Effectieve carterventilatie: werking, keuringseisen en installatie-advies

Op basis van de RDW voorschriften controleert onze keurmeester of uw auto voldoet aan de veiligheids- en milieueisen en of uw auto op de juiste manier is geregistreerd in het kentekenregister. Op deze pagina lichten we alle verplichte punten nader toe. Carterventilatie is een systeem dat dampen vanuit het carter wordt afgevoerd naar het inlaatspruitstuk van de motor en speelt een cruciale rol bij zowel motorische als milieuvriendelijke werking van voertuigen tijdens de APK-keuring en dagelijkse rijdsituaties.

Wat is carterventilatie en waarom is het belangrijk?

In de carterpan bevindt zich naast de motorolie ook lucht die vermengd is met oliedampen en een minimale hoeveelheid verbrandingsgassen die langs de zuigerveren in het carter terechtkomen. Dit noemen we de blow-by gassen. Deze damp mag niet in de buitenlucht terecht komen. Tegenwoordig worden de dampen via slangen en buizen naar het inlaattraject van de motor gevoerd (zichtbaar in de afbeeldingen hiernaast). De carterdampen worden zo door de motor aangezogen en nemen vervolgens mee aan het verbrandingsproces. Nadat ze zijn verbrand, zijn ze niet meer schadelijk. De volledig gesloten carterventilatie noemen we een “Positieve Carter Ventilatie” (PCV) en deze is voorzien van een PCV-klep die de druk naar het carter regelt.

infographic_carterventilatie_werking.jpg

Carventilatie versus carterontluchting

Er is een wezenlijk verschil tussen carterventilatie en carterontluchting: bij carterventilatie wordt de carterdamp afgevoerd en vindt er toevoer van verse lucht plaats; bij carterontluchting worden alleen de carterdampen afgezogen. De PCV-klep is in de meeste gevallen een veerbelaste membraanklep die de onderdruk in het carter op ongeveer 0,02 tot 0,03 bar ten opzichte van de buitenluchtdruk houdt. Bij het openen van deze Klep worden waterdampen en blow-by gassen geabsorbeerd in de inlaatklep en meeverbrand in de cilinder.

Soorten olieafscheiders en hun rol

Om te voorkomen dat er met de blow-by gassen ook motorolie via de carterventilatie in het inlaatkanaal wordt gezogen, passen fabrikanten olieafscheiders toe. Olieafscheiders bestaan in verschillende uitvoeringen: cycloon-, labyrint- en elektrolytische olieafscheider. Cycloon olieafscheider scheidt de olie en lucht door werveling; labyrint afscheider voert aanvankelijk de grovere oliedruppels af en laat daarna de resterende druppels via cycloon scheiden. Elektrische olieafscheider gebruikt hoogspanning om ook de laatste druppeltjes uit de damp te verwijderen. Deze systemen voorkomen vervuiling van de luchtmassameter, turbo, kleppen en katalysator of roetfilter.

olieafscheider_types.jpg

Veelvoorkomende problemen met carterventilatie

  1. Verstopte carterventilatie kan leiden tot hoge druk in het carter en motorproblemen veroorzaken, met name bij veel white sludge door korte ritten of defecte thermostaat.
  2. Gescheurde slangen of lekkages treden op naarmate rubber ouder wordt; dit veroorzaakt olielucht in motorruimte en mogelijk valse lucht inlaatsysteem.
  3. Vervuiling van het inlaattraject door carterdampen ondanks olieafscheiders.
  4. Verhoogde carterdruk door beschadigde zuigerveren of cilinderwand, wat compressie- en oliestroomproblemen kan geven.
  5. Elektrische verwarming in carterventilatieslang bij koude starten voorkomt bevriezing van slangen, maar biedt geen garantie tegen bevriezing van delen boven in de motorruimte.
problemen_carterventilatie.jpg

APK-keuring: relevante regels en testen

Tijdens de APK-keuring wordt de EOBD-emissietest uitgevoerd en wordt de uitstoot gemeten via het EOBD-systeem. Sinds 1 april 2012 is het verplicht om tijdens de APK een EOBD-test te laten uitvoeren. Afhankelijk van brandstof en leeftijd van de auto kan de uitstoot via emissietest of roetmeting beoordeeld worden. Viergastest en roetmeting zijn historisch, maar roetmeting kan nog toegepast worden als de EOBD-meting fout oplevert. Een goed functionerende carterventilatie draagt bij aan schone uitlaatgassen en voorkomt ongewenste emissies.

  • Remmen, verlichting, en zichtbare beschadigingen aan kentekenplaat en carrosserie worden door de keurmeester gecontroleerd.
  • Bij de banden geldt een minimumprofiel en gelijke banden aan dezelfde as; afwijkingen kunnen een afkeur veroorzaken.
  • Roestkontrole op dragende delen en slijtage aan remonderdelen wordt uitgevoerd; ernstige roest kan leiden tot afkeur.

Aanbevolen installatie- en onderhoudspraktijken

Bij een open ventilatie zonder filter kan dit als lekkage gezien worden tijdens de APK; een catch-tank tussen carterventilatie en de aanzuigopening in de inlaat kan een compromis vormen. Het is af te raden direct een filter op het kleppendeksel te monteren zonder rekening te houden met mogelijke druppeling of condensatie. Een beschermende oplossing is een catch-tank (leeg vat) als buffer tussen carterventilatie en aanzuigopening.

catchtank_illustratie.jpg

Samenvatting van kerneisen en praktische tips

Samengevat zijn de belangrijkste aandachtspunten voor carterventilatie en APK-keuring:

  • PCV-klep die de druk in het carter regelt en de dampen naar de inlaat stuurt voor verbranding.
  • Goede werking van olieafscheiders om oliehoudende dampen te scheiden van de lucht.
  • Geen verstopping of scheuren in carterventilatieslangen; bij verschijnselen van lekkage of onvoldoende onderdruk tijdig controleren en vervangen.
  • Tijdens APK- en emissietesten rekening houden met EOBD-meting en eventuele roetmeting indien vereist.
  • Overweeg een catch-tank als alternatief voor directe filteroplossingen om blokkades en lekkages te voorkomen.

Praktisch overzicht

  1. Controleer op roest en staat van remdelen en remvloeistofniveau.
  2. Controleer bandenspanning, profiel en bandendikte volgens de voorschriften.
  3. Inspecteer verlichting, kentekenplaat en spiegels op werking en correctheid.
  4. Beoordeel lucht- en carterontluchting, inclusief mogelijke blokkades of lekkages.
  5. Voer juiste EOBD- en (indien nodig) roetmeting uit bij APK.

tags: #carterdamp #afvoer #apk