Wat doet het Parket bij de Hoge Raad en hoe werkt het samen met de Procureur-Generaal

Het College van procureurs-generaal vormt het bestuur van het Openbaar Ministerie. Het voert zijn taak op een zodanige wijze uit dat de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde optimaal is gewaarborgd. Daartoe wordt het College bijgestaan door een ambtelijke staf: het Parket-Generaal en de concerndirecteuren. Bij het Parket-Generaal werken circa 180 medewerkers. De afdeling B&S ontwikkelt strategieën, beleid en kaders binnen de taakstelling van het Openbaar Ministerie. De afdeling Bestuurlijke en Juridische Zaken ondersteunt het College van procureurs-generaal bij gevoelige zaken en incidenten. De afdeling Communicatie is verantwoordelijk voor het communicatiebeleid van het OM. De afdeling Bedrijfsvoering en Staf draagt zorg voor een goede bedrijfsvoering van het Parket-Generaal. Deze afdeling voert bedrijfsvoeringstaken uit op het gebied van HRM, organisatie, financiën & control, facilitair management, documentatie & registratie. De afdeling Internationaal coördineert en adviseert op Europese thema’s en Koninkrijksrelaties, ondersteunt en adviseert het College op internationale aangelegenheden en onderhoudt relaties op strategisch niveau met partners van het OM in binnen en buitenland.

De Hoge Raad der Nederlanden is het hoogste rechtscollege van ons land. De belangrijkste taak van de Hoge Raad betreft de cassatierechtspraak. Dit betekent dat de Hoge Raad beoordeelt of bij de uitspraken van lagere rechters (meestal gerechtshoven) de procedures en de procesregels juist zijn gevolgd en toegepast. De Hoge Raad heeft een zelfstandige positie. De rechters vallen niet onder de Raad van de Rechtspraak, de overkoepelende organisatie van de rechtbanken en gerechtshoven. De procureur-generaal, die het parket leidt, valt ook niet onder het Openbaar Ministerie. De huidige president van de Hoge Raad is Dineke de Groot. Zij bekleedt de functie sinds 1 november 2020. De Hoge Raad is gevestigd in Den Haag.

Taken en bevoegdheden

De Hoge Raad heeft drie belangrijke taken. In de eerste plaats bewaakt de Hoge Raad de rechtseenheid en rechtsontwikkeling in Nederland. Dit gebeurt onder andere door de cassatierechtspraak. De uitspraken van de Hoge Raad bieden lagere rechters en gerechtshoven handvaten voor uitspraken in de toekomst. Wanneer de Hoge Raad in de cassatierechtspraak een zaak opnieuw bekijkt, verricht deze geen nieuw onderzoek. Er wordt alleen gekeken of het recht goed is toegepast en of de procedures juist zijn gevolgd.

In de tweede plaats behandelt de Hoge Raad zogeheten prejudiciële vragen van lagere rechtsorganen. Rechtbanken en gerechtshoven kunnen via deze weg advies vragen over een rechtsregel. Het moet dan gaan om vragen die betrekking hebben op een lopende zaak en een kwestie waarover de Hoge Raad nog niet eerder heeft beslist. In de derde plaats kan de Hoge Raad rechters schorsen of ontslaan, en is de Hoge Raad de rechtbank waar misbruik van bevoegdheden van hoge ambtsdragers (ministers en staatssecretarissen) en Eerste en Tweede Kamerleden wordt behandeld. Tot slot geeft de Hoge Raad de regering gevraagd advies over beleid met betrekking tot de rechtspraak. Jaarlijks geeft de Hoge Raad een jaarverslag uit waarin gereflecteerd wordt op het functioneren van de Raad.

Regelgeving

De Hoge Raad is in artikel 118 in de grondwet verankerd en is tevens in artikel 2 van de Wet op de rechterlijke organisatie opgenomen. In deze twee wetten is onder andere vastgelegd hoe leden van de Hoge Raad worden benoemd, hoe de Hoge Raad opereert en wat de verhouding is tussen de Hoge Raad en de rest van de Nederlandse rechterlijke macht. art. 118 Grondwet (GW) art. 2 Wet op de rechterlijke organisatie.

