Een erfafscheiding is een fysieke of natuurlijke grens tussen twee percelen, zoals een hek, een haag of een rij bomen. Het doel is om eigendomsgrenzen te markeren en de privacy van bewoners te waarborgen. In Nederland zijn de regels over erfafscheidingen vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek, specifiek in het burenrecht (artikel 5:42 BW en verder). In dit artikel bespreken we de wettelijke regels, hoe de erfgrens wordt vastgesteld, en wat je kunt doen bij geschillen over erfafscheidingen.
Wat wordt gezien als erfafscheiding?
Alles wat een fysieke grens markeert tussen twee percelen kan worden gezien als een erfafscheiding, waaronder; schuttingen, hekken, muren, heggen, struiken, bomen, greppels of paaltjes. Om de erfgrens te bepalen, kunt u het kadaster raadplegen. Bij een grensreconstructie zal het Kadaster een bestaande kadastrale grens opnieuw zichtbaar maken in het terrein. Een landmeter komt langs en laat u zien waar de kadastrale grens ligt. Hiervoor gebruikt de landmeter de meetgegevens van de oorspronkelijke grens. Deze grens hebben de betrokken partijen bij het vaststellen of ontstaan samen aangewezen.
De regels met betrekking tot erfafscheidingen
De regels voor erfafscheidingen staan in het Burgerlijk Wetboek (artikel 5:42 BW en verder). Belangrijke punten zijn:
- Plaatsing: Een erfafscheiding mag op de erfgrens geplaatst worden als beide buren akkoord gaan. Zonder toestemming van de buren moet de afscheiding geheel op eigen grond staan.
- Onderdelen en onderhoud: Bij een gezamenlijke erfafscheiding delen beide buren de onderhoudskosten. Bij een individuele afscheiding is de eigenaar verantwoordelijk.
Wat is de maximale hoogte van een erfafscheiding?
De hoogte van een erfafscheiding is afhankelijk van de locatie; In de achtertuin geldt een maximale hoogte van maximaal 2 meter. In de voortuin geldt een hoogte van maximaal 1 meter. Voor hogere afscheidingen is toestemming van de gemeente nodig. Raadpleeg het bestemmingsplan of vraag een vergunning aan.
Hoe meet u de hoogte van een schutting of muur?
Meet de hoogte vanaf de grond op de plek waar de erfafscheiding staat. Ligt uw tuin lager of hoger dan die van de buren, dan kan dat van invloed zijn op de manier van meten. Controleer daarom ook altijd de gemeentelijke regels.
Welke afstand moet u houden tot de erfgrens?
Voor bomen, struiken en andere beplanting gelden specifieke afstanden tot de erfgrens:
- Hoge bomen: Minimaal 2 meter van de erfgrens;
- Struiken en hagen: Minimaal 50 centimeter van de erfgrens;
Als buren akkoord gaan, kan hiervan worden afgeweken. Bij overhangende takken kunnen buren eisen dat deze worden verwijderd. Als dit niet gebeurt, mag de buurman deze zelf weghalen, mits hij/zij de eigenaar hiervan op de hoogte stelt. In het geval waarin wortels van een naburig erf in de tuin doorschieten hoeft de eigenaar van het naburig erf echter niet aangemaand te worden. In dat geval mogen de wortels verwijderd worden.
Wat mag u doen bij overhangende takken of doorschietende wortels?
Heeft u last van overhangende takken, dan moet u de buren meestal eerst vragen deze weg te halen. Gebeurt dat niet, dan kunt u onder omstandigheden zelf actie ondernemen. Bij doorschietende wortels gelden andere regels en kan sneller ingrijpen mogelijk zijn.
Burenrecht en erfafscheiding
In het kort gaat het om bevoegdheden en verplichtingen van eigenaars van naburige erven, buren dus. De term “naburigheid” ziet op de buurt dus niet alleen op de directe buurman.
Hinder
Er kan sprake zijn van hinder als er na gezette tijden (luidruchtige) werkzaamheden worden uitgevoerd, luid en doordringend geblaf van honden, industriële hinder of hinder van inrichtingen. Niet iedere vorm van hinder leent zich daarvoor. Bij beoordeling wordt onder meer gekeken naar ernst, duur en of er sprake is van rechtmatige of onrechtmatige hinder. Hinder kan een grond zijn voor een rechtszaak, maar sommige hinder moet worden getolereerd.
