsmuur op eigen grond gebeurt vooral als buren er samen niet uit kunnen komen. Heeft u met de buren een geschil over de erfgrens?
Praktische regels voor het plaatsen van erfafscheidingen
Schutting op eigen grond: wat mogen de buren doen? Als de erfafscheiding op eigen grond staat, mag de eigenaar bepalen wat er gebeurt, maar de regels blijven gelden (maximale hoogte, kans op vergunningen, enzovoort). Een erfafscheiding op de erfgrens vereist overleg en gezamenlijke eigendom en kostenverdeling.
Lokale voorschriften en beperkingen: Bekijk de plaatselijke wetgeving bij de gemeente en vereniging van eigenaren. Deze regels kunnen gaan over maximale hoogte, materiaalkeuze en afstand tot de perceelgrens. Verifieer de grenslijnen met een landmeter of via kadaster. Als je de erfafscheiding samen met de buren plaatst, zet deze dan precies op de erfgrens.
Materiaal en ontwerp: Denk aan duurzaamheid, privacy en harmonie met de omgeving. Overweeg ook beplanting tegen de scheidsmuur of schutting. Soms is een alternatieve oplossing beter, zoals een haag of gezamenlijk gebruik maken van de bestaande erfafscheiding.
Juridische overeenkomst: Leg afspraken vast in een gezamenlijke overeenkomst of notariële akte. Draag kosten en onderhoud op duidelijke wijze vast. Als de sfeer verslechtert, heb je een vastgelegde basis om op terug te vallen. Je bent uiteindelijk samen met je buren verantwoordelijk voor de erfafscheiding, ook als die niet precies op de erfgrens staat.
Een erfafscheiding plaatsen zonder de buren: als je op eigen grond plaatst ben jij zelf verantwoordelijk voor de kosten en onderhoud. Bij een gemeenschappelijke erfafscheiding is het normaal de kosten te delen. Als de buren niet meewerken kun je legaliseren met een rechter of een tweede erfafscheiding op eigen grond plaatsen.
Hoogtes en afstanden
Een schutting of andere erfafscheiding naast of achter een woning mag maximaal 2 meter hoog zijn. Voor de voorkant geldt vaak 1 meter. Bomen en heggen hebben geen maximale hoogte, maar er zijn afstanden tot de erfgrens: bomen meestal minimaal 2 meter, heggen minimaal 50 centimeter. Bij overhangende takken of doorschietende wortels geldt specifieke regels: overleg met de buren en alleen zelf ingrijpen als toestemming is verkregen of het toegestaan is.
Beplanting en erfgrens: binnen 2 meter van de grens mogen geen bomen staan; bomen en heggen mogen wel dichterbij als er schriftelijke toestemming is van de naburige erfbezitter of bij uitzonderingen zoals openbare weg of water. Een erfafscheiding kan de erfgrens markeren en heeft invloed op wie eigenaar is en wie kosten draagt.
Hinderlijke beplanting van de buren | ARAG
Schutting samen plaatsen vs op eigen grond
Schutting op de erfgrens wordt mandelig en gezamenlijke eigendom; kosten en onderhoud zijn te verdelen. Een schutting op jouw eigen grond is eigendom van jou; jij betaalt en beslist wat er gebeurt zonder toestemming van de buren, maar jouw buurtregels blijven van toepassing. Als de erfafscheiding op de erfgrens staat, moeten beide buren samenwerken aan het onderhoud en de kosten. Een notariële akte kan afspraken extra bindend maken voor toekomstige buren.
Overdracht en verjaring: verjaring kan de situatie veranderen na 20 jaar gebruik. Bij een erfgrensgeschil kan de rechter soelaas bieden door de erfgrens vast te stellen of te regelen dat niet zonder toestemming gebouwd mag worden. Bij overbouw of dreigende instorting kan de burenrecht-zaak escaleren tot juridische stappen.
Veelgestelde vragen
- Mag ik zonder toestemming een schutting plaatsen? Ja, als de schutting volledig op uw eigen grond staat. Voor plaatsen op de erfgrens is overleg met de buren vereist en de kosten worden meestal gedeeld.
- Hoe weet ik waar de erfgrens precies ligt? Vraag kadastergegevens aan of laat een grensreconstructie uitvoeren bij onduidelijkheid.
- Wat als de erfafscheiding al jarenlang op de verkeerde plek staat? Verjaring kan spelen; beoordeling afhankelijk van duur en omstandigheden.
- Wie betaalt het onderhoud? Staat de erfafscheiding op de erfgrens, dan delen beide buren. Staat deze volledig op jouw grond, dan betaal jij zelfstandig.
- Gelden de regels ook voor huurders? Ja, huurders moeten zich houden aan erfafscheidingregels; vaak is de verhuurder eigenaar van de grond en verantwoordelijk voor grotere aanpassingen.
- Kunnen buren afwijken van regels? Ja, afspraken kunnen schriftelijk worden vastgelegd en gelden vaak ook voor nieuwe buren als ze in notariële akte staan.