Organisatie

De Hoge Raad bestaat uit 1 president, maximaal 7 vicepresidenten, maximaal 30 raadsheren en maximaal 15 raadsheren in buitengewone dienst. Daarnaast wordt de Hoge Raad bijgestaan door een griffier met diens staf. De leden van de Hoge Raad zijn verdeeld over drie verschillende kamers: een civiele kamer, een strafkamer en een belastingkamer. Er is een vierde kamer, de zogeheten ombudskamer, die wordt voorgezeten door de president van de Hoge Raad en deze heeft geen vaste samenstelling. Deze vierde kamer behandelt verzoeken tot schorsing of ontslag van rechters. Ook wanneer er een klacht is over een rechter van de Hoge Raad, behandelt de vierde kamer deze.

Hoewel de Hoge Raad een onafhankelijke positie heeft, ontvangt de raad jaarlijks een budget van de minister van Veiligheid en Justitie. De directeur bedrijfsvoering van de Hoge Raad legt over de besteding van dit budget verantwoording af aan de minister. Naast de raad zelf kent het instituut Hoge Raad ook nog het parket en een wetenschappelijk bureau. In totaal zijn er circa honderd mensen werkzaam bij de Hoge Raad.

Benoemingen

De leden van de Hoge Raad worden bij koninklijk besluit voor het leven benoemd. De wet bepaalt dat rechters ook op eigen verzoek of bij het bereiken van de leeftijd van 70 jaar ontslagen worden. De Grondwet bepaalt dat de leden (raadsheren) van de Hoge Raad worden benoemd uit een voordracht van drie personen, opgemaakt door de Tweede Kamer (artikel 118, eerste lid). Het komt praktisch nooit voor dat daarvan wordt afgeweken. In 2019-2020 hield de regering een internetconsultatie om de voordrachtsprocedure in de Grondwet te wijzigen. Niet de Tweede Kamer maar een voordrachtscommissie zou de voordracht moeten doen. Dit wetsvoorstel werd uiteindelijk niet ingediend.

Historische ontwikkeling: het principe van een college van beroep in de rechtspraak kent zijn oorsprong in de Middeleeuwen. Onder Napoleon werd ook het principe van cassatie geïntroduceerd in Nederland. Advocaten-generaal maken deel uit van het parket bij de Hoge Raad, dat wordt geleid door de procureur-generaal. Een advocaat-generaal moet voldoen aan de benoemingsvereisten vermeld in de art. 4 en 5 van de Wet Rechtspositie rechterlijke ambtenaren. Een advocaat-generaal bij de Hoge Raad is hoofdzakelijk belast met het nemen van conclusies; dat zijn rechtsgeleerde adviezen aan de Hoge Raad in de zaken die bij de Hoge Raad aanhangig zijn gemaakt. Hij of zij wordt daarbij ondersteund door medewerkers van het wetenschappelijk bureau van de Hoge Raad.