Beplanting
U mag in de meeste gevallen niet dicht bij de erfgrens beplantingen hebben die hoger zijn dan de scheidsmuur of schutting. Voor bomen is dat twee meter ( vanaf het midden van de boom) en voor heesters en heggen een halve meter. Gemeentelijke verordeningen of plaatselijke gewoonten kunnen toelaten dat beplantingen dichter bij de erfgrens staan, en buren kunnen toestemming geven via erfdienstbaarheid. Als beplantingen toch te dichtbij staan zonder toestemming, kan de buur u vragen deze te verwijderen. Verjaring kan er ook voor zorgen dat erfdienstbaarheden ontstaan, waardoor u bepaalde afspraken niet meer kunt afdwingen.
Overige onderwerpen: Vensters, balkons en inkijk
Vensters, muuropeningen, balkons of soortgelijke werken die uitzicht geven op het naburige erf kunnen onrechtmatig zijn als ze binnen twee meter van de erfgrens geplaatst zijn, tenzij de buren toestemming hebben gegeven. Een uitzondering geldt als de vensters ondoorzichtig zijn. Een dakterras of balkon binnen twee meter dat rechtstreeks uitzicht geeft op het naburige erf kan verboden zijn, tenzij er toestemming is of er erfdienstbaarheden gevestigd zijn. De hoogte en het soort uitzicht bepalen vaak de toepassing van de regels. Een dakterras dat aanmerkelijk hoger of buiten de 2-meterzone ligt, kan wel toegestaan blijven als het geen rechtstreekse inkijk geeft.
Wat kan een advocaat betekenen?
Een advocaat kan helpen bij geschillen over erfafscheidingen door de regelgeving met u door te nemen en te bepalen of er eventueel sprake is van een schending van het burenrecht. De inzet van de advocaat zal gericht zijn op conflictbemiddeling om gezamenlijk tot een oplossing te komen en als het nodig is dan zal de advocaat een dagvaarding opstellen en u begeleiden in een juridische procedure.
Wat zijn praktische stappen bij een geschil?
- Inventariseer de erfgrens met het Kadaster of vraag een grensreconstructie aan als de grens onduidelijk is.
- Overleg met de buren over een oplossing; leg afspraken schriftelijk vast, bij voorkeur via een notariële akte of in de koopovereenkomst bij verjaring.
- Indien nodig, schakel juridische bijstand of mediation in. Voor complexe gevallen kan een erfdienstbaarheid (bijv. een recht van overpad) uitkomst bieden.
- Bij ongewenste inkijk of hinder: laat waar mogelijk onbeweegbare maatregelen (zoals ondoorzichtig glas) toepassen en vraag om naleving via de rechter indien nodig.
Veelgestelde vragen over erfafscheiding
- Mag ik zonder toestemming een schutting plaatsen? Ja, als de schutting volledig op uw eigen grond staat. Wilt u de schutting op de erfgrens plaatsen, dan is overleg met uw buren nodig.
- Hoe weet ik waar de erfgrens precies ligt? U kunt de kadastrale gegevens opvragen bij het Kadaster. Blijft onduidelijk waar de grens ligt, dan kunt u een grensreconstructie laten uitvoeren.
- Wat als de erfafscheiding al jaren op de verkeerde plek staat? Dan kan verjaring een rol spelen, afhankelijk van duur, gebruik en omstandigheden.
- Wie betaalt het onderhoud van een erfafscheiding? Staat de erfafscheiding op de erfgrens, dan zijn beide buren meestal verantwoordelijk. Staat deze volledig op eigen grond, dan betaalt de eigenaar.
- Gelden de regels ook voor huurders? Ja, huurders moeten zich aan de regels houden; vaak is de verhuurder eigenaar van de grond en toestemming nodig.
- Mag je met buren andere afspraken maken over erfgrens of erfafscheiding? Ja, mits schriftelijk vastgelegd; regels kunnen afwijken bij verjaring of nieuwe huurders.