Het parket bestaat uit gezaghebbende juristen die aantoonbare affiniteit hebben met het belang van de rechtsstaat, de rechtspraak en de rechtswetenschap. excellentie en ervaren juristen zijn, minstens rond 15 jaar ervaring hebben in een of meer juridische functies en uitblinken op een of meer rechtsterreinen of door de breedte van hun kennis. beschikken over een uitstekend analytisch vermogen en een voortreffelijke schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid. Zij kunnen complexe feiten, overwegingen en redeneringen helder, nauwkeurig, trefzeker en binnen een kort tijdsbestek onder woorden brengen. oog hebben voor maatschappelijke en politieke ontwikkelingen die relevant zijn voor (het parket bij) de Hoge Raad en de rechtsstaat. onpartijdig, onafhankelijk en integer zijn. Bij elke sectie van het parket bestaat aandacht voor een evenwichtige samenstelling, onder andere wat betreft leeftijd en geslacht. De sectie civiel heeft behoefte aan generalisten die het brede spectrum van zaken waarvan de burgerlijke rechter kennisneemt beheersen en aan specialisten op een onderdeel van het civiele recht waarop specialisatie wenselijk is. Binnen de civiele sectie verdienen de grensgebieden met het bestuursrecht, strafrecht, het fiscale recht en het Europese recht bijzondere aandacht. De specialisten dienen in staat te zijn buiten hun specialisme een bijdrage te leveren aan de algemene werkzaamheden van het civiele parket. De sectie straf heeft behoefte aan specialisten op strafrechtelijk terrein, waarbij in het bijzonder deskundigheid aanwezig dient te zijn op de gebieden materieel strafrecht, strafprocesrecht, bijzonder strafrecht, Europees recht (EU-recht en EVRM) en internationaal strafrecht. Daarnaast bestaat ook behoefte aan meer generalistisch ingestelde collega’s met aantoonbare affiniteit met leerstukken uit het civiele recht, bestuursrecht en fiscaal recht. De sectie fiscaal heeft behoefte aan algemeen fiscaal georiënteerde juristen met fiscaal-bestuurs(proces)rechtelijke kennis die inzetbaar zijn op alle gebieden van het belastingrecht en het overheids(premie)heffingsrecht en aan juristen die in het bijzonder deskundig zijn op een bepaald belastingterrein, inclusief het Europese en internationale belastingrecht en fiscaal relevante niet-fiscale verdragen. Bij het huidige takenpakket en de huidige omvang van het parket ligt het voor de hand dat zich bovenop deze algemene inzetbaarheid in de fiscale sector specialisatie ontwikkelt op een aantal terreinen, zoals die van de kostprijsverhogende belastingen en de heffingen van lagere overheden. Vanwege de vele raakpunten met het civiele recht en het strafrecht is ook aantoonbare affiniteit met deze rechtsgebieden wenselijk.

De Hoge Raad neemt als hoogste rechter beslissingen in civiele, straf- en belastingzaken. Dat zijn beslissingen in individuele zaken. Hij is een cassatierechter die niet meer alle feitelijke aspecten van een zaak beoordeelt. Hij kan alleen nagaan of een rechtbank of gerechtshof het recht juist heeft toegepast en de regels voor de procedure goed heeft gevolgd. Ook beoordeelt hij of de uitspraak begrijpelijk is gemotiveerd. En hij heeft de taak om te zorgen voor de rechtseenheid en de rechtsontwikkeling in Nederland. Door zijn rechtspraak kan de Hoge Raad ervoor zorgen dat de rechtbanken en gerechtshoven de juridische regels op dezelfde manier uitleggen en toepassen. De taak van de hoogste rechter gaat verder dan het belang van partijen in hun specifieke zaak. Het accent ligt op zijn taken in het algemene belang van de juridische en maatschappelijke praktijk. Dat wordt vooral gediend met het verhelderen en vormen van het recht.

Rol in de strafrechtketen: De Hoge Raad is verdeeld in 4 kamers. Een daarvan is de strafkamer. Deze heeft een vaste samenstelling. Het Parket bij de Hoge Raad, onder leiding van de procureur-generaal (PG) geeft onafhankelijk advies (conclusie) over de te nemen beslissing in zaken die aan de Hoge Raad zijn voorgelegd. De Hoogste rechtscollege in Nederland. De Hoge Raad stelt niet meer zelf de feiten vast, maar bekijkt of de lagere rechter bij zijn beslissing het recht goed heeft toegepast. is een cassatiegerecht. Dat betekent dat de Hoge Raad beoordeelt of een lagere rechter (rechtbank/gerechtshof) bij een uitspraak het recht juist heeft toegepast en of de procedure op de juiste wijze is gevolgd. De Hoge Raad vervult deze taak ook voor Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Bonaire, Saba en Sint Eustatius.

Als cassatierechter beantwoordt de Hoge Raad rechtsvragen en draagt zo bij aan de ontwikkeling van het recht en de rechtsbescherming. Ook zorgt de Hoge Raad voor rechtseenheid. Zo vervult de Hoge Raad een belangrijke maatschappelijke taak. ParketAan de Hoge Raad is een Het kantoor van het Openbaar Ministerie in de hoofdplaats van een rechtbank (arrondissementsparket) of van een gerechtshof (ressortsparket). Op de arrondissementsparketten werken de officieren van justitie en ondersteunend personeel onder leiding van een hoofdofficier van justitie. Op de ressortsparketten werken de advocaten-generaal en parketmedewerkers onder leiding van een hoofdadvocaat-generaal. Daarnaast is er nog een landelijk parket en een functioneel parket. Het parket bij de Hoge Raad der Nederlanden onder leiding van de procureur-generaal bij de Hoge Raad maakt geen deel uit van het Openbaar Ministerie. verbonden, waarvan advocaten-generaal en de (plaatsvervangend) procureur-generaal deel uitmaken. Aan het hoofd van het parket bij de Hoge Raad staat de procureur-generaal. Het parket bij de Hoge Raad staat los van het Valt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. en de leden zijn onafhankelijk van regering en parlement.

De voornaamste taak van de procureur-generaal is het geven van juridische adviezen, zogenoemde conclusies, aan de Hoge Raad. Meestal worden de conclusies door de advocaten-generaal (AG’s) in het parket namens de procureur-generaal genomen. De advocaten-generaal dragen zelfstandig verantwoordelijkheid voor de inhoud van hun conclusies. De advocaten-generaal zijn werkzaam in de secties Recht dat betrekking heeft op geschillen tussen burgers onderling, tussen bedrijven onderling of burgers en bedrijven. Het civiel recht wordt ook burgerlijk recht of privaatrecht genoemd., strafrecht of belastingrecht. De advocaten-generaal worden in hun werkzaamheden ondersteund door het wetenschappelijk bureau.

Drie rechtsgebieden: De raadsheren in de Hoge Raad en de advocaten-generaal van het parket bij de Hoge Raad werken in één van deze rechtsgebieden: Civiel recht Strafrecht Belastingrecht. De raadsheren in de Hoge Raad werken in ‘kamers’ per rechtsgebied: civiele
Onderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer. Eenheid van drie rechters die binnen een rechtbank of een gerechtshof strafzaken behandelen. en belastingkamer. De Hoge Raad kent ook een vierde kamer. Daarbij gaat het om de behandeling van vorderingen van de procureur-generaal bij de Hoge Raad tot schorsing of ontslag van rechters, verzoeken tot wraking die zijn ingediend tegen een raadsheer en onderzoek naar gedragingen van rechters over wie bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad is geklaagd. De vierde kamer wordt gevormd uit leden van de andere kamers. De organisatie heeft langer dan een jaar geleden (op 28-05-2025) aangegeven dat de gegevens correct zijn. De organisatie is gevraagd om de gegevens te controleren. mr. F.W. mw. mr. N.N. mw. mr. M.H. De procureur-generaal bij de Hoge Raad vormt met zijn plaatsvervanger en de advocaten-generaal het parket. Het parket behoort niet tot het openbaar ministerie en is onafhankelijk. De belangrijkste taak van het parket is het geven van onafhankelijk advies aan de Hoge Raad over hoe te oordelen in een gegeven cassatieberoep.

Klopt de informatie op deze pagina volgens u niet? Heeft u een vraag aan de organisatie? Een belangrijke taak van de procureur-generaal bij de Hoge Raad is het nemen van conclusies. Een conclusie bevat een onafhankelijke analyse van en oordeel over een zaak waarover de Hoge Raad moet beslissen. Daarbij gaat het om voorlichting en advisering van de Hoge Raad. In een conclusie wordt een zaak vaak uitvoeriger en vanuit een breder perspectief besproken dan in de uitspraak van de Hoge Raad. Daarmee dient de conclusie niet alleen de kwaliteit van de rechtspraak in de concrete zaak, maar ook de rechtseenheid en de rechtsontwikkeling. Een conclusie wordt meestal genomen door een van de advocaten-generaal in het parket, namens de procureur-generaal. De advocaten-generaal worden in hun werkzaamheden ondersteund door medewerkers van het wetenschappelijk bureau.

Infografiek: structuur Openbaar Ministerie en Hoge Raad

tags: #cassatie #parket #hoge #